Giải Giáo Dục Kinh Tế Và Pháp Luật 10 trang 107

Chào các em! Hai trang này tiếp tục bài học về nội dung của Hiến pháp năm 2013 trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ và môi trường, sau đó là phần Luyện tập. Cô sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải chi tiết từng câu hỏi nhé.

Tóm tắt lý thuyết

Khoa học, công nghệ (Điều 62):

• Phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong phát triển kinh tế – xã hội.
• Nhà nước ưu tiên đầu tư, khuyến khích nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; tạo điều kiện để mọi người tham gia và hưởng lợi ích.

Môi trường (Điều 63):

• Nhà nước có chính sách bảo vệ môi trường; quản lí, sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên thiên nhiên; bảo tồn đa dạng sinh học; ứng phó biến đổi khí hậu.
• Khuyến khích dùng năng lượng mới, năng lượng tái tạo.
• Tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm phải bị xử lí nghiêm và bồi thường thiệt hại.

---

Bài 4: Nội dung Hiến pháp 2013 về khoa học, công nghệ

Câu 1: Quốc gia Khởi nghiệp, Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có ý nghĩa như thế nào trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước?

Trả lời:

• Tạo môi trường, "sân chơi" để khơi dậy và thắp sáng hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới, sáng tạo trong toàn xã hội.
• Kết nối các ý tưởng, dự án công nghệ với quỹ đầu tư, tập đoàn trong và ngoài nước, giúp ý tưởng có nguồn lực để phát triển thành sản phẩm thực tế.
• Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất – nền tảng cốt lõi của công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhất là trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0.
• Góp phần nâng cao năng suất, sức cạnh tranh của nền kinh tế và hội nhập quốc tế.

Câu 2: O và D đã có ý tưởng gì trong việc sáng tạo để phát triển khoa học, công nghệ?

Trả lời:

• O có ý tưởng sản xuất một động cơ chạy bằng không khí nén.
• D có ý tưởng về công nghệ điện cát (sản xuất điện từ cát).

Đây là những ý tưởng kĩ thuật về sản xuất công nghệ mới, gắn với năng lượng sạch, thể hiện tinh thần sáng tạo, dám nghĩ dám làm của học sinh.

Câu 3: Theo em, nội dung của Hiến pháp về khoa học, công nghệ có ý nghĩa như thế nào với đời sống xã hội và sự phát triển của đất nước?

Trả lời:

• Khẳng định khoa học, công nghệ là quốc sách hàng đầu, tạo cơ sở pháp lí để Nhà nước ưu tiên đầu tư và khuyến khích nghiên cứu, sáng tạo.
• Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích cá nhân, tổ chức yên tâm cống hiến và đầu tư.
• Tạo điều kiện để mọi người được tham gia và thụ hưởng lợi ích từ thành tựu khoa học, công nghệ, nâng cao chất lượng cuộc sống.
• Là động lực then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.

---

Bài 5: Nội dung Hiến pháp 2013 về môi trường

Câu 1: Theo em, tại sao Hiến pháp có nội dung về môi trường?

Trả lời:

• Suy giảm môi trường là vấn đề toàn cầu, bảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của các quốc gia, nhân loại.
• Môi trường gắn liền với phát triển kinh tế – xã hội, sức khỏe con người và sự phát triển bền vững của đất nước.
• Đưa vào Hiến pháp tạo cơ sở pháp lí cao nhất để Nhà nước quản lí, bảo vệ tài nguyên, ứng phó biến đổi khí hậu và xử lí nghiêm hành vi gây hại cho môi trường.

Câu 2: Hãy nêu ví dụ về việc thực hiện tốt quy định của Hiến pháp năm 2013 về môi trường.

Trả lời (một số ví dụ):

• Học sinh trồng nhiều cây xanh ở trường học và khu dân cư.
• Thu gom rác thải, đổ rác đúng nơi quy định, phân loại và tái chế rác.
• Hạn chế dùng túi ni lông, sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường.
• Tiết kiệm điện, nước trong sinh hoạt.
• Doanh nghiệp đầu tư hệ thống xử lí nước thải, sử dụng năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió).

Câu 3: Theo em, nội dung Hiến pháp về môi trường có ý nghĩa như thế nào đối với sự phát triển của đất nước và đời sống xã hội?

Trả lời:

• Bảo đảm môi trường sống trong lành, an toàn cho người dân, nâng cao sức khỏe cộng đồng.
• Giữ gìn, sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên cho hiện tại và thế hệ tương lai.
• Tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững, gắn tăng trưởng với bảo vệ môi trường.
• Nâng cao ý thức, trách nhiệm của toàn xã hội trong việc bảo vệ môi trường.

---

LUYỆN TẬP

Bài 1: Các ý kiến sau đúng hay sai? Vì sao?

a. Công dân Việt Nam có quyền kinh doanh tất cả các mặt hàng.

→ Sai. Công dân được tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm. Có những mặt hàng bị cấm (ma túy, vũ khí, hàng giả...) hoặc kinh doanh có điều kiện. Vì vậy không thể kinh doanh "tất cả các mặt hàng".

b. Tài nguyên thiên nhiên là sở hữu toàn dân nên người dân có thể tùy ý sử dụng.

→ Sai. Tài nguyên thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lí. Việc khai thác, sử dụng phải theo quy định của pháp luật, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, bền vững; không được tùy ý khai thác bừa bãi.

c. Tất cả mọi người dân đều được Nhà nước tạo điều kiện hưởng thụ lợi ích từ hoạt động khoa học, công nghệ.

→ Đúng. Theo Điều 62, Nhà nước tạo điều kiện để mọi người tham gia và được thụ hưởng lợi ích từ các hoạt động khoa học và công nghệ. Đây là quyền bình đẳng của mọi công dân.

d. Bảo vệ môi trường là trách nhiệm riêng của cơ quan quản lí nhà nước về môi trường.

→ Sai. Bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung của toàn xã hội: Nhà nước, tổ chức, cá nhân và mọi công dân. Mỗi người đều phải có ý thức và hành động bảo vệ môi trường.

Bài 2: Nhận xét hành vi của các nhân vật, tổ chức

a. Ông S và con trai thường xuyên dùng kích điện đánh bắt cá trên sông.

Nhận xét:

• Đây là hành vi sai, vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản.
• Dùng kích điện tận diệt cá lớn, cá nhỏ, trứng cá và các sinh vật khác, gây suy giảm đa dạng sinh học, hủy hoại hệ sinh thái sông nước.
• Vi phạm tinh thần Điều 63 Hiến pháp (bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học) và có thể bị xử phạt theo quy định pháp luật.

b. Bà H nhập hàng hóa kém chất lượng, không rõ nguồn gốc về bán cho người dân.

Nhận xét:

• Đây là hành vi sai, vi phạm pháp luật về kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc có thể gây hại cho sức khỏe, tài sản của người dân, gây mất trật tự thị trường.
• Hành vi này đáng bị lên án và xử lí theo pháp luật. Kinh doanh phải trung thực, đúng pháp luật, bảo đảm chất lượng hàng hóa.

---

Các câu hỏi ở trang này chủ yếu là câu mở (nêu ý kiến, nhận xét) nên các em có thể diễn đạt theo cách hiểu của mình, miễn là bám sát nội dung Điều 62 và Điều 63 Hiến pháp 2013 nhé.