Giải Giáo Dục Kinh Tế Và Pháp Luật 10 trang 9

Tóm tắt lý thuyết

Hai trang này tiếp tục bài học về các hoạt động kinh tế cơ bản, tập trung vào hoạt động phân phối – trao đổi và hoạt động tiêu dùng.

Phân phối – trao đổi:

• Phân phối: phân chia các yếu tố sản xuất cho các ngành, đơn vị sản xuất (phân phối cho sản xuất) và phân chia kết quả sản xuất cho tiêu dùng (phân phối cho tiêu dùng).
• Trao đổi: đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng (cả tiêu dùng cho sản xuất và cho sinh hoạt).
• Vai trò: là cầu nối trung gian giữa sản xuất và tiêu dùng. Phân phối phù hợp thì thúc đẩy sản xuất, không phù hợp thì kìm hãm. Trao đổi giúp người sản xuất bán được hàng, người tiêu dùng mua được thứ cần.

Tiêu dùng:

• Là hoạt động con người sử dụng sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ để thoả mãn nhu cầu sản xuất và sinh hoạt.
• Được coi là mục đích của sản xuất, là "đơn đặt hàng" của xã hội, là căn cứ xác định số lượng, cơ cấu, chất lượng, hình thức sản phẩm.
• Tiêu dùng tác động hai hướng: thúc đẩy mở rộng sản xuất nếu sản phẩm tiêu thụ được, làm suy giảm sản xuất nếu sản phẩm khó tiêu thụ.

Mối quan hệ tổng quát: Sản xuất là gốc, có vai trò quyết định; tiêu dùng là mục đích, động lực; phân phối – trao đổi là cầu nối, tác động đến cả hai.

---

Câu hỏi về chợ Cán Cấu

Đề: Trong thông tin trên, người dân xã Cán Cấu đến chợ để làm gì? Việc duy trì hoạt động trao đổi ở chợ Cán Cấu có vai trò gì đối với đời sống của người dân nơi đây?

Trả lời:

• Người dân xã Cán Cấu đến chợ để bán những sản phẩm mình làm ra (lúa, gạo, ngô, lạc, khoai, sắn, rau, quả, lợn, gà…) và mua những thứ cần thiết phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
• Vai trò của việc duy trì hoạt động trao đổi ở chợ:
• Giúp người sản xuất bán được hàng hoá, có thu nhập để duy trì và phát triển sản xuất.
• Giúp người dân mua được hàng hoá đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất.
• Là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng, thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển, ổn định và nâng cao đời sống người dân.

---

Câu hỏi về hai bức tranh (Hoạt động tiêu dùng)

Đề 1/: Các nhân vật trong hai bức tranh trên đang sử dụng sản phẩm gạo với mục đích gì?

Trả lời:

• Tranh 1: Gia đình nấu cơm ăn → sử dụng gạo cho tiêu dùng sinh hoạt (thoả mãn nhu cầu ăn uống của các thành viên trong gia đình).
• Tranh 2: Người bán quán "cơm ngon bình dân" mua gạo ngon nấu cơm phục vụ khách → sử dụng gạo cho tiêu dùng sản xuất (làm nguyên liệu để kinh doanh, tạo ra sản phẩm bán cho khách hàng).

Như vậy, cùng là sản phẩm gạo nhưng được dùng vào hai mục đích khác nhau: tiêu dùng cho sinh hoạt và tiêu dùng cho sản xuất.

Đề 2/: Dịch bệnh COVID-19 khiến hoạt động tiêu dùng thay đổi như thế nào? Những thay đổi của hoạt động tiêu dùng có tác động gì đến đời sống xã hội?

Trả lời:

Những thay đổi của hoạt động tiêu dùng:

• Do giãn cách, phong toả, nhu cầu và thói quen tiêu dùng thay đổi: tăng mua các mặt hàng thiết yếu (chăm sóc sức khoẻ, chăm sóc cá nhân, ăn uống, vui chơi tại nhà…).
• Tăng nhu cầu khẩu trang, dung dịch sát khuẩn, máy trợ thở, vắc xin, mì ăn liền, thực phẩm đông lạnh, dịch vụ giao nhận hàng tại nhà.
• Giảm nhu cầu với dịch vụ ăn uống tại chỗ, du lịch.

