Giải Giáo Dục Kinh Tế Và Pháp Luật 10 trang 109
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn GD Kinh Tế & PhĂ¡p Luáºt · Trang 109–110
Hai trang này gồm phần cuối của bài học trước (trang 108: Luyện tập và Vận dụng) và phần mở đầu của Bài 18 (trang 109). Cô sẽ giải chi tiết từng câu nhé.
Trang 108 – Luyện tập (tiếp theo)
Bài 3: Em hãy xử lí các tình huống sau
Tình huống a:
Thôn của Q nằm cạnh một con sông lớn. Trong thôn có địa điểm thu gom rác thải để xử lí nhưng nhiều người vẫn có thói quen vứt rác, xác vật nuôi, túi ni lông,... xuống lòng sông vì cho rằng dòng sông lớn nên vứt một vài túi rác xuống cũng không ảnh hưởng gì. Q cho rằng làm như vậy là vi phạm pháp luật nhưng không biết nên làm gì để mọi người chấm dứt hành vi đó. Nếu là Q, em sẽ làm gì?
Lời giải:
Nếu là Q, em sẽ:
- Trước hết tự mình gương mẫu, bỏ rác đúng nơi quy định (điểm thu gom rác của thôn).
- Giải thích, tuyên truyền cho người dân hiểu việc vứt rác, xác vật nuôi xuống sông gây ô nhiễm nguồn nước, lan truyền dịch bệnh và vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
- Đề nghị trưởng thôn, tổ dân phố tổ chức họp dân, đưa ra quy ước chung về giữ vệ sinh, đặt thêm biển cấm và thùng rác gần khu vực bờ sông.
- Tham gia các buổi dọn vệ sinh, phát động phong trào "giữ sạch dòng sông".
- Báo với chính quyền địa phương để có biện pháp nhắc nhở, xử lí những trường hợp cố tình vi phạm.
Lý do: Bảo vệ môi trường là quyền và nghĩa vụ của mọi công dân. Hành vi đúng đắn là kết hợp gương mẫu, tuyên truyền và phối hợp với chính quyền, không nên chỉ chỉ trích suông.
Tình huống b:
H (15 tuổi) rất thích nghiên cứu, chế tạo, lắp ráp các thiết bị công nghệ. Gần đây, H muốn tham dự một cuộc thi chế tạo robot nhưng bố mẹ không đồng ý vì lo ngại sẽ ảnh hưởng đến việc học tập. Nếu là H, em sẽ làm gì để bố mẹ đồng ý cho tham dự cuộc thi?
Lời giải:
Nếu là H, em sẽ:
- Bình tĩnh trò chuyện, chia sẻ với bố mẹ về niềm đam mê và lợi ích của cuộc thi (rèn tư duy sáng tạo, kỹ năng, định hướng nghề nghiệp).
- Lập kế hoạch học tập rõ ràng, cam kết sắp xếp thời gian hợp lý để vừa thi vừa không bỏ bê việc học.
- Chứng minh bằng kết quả học tập tốt để bố mẹ yên tâm.
- Nhờ thầy cô, anh chị có kinh nghiệm tư vấn thêm cho bố mẹ.
Lý do: Quyền tự do nghiên cứu, sáng tạo khoa học công nghệ được pháp luật bảo vệ, nhưng H cần thuyết phục bằng thái độ chín chắn và cân bằng được việc học, để bố mẹ thấy đây là hoạt động bổ ích.
Bài 4
Em hãy nêu những việc học sinh nên làm và không nên làm để thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của công dân đối với việc phát triển giáo dục, khoa học và công nghệ.
Lời giải:
| Nên làm | Không nên làm |
|---|---|
| Tích cực học tập, rèn luyện, tham gia các hoạt động học tập sáng tạo | Lơ là, bỏ học, không chịu khó học hỏi |
| Tham gia các cuộc thi khoa học kỹ thuật, sáng tạo trẻ | Coi thường, chế giễu bạn đam mê nghiên cứu |
| Tự giác tìm tòi, ứng dụng công nghệ vào học tập | Sử dụng công nghệ vào việc xấu, gian lận thi cử |
| Bảo vệ, giữ gìn tài sản, thiết bị học tập của trường | Phá hoại cơ sở vật chất, thiết bị dạy học |
| Tuyên truyền, vận động mọi người cùng học tập | Cản trở hoặc xem nhẹ việc học của bản thân và bạn bè |
Lý do: Học sinh là chủ nhân tương lai của đất nước, việc học tập và rèn luyện chính là cách thực hiện quyền và nghĩa vụ phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ phù hợp với lứa tuổi.
