Giải Lịch Sử 10 trang 55
Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Lịch Sá» · Trang 55–56
Tóm tắt lý thuyết
Tôn giáo Hy Lạp – La Mã cổ đại
- Cơ Đốc giáo: theo truyền thuyết do Giê-su sáng lập, sinh tại Na-da-rét (nay thuộc I-xra-en). Ban đầu bị La Mã đàn áp, nhưng đến đầu thế kỉ IV được công nhận là tôn giáo chính thức của đế quốc La Mã.
Thể thao
- Có vai trò quan trọng trong đời sống, lễ hội và văn hoá.
- Năm 776 TCN, người Hy Lạp tổ chức Đại hội Ô-lim-píc 4 năm một lần tại đền thờ thần Dớt ở Ô-lim-pi-a; còn có Đại hội Pa-na-thê-nai-a tại A-ten (từ 566 TCN).
- Người La Mã yêu thích thể thao, đặc biệt là các cuộc đấu của đấu sĩ.
Văn minh Tây Âu thời Phục hưng (thế kỉ XV – XVII)
- Là trào lưu văn hoá Tây Âu phục hưng lại thành tựu của văn minh Hy Lạp – La Mã cổ đại.
- Ra đời khi quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành; thành tựu nổi bật ở văn học (thơ, tiểu thuyết, kịch) và hội hoạ, kiến trúc, điêu khắc.
Câu hỏi 1 (trang 54): Thành tựu văn minh Hy Lạp – La Mã
Đề bài: Nêu một số thành tựu cơ bản của nền văn minh Hy Lạp – La Mã cổ đại và ý nghĩa của những thành tựu đó.
Lời giải:
| Lĩnh vực | Thành tựu tiêu biểu |
|---|---|
| Chữ viết | Hệ chữ cái La-tinh và hệ chữ số La Mã (I, II, III, IV…) còn dùng đến nay |
| Văn học | Thần thoại Hy Lạp; sử thi I-li-át và Ô-đi-xê của Hô-me |
| Khoa học | Định lí Pi-ta-go, định luật Ác-si-mét, hình học Ơ-clít, hiểu biết của Ta-lét… |
| Sử học | Hê-rô-đốt ("cha đẻ của sử học"), Tu-xi-đít |
| Kiến trúc, điêu khắc | Đền Pác-tê-nông, đấu trường Cô-li-dê, tượng Lực sĩ ném đĩa, tượng thần Vệ Nữ |
| Tôn giáo | Cơ Đốc giáo ra đời, lan rộng ra phương Tây |
| Thể thao | Đại hội Ô-lim-píc – nền tảng cho thể thao nhân loại ngày nay |
Ý nghĩa:
- Để lại nhiều giá trị, dấu ấn sâu đậm đối với đời sống xã hội và văn hoá phương Tây.
- Nhiều thành tựu (chữ viết, định lí toán học, thể thao Ô-lim-píc…) trở thành cơ sở, nền tảng cho sự phát triển của văn minh nhân loại sau này.
- Là nguồn cảm hứng để Tây Âu "phục hưng" lại trong phong trào Văn hoá Phục hưng.
Câu hỏi 2 (trang 55): Bối cảnh hình thành phong trào Văn hoá Phục hưng
Đề bài: Hãy phân tích bối cảnh lịch sử, những tiền đề kinh tế, xã hội, văn hoá dẫn đến sự hình thành phong trào Văn hoá Phục hưng.
Lời giải:
Tiền đề kinh tế
- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa dần hình thành ở các nước Tây Âu.
- Tầng lớp tư sản mới ra đời, có thế lực kinh tế nhưng chưa có nền văn hoá riêng phù hợp với họ.
Tiền đề xã hội
- Mâu thuẫn xã hội sâu sắc giữa quần chúng nhân dân với giai cấp phong kiến và giáo hội.
- Tầng lớp tư sản cần một hệ tư tưởng, văn hoá mới để khẳng định vị thế và chống lại ràng buộc phong kiến.
Tiền đề văn hoá – tư tưởng
- Thế giới quan, ý thức hệ phong kiến và việc Giáo hội Cơ Đốc lũng đoạn văn hoá, tư tưởng là trở ngại lớn cho phương thức sản xuất mới.
- Tây Âu vẫn lưu giữ nhiều giá trị của văn minh Hy Lạp – La Mã cổ đại, đặc biệt ở I-ta-li-a (quê hương văn minh La Mã) → tạo cơ sở để "phục hưng" những thành tựu rực rỡ ấy.
Nơi khởi đầu và lan rộng
- Phong trào diễn ra đầu tiên ở I-ta-li-a, sau lan sang Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Đức…
Kết luận: Phong trào Văn hoá Phục hưng là kết quả tất yếu khi mầm mống tư bản chủ nghĩa xuất hiện, giai cấp tư sản lớn mạnh muốn xây dựng nền văn hoá mới, kế thừa tinh hoa Hy Lạp – La Mã để đấu tranh chống lại sự kìm hãm của chế độ phong kiến và giáo hội.
Nếu em cần cô lập sơ đồ tư duy ôn tập hoặc câu hỏi trắc nghiệm cho phần này thì nhắn cô nhé!