Tác động đến đời sống xã hội:

• Tích cực: tạo cơ hội phát triển cho một số ngành (sản xuất khẩu trang, dung dịch sát khuẩn, thiết bị y tế, thực phẩm chế biến sẵn, vận chuyển – giao hàng…).
• Tiêu cực: nhiều doanh nghiệp không bán được hàng, các cửa hàng dịch vụ ăn uống phải đóng cửa, công ty du lịch tạm dừng hoạt động vì không có khách → người lao động mất việc, thu nhập giảm, đời sống khó khăn.

Kết luận: Tiêu dùng thay đổi kéo theo sản xuất phải điều chỉnh theo, cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa tiêu dùng và sản xuất.

---

LUYỆN TẬP – Bài 1: Đọc các trường hợp để trả lời câu hỏi

Trường hợp a – Sản xuất xanh

Đề:
1/ Em hiểu thế nào là sản xuất xanh?
2/ Việc thực hiện sản xuất xanh sẽ mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp và xã hội?

Trả lời:

1/ Sản xuất xanh là hình thức sản xuất:

• Giảm thiểu ô nhiễm môi trường, hướng tới phát triển bền vững.
• Sử dụng tiết kiệm năng lượng, dùng nguyên vật liệu và phương tiện tiêu thụ ít điện năng, sử dụng năng lượng sạch (như điện mặt trời).
• Tạo ra những sản phẩm "xanh", thân thiện với môi trường.

2/ Lợi ích:

Trường hợp b – Điều chỉnh phân phối thu nhập của doanh nghiệp Y

Đề: Giải pháp điều chỉnh hoạt động phân phối thu nhập của doanh nghiệp Y mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp và người lao động?

Trả lời:

Bối cảnh: Kinh tế suy thoái, doanh nghiệp khó khăn. Doanh nghiệp Y thương lượng với người lao động cùng chia sẻ khó khăn: mỗi người đi làm bán thời gian và hưởng lương bán thời gian, khi sản xuất ổn định sẽ hưởng đầy đủ lương.

Lợi ích:

• Đối với doanh nghiệp: giảm chi phí tiền lương trong giai đoạn khó khăn, không phải sa thải lao động, giữ được đội ngũ nhân lực có tay nghề, duy trì hoạt động sản xuất để chờ phục hồi.
• Đối với người lao động: vẫn giữ được việc làm, vẫn có thu nhập (dù giảm) thay vì mất việc hoàn toàn, được tiếp tục gắn bó và sẽ hưởng đủ lương khi sản xuất ổn định.

→ Đây là giải pháp phân phối thu nhập hài hoà lợi ích, thể hiện tinh thần chia sẻ, đồng cam cộng khổ giữa doanh nghiệp và người lao động.

Trường hợp c – Bán hàng trực tuyến

Lưu ý: Trường hợp c bị cắt ở cuối trang (đoạn "Tuy nhiên, hình thức bán hàng này cũng…" chưa hết) và phần câu hỏi của trường hợp c nằm ở trang sau, nên chưa thể giải đầy đủ.

Tóm tắt nội dung đọc được:

• Bán hàng trực tuyến là hình thức kinh doanh được nhiều bạn trẻ thử sức vì không tốn chi phí thuê mặt bằng, nhân lực, có thể cạnh tranh với cửa hàng khác.
• Mang lại nguồn thu nhập hằng tháng thông qua các công cụ truyền thông để quảng cáo sản phẩm.
• Người tiêu dùng ngày càng thích mua sắm trực tuyến vì tiện lợi.
• Tuy nhiên hình thức này cũng có những hạn chế (phần này bị cắt).

Nếu bạn gửi tiếp ảnh trang sau, mình sẽ giải trọn vẹn phần câu hỏi của trường hợp c nhé.