Giải Giáo Dục Kinh Tế Và Pháp Luật 10 trang 11
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn GD Kinh Tế & PhĂ¡p Luáºt · Trang 11–12
Phần Luyện tập (tiếp theo Bài 1)
Câu 1c: Bán hàng trực tuyến
Đề bài nhắc đến hình thức bán hàng trực tuyến (mua sắm online), có ưu điểm tiện lợi nhưng cũng tiềm ẩn nhược điểm: mất thời gian chờ hàng, sản phẩm nhiều khi không đúng quảng cáo...
1/ Bán hàng trực tuyến thuộc hoạt động kinh tế nào? Hình thức bán hàng này có tác động tích cực, tiêu cực gì đến đời sống xã hội?
- Bán hàng trực tuyến thuộc hoạt động phân phối – trao đổi (đưa hàng hóa từ người sản xuất đến người tiêu dùng).
- Tác động tích cực:
- Tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại cho người mua.
- Mở rộng thị trường, giúp người bán tiếp cận nhiều khách hàng hơn.
- Hàng hóa đa dạng, dễ so sánh giá cả.
- Thúc đẩy kinh tế số phát triển, tạo thêm việc làm (giao hàng, công nghệ...).
- Tác động tiêu cực:
- Hàng hóa có thể không đúng quảng cáo, kém chất lượng.
- Nguy cơ lừa đảo, lộ thông tin cá nhân.
- Mất thời gian chờ đợi, tốn phí ship, đôi khi khó đổi trả.
2/ Theo em, có biện pháp nào để hạn chế tác động tiêu cực của hình thức bán hàng trực tuyến?
- Chọn mua ở các trang web, sàn thương mại điện tử uy tín, có đánh giá tốt.
- Đọc kỹ thông tin sản phẩm, xem nhận xét của người mua trước.
- Ưu tiên hình thức kiểm tra hàng trước khi thanh toán (COD).
- Giữ lại hóa đơn, bằng chứng giao dịch để khiếu nại khi cần.
- Nhà nước cần hoàn thiện luật pháp quản lý thương mại điện tử và xử lý nghiêm hành vi gian lận.
Câu 1d: Tiêu dùng sản phẩm nhựa
Đề bài nêu thực trạng: bao bì nhựa, túi nilon, ống hút nhựa được dùng ngày càng nhiều khiến rác thải tăng theo từng năm.
1/ Theo em, hoạt động tiêu dùng nêu trên có ảnh hưởng gì đến đời sống xã hội?
- Gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng (đất, nước, không khí) vì nhựa rất khó phân hủy.
- Ảnh hưởng xấu tới sức khỏe con người (vi nhựa lẫn vào thức ăn, nước uống).
- Gây hại cho hệ sinh thái, nhất là sinh vật biển.
- Tạo gánh nặng cho việc xử lý rác thải, tốn kém chi phí cho xã hội.
2/ Hãy đề xuất biện pháp để khắc phục hạn chế của hoạt động tiêu dùng này.
- Hạn chế dùng đồ nhựa một lần; thay bằng túi vải, ống hút giấy/tre, bình nước cá nhân.
- Phân loại rác và tái chế đồ nhựa.
- Ủng hộ xu hướng "tiêu dùng xanh", dùng sản phẩm thân thiện môi trường.
- Tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng.
- Nhà nước khuyến khích sản xuất bao bì phân hủy sinh học, đánh thuế/phí với túi nilon.
Câu 2: Đưa ra lời khuyên cho các nhân vật
a. Chị H định mở xưởng sản xuất quần áo, gắn nhãn mác thương hiệu nổi tiếng lên sản phẩm của mình. Theo em, chị H có nên thực hiện dự định này không? Vì sao?
- Không nên. Đây là hành vi làm hàng giả, hàng nhái, vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ và quyền lợi người tiêu dùng.
- Lý do:
- Lừa dối khách hàng, gây thiệt hại cho người mua.
- Xâm phạm thương hiệu của doanh nghiệp khác.
- Có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Lời khuyên: Chị H nên xây dựng thương hiệu riêng, đảm bảo chất lượng để phát triển lâu dài và đúng pháp luật.
b. Bố mẹ N định mở quán trò chơi điện tử trực tuyến ngay gần cổng trường THPT để thu hút học sinh. Nếu là N, em sẽ nói gì với bố mẹ về ý định này?
- Em sẽ khuyên bố mẹ cân nhắc lại, không nên mở quán game ngay cạnh cổng trường.
- Lý do:
- Dễ khiến học sinh sa đà vào trò chơi, lơ là học tập, ảnh hưởng đến tương lai các bạn.
- Vi phạm quy định: theo pháp luật, điểm kinh doanh trò chơi điện tử công cộng phải cách trường học từ 200m trở lên.