Trang 108 – Vận dụng
Bài 1
Em hãy thiết kế một khẩu hiệu hoặc vẽ một bức tranh cổ động nhằm tuyên truyền các nội dung của Hiến pháp năm 2013 về văn hoá, giáo dục.
Gợi ý:
Một số khẩu hiệu em có thể tham khảo:
- "Học tập – Quyền lợi và trách nhiệm của mỗi công dân!"
- "Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là giữ gìn hồn cốt Việt Nam."
- "Vì một nền giáo dục tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc."
- "Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai."
Nếu vẽ tranh cổ động: chọn hình ảnh sách vở, mái trường, lá cờ Tổ quốc, các bạn học sinh đa dân tộc cùng học tập, kèm khẩu hiệu ngắn gọn, màu sắc tươi sáng, dễ thu hút.
Bài 2
Em hãy viết một bài thuyết trình về trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môi trường và chia sẻ sản phẩm với cả lớp.
Dàn ý gợi ý cho bài thuyết trình:
- Mở bài: Nêu thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay (rác thải, khói bụi, ô nhiễm nước...).
- Thân bài:
- Vì sao phải bảo vệ môi trường: ảnh hưởng đến sức khoẻ, đời sống, sự phát triển bền vững.
- Trách nhiệm của công dân theo Hiến pháp 2013: mọi người có nghĩa vụ bảo vệ môi trường (Điều 43).
- Việc làm cụ thể: bỏ rác đúng nơi, trồng cây, tiết kiệm điện nước, hạn chế túi ni lông, tuyên truyền cộng đồng.
- Kết bài: Kêu gọi mọi người cùng chung tay hành động vì môi trường xanh – sạch – đẹp.
Trang 109 – Bài 18: Nội dung cơ bản của Hiến pháp về bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Tóm tắt lý thuyết mở đầu
Yêu cầu cần đạt của bài:
- Nêu được một số nội dung cơ bản của Hiến pháp về bộ máy nhà nước.
- Có thái độ đồng tình, ủng hộ hành vi thực hiện đúng; phê phán hành vi vi phạm.
- Thực hiện nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp bằng hành vi cụ thể, phù hợp lứa tuổi.
Khái niệm nhà nước: Nhà nước là tổ chức quyền lực chính trị của xã hội có giai cấp, có lãnh thổ, dân cư và chính quyền độc lập, có khả năng đặt ra và thực thi pháp luật nhằm thiết lập trật tự xã hội. Nhà nước ta thiết lập bộ máy từ trung ương đến địa phương để thực hiện chức năng quản lí.
Câu hỏi Mở đầu
Em hãy kể một số cơ quan nhà nước cấp địa phương nơi em sinh sống và chia sẻ hiểu biết của mình về cơ quan đó.
Gợi ý trả lời:
Một số cơ quan nhà nước cấp địa phương:
- Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh/huyện/xã: cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, do nhân dân bầu ra, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương.
- Uỷ ban nhân dân (UBND) các cấp: cơ quan hành chính, tổ chức thực hiện và quản lí các hoạt động kinh tế – xã hội tại địa phương.
- Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện/tỉnh: xét xử và kiểm sát hoạt động tư pháp.
Câu hỏi Khám phá 1 (tình huống)
Trong lúc làm bài tập nhóm về bộ máy nhà nước, A hỏi T... Ngoài Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam còn có những thành tố nào và được phân cấp ra sao? Nếu là T, em sẽ trả lời A như thế nào?
Gợi ý trả lời:
Nếu là T, em sẽ trả lời: Ngoài Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, bộ máy nhà nước ta còn gồm các thành tố:
- Toà án nhân dân – cơ quan xét xử.
- Viện kiểm sát nhân dân – thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp.
- Chính quyền địa phương (HĐND và UBND các cấp).
- Hội đồng bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước.
Bộ máy nhà nước được phân thành hai cấp chính:
- Cấp trung ương: Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao...
- Cấp địa phương: HĐND, UBND, Toà án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân ở tỉnh, huyện, xã.
Cô đã giải xong toàn bộ bài tập phần Luyện tập, Vận dụng (trang 108) và phần mở đầu Bài 18 (trang 109). Lưu ý nhỏ: hai ảnh em gửi thực ra là trang 108 và 109, em kiểm tra lại số trang giúp cô nhé.