Giải Công nghệ trồng trọt 10 trang 129
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 129–130
Đây là bài học dạng dự án (project-based), nên không có bài tập trắc nghiệm hay câu hỏi tính toán. Thay vào đó là phần hướng dẫn thực hiện một dự án thực tế. Cô sẽ tóm tắt toàn bộ nội dung và làm rõ các câu hỏi định hướng mà bài đặt ra.
Tóm tắt nội dung bài học
Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về thiết kế kĩ thuật để thiết kế một sản phẩm đơn giản, cụ thể là sản phẩm lọc nước.
I – Giới thiệu
- Nước ngọt là tài nguyên thiên nhiên quý giá nhưng ngày càng cạn kiệt và ô nhiễm.
- Nhiều nơi phải dùng nước ao, hồ, giếng khoan – những nguồn này chưa phải nước sạch, không được dùng trực tiếp cho sinh hoạt.
- Việc biến các nguồn nước khác nhau thành nước sạch là vấn đề rất được quan tâm.
II – Nhiệm vụ
Thiết kế một sản phẩm đơn giản để lọc nước suối, nước giếng khoan, nước sông hồ thành nước sinh hoạt.
III – Tiến trình thực hiện (7 bước)
| Bước | Nội dung |
|---|---|
| 1 | Nghiên cứu các loại nguồn nước, phương pháp, thiết bị lọc nước có trên thị trường, các chỉ số giới hạn cho phép của nước sinh hoạt |
| 2 | Đề xuất tiêu chí sản phẩm (kích thước, vật liệu, công suất lọc, tiêu chuẩn chất lượng…) |
| 3 | Đề xuất, đánh giá, lựa chọn và hoàn thiện giải pháp lọc nước |
| 4 | Tạo sản phẩm mẫu dựa trên giải pháp đã chọn |
| 5 | Thử nghiệm sản phẩm mẫu, đánh giá mức độ đáp ứng các tiêu chí ban đầu |
| 6 | Hoàn thiện sản phẩm |
| 7 | Báo cáo và giới thiệu sản phẩm thiết kế |
Đây chính là quy trình thiết kế kĩ thuật chuẩn: tìm hiểu → đề xuất tiêu chí → chọn giải pháp → làm mẫu → thử nghiệm → hoàn thiện → báo cáo.
IV – Đánh giá
- Nội dung đánh giá gồm hai nhóm:
- Quá trình thực hiện dự án: kế hoạch và tiến độ; sự hài hòa giữa nhiệm vụ cá nhân và hợp tác; tính chủ động, sáng tạo của mỗi thành viên; sự tiến bộ của học sinh.
- Sản phẩm thiết kế: mức độ đáp ứng yêu cầu; tính mới và sáng tạo; độ bền và chắc chắn; tính kinh tế; tính thẩm mĩ.
- Hình thức và công cụ đánh giá:
- Học sinh tự đánh giá.
- Các nhóm đánh giá chéo.
- Giáo viên và chuyên gia đánh giá.
- Dùng bảng Rubric, lấy ý kiến khán giả hoặc phần mềm công nghệ.
V – Thông tin bổ trợ
- Chia nhóm: xác định nhiệm vụ, chọn nhóm trưởng, thư kí, lập kế hoạch.
- Nghiên cứu tổng quan: tìm hiểu kiến thức, kĩ năng, công nghệ liên quan; sản phẩm lọc nước trên thị trường; vấn đề của người dùng (tham khảo Bảng 22.1).
Trả lời các câu hỏi định hướng trong bài
Bài có hai câu hỏi ở mục "Chia nhóm và phát hiện vấn đề". Cô gợi ý cách trả lời để em làm dự án nhé.
Câu hỏi 1: Vấn đề cần giải quyết là gì?
Gợi ý trả lời:
Vấn đề cần giải quyết là biến nguồn nước chưa sạch (nước ao, hồ, sông, suối, giếng khoan) thành nước sinh hoạt an toàn. Các nguồn nước này thường chứa cặn bẩn, tạp chất, vi khuẩn và kim loại nặng, không thể dùng trực tiếp cho sinh hoạt.
Câu hỏi 2: Để giải quyết vấn đề này, sản phẩm có chức năng gì?
Gợi ý trả lời:
Sản phẩm cần có các chức năng: - Lọc bỏ cặn, rác, tạp chất thô (dùng lớp sỏi, cát). - Lọc các hạt mịn và làm trong nước (dùng cát mịn, bông lọc). - Hấp thụ mùi, màu, một số chất độc và kim loại (dùng than hoạt tính). - Diệt khuẩn để nước đạt tiêu chuẩn sinh hoạt (đun sôi, đèn UV hoặc khử trùng).
Gợi ý ý tưởng sản phẩm mẫu đơn giản
Một sản phẩm lọc nước học sinh hoàn toàn có thể tự làm:
- Vật liệu: chai nhựa lớn cắt đáy (lật ngược làm phễu), bông gòn, cát mịn, cát thô, than hoạt tính, sỏi nhỏ.
- Thứ tự xếp lớp từ trên xuống: bông → than hoạt tính → cát mịn → cát thô → sỏi.
- Nguyên lý: nước đục đổ từ trên, đi qua từng lớp, cặn lớn giữ ở lớp sỏi/cát, mùi và màu được than hoạt tính hấp thụ, nước trong chảy ra dưới đáy.
Lưu ý quan trọng: nước sau khi lọc qua mô hình này vẫn nên đun sôi trước khi uống, vì lọc cơ học chưa diệt được hết vi khuẩn.
Đây là dạng bài thực hành theo nhóm, nên điểm số sẽ phụ thuộc nhiều vào sự sáng tạo và cách em trình bày. Nếu em muốn, cô có thể giúp em lập bảng tiêu chí (Bảng 22.1) hoặc viết mẫu báo cáo dự án nhé.