- Có thể bị xử phạt và ảnh hưởng đến uy tín gia đình.
- Gợi ý: Bố mẹ nên chọn ngành nghề kinh doanh lành mạnh, có ích cho cộng đồng và đúng quy định pháp luật.
Câu 3: Đóng vai "Táo quân"
Đây là hoạt động nhóm. Thầy gợi ý một kịch bản ngắn để em tham khảo:
| Vai | Nội dung báo cáo với Ngọc Hoàng |
|---|---|
| Táo Sản xuất | Khẳng định mình tạo ra của cải, sản phẩm hàng hóa nuôi sống xã hội. "Không có sản xuất thì lấy gì để phân phối, tiêu dùng?" |
| Táo Phân phối – Trao đổi | Đưa hàng hóa từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng, kết nối thị trường. "Sản xuất ra mà không có tôi thì hàng nằm im một chỗ!" |
| Táo Tiêu dùng | Tiêu thụ sản phẩm, tạo động lực để sản xuất tiếp tục. "Không có người tiêu dùng thì sản xuất ra để làm gì?" |
Kết luận: Cả ba hoạt động đều quan trọng, gắn bó chặt chẽ và không thể thiếu trong nền kinh tế.
Phần Vận dụng
1. Cùng nhóm xây dựng ý tưởng kinh doanh trực tuyến một mặt hàng.
Gợi ý các bước:
- Chọn mặt hàng (ví dụ: đồ handmade, văn phòng phẩm, đặc sản quê hương).
- Xác định khách hàng mục tiêu và kênh bán (Facebook, Shopee, TikTok...).
- Lên kế hoạch về giá, hình ảnh, cách giao hàng, chăm sóc khách.
- Phân công nhiệm vụ cho từng thành viên.
2. Vẽ tranh cổ động cho hoạt động "tiêu dùng xanh".
Gợi ý nội dung tranh:
- Hình ảnh: túi vải, ống hút tre, phân loại rác, trồng cây xanh, Trái Đất tươi đẹp.
- Khẩu hiệu gợi ý: "Tiêu dùng xanh – Sống lành mạnh", "Nói không với túi nilon".
- Ý nghĩa: kêu gọi mọi người tiêu dùng có trách nhiệm, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Bài 2: Các chủ thể của nền kinh tế (Trang 11)
Tóm tắt lý thuyết mở đầu
Yêu cầu cần đạt:
- Nhận biết được các chủ thể tham gia nền kinh tế và vai trò của họ.
- Xác định được vai trò của bản thân và gia đình với tư cách là chủ thể kinh tế.
- Nhận biết trách nhiệm công dân khi tham gia hoạt động kinh tế.
Khái niệm cốt lõi: Chủ thể của nền kinh tế là những người tham gia vào các hoạt động kinh tế, gồm 4 nhóm:
- Chủ thể sản xuất
- Chủ thể tiêu dùng
- Chủ thể trung gian
- Nhà nước
Các chủ thể này không chỉ thực hiện tốt vai trò của mình mà còn góp phần vào sự ổn định, phát triển bền vững kinh tế – xã hội của đất nước.
Câu hỏi phần Mở đầu
Nghe bài hát "Bài ca xây dựng" (Hoàng Vân) và trả lời:
1/ Nội dung bài hát ca ngợi những người lao động đang tham gia hoạt động kinh tế nào?
- Bài hát ca ngợi những người công nhân xây dựng – họ tham gia hoạt động sản xuất, xây nên những công trình, nhà cửa, đất nước.
2/ Họ có đóng góp gì cho nền kinh tế?
- Tạo ra cơ sở hạ tầng, công trình phục vụ đời sống và sản xuất.
- Góp phần xây dựng, phát triển đất nước ngày càng giàu đẹp.
- Là lực lượng lao động trực tiếp tạo ra của cải vật chất cho xã hội.
Câu hỏi phần Khám phá – Mục 1: Chủ thể sản xuất
Quan sát hai bức tranh:
- Tranh 1: Đại hội đồng cổ đông của Công ty Cổ phần May ABC, hai người bắt tay nhau, có lời thoại "Anh là cổ đông của công ty này à?".
- Tranh 2: Một công nhân đang may quần áo bằng máy may.
Hai bức tranh đều thể hiện những người tham gia vào hoạt động sản xuất – tạo ra sản phẩm hàng hóa (quần áo) để cung cấp cho thị trường. Đây chính là minh họa cho chủ thể sản xuất trong nền kinh tế.
Em lưu ý nhé: ảnh em gửi thực ra là trang 10 và 11 của sách. Phần câu hỏi chi tiết cho hai bức tranh ở Bài 2 nằm ở trang sau (trang 12), nếu em gửi tiếp thầy sẽ giải trọn vẹn phần Chủ thể sản xuất cho em.
