Giải Lịch Sử 10 trang 56

Hai trang này nói về phong trào Văn hóa Phục hưng (bối cảnh ra đời và các thành tựu cơ bản). Mình tóm tắt lý thuyết rồi giải câu hỏi có trong bài nhé.

Tóm tắt lý thuyết

Bối cảnh và tiền đề ra đời phong trào Văn hóa Phục hưng:

• Thế giới quan, ý thức hệ phong kiến và sự lũng đoạn văn hóa, tư tưởng của Giáo hội Cơ Đốc cản trở sự phát triển của phương thức sản xuất mới (tư bản chủ nghĩa).
• Tầng lớp tư sản mới ra đời cần một nền văn hóa mới phù hợp, nên đã tìm kiếm, tiếp thu và phục hưng những giá trị, thành tựu của văn minh Hy Lạp – La Mã cổ đại.
• Phong trào ra đời trong bối cảnh mâu thuẫn xã hội sâu sắc giữa quần chúng nhân dân với giai cấp phong kiến và giáo hội.
• Khởi đầu ở I-ta-li-a (quê hương văn minh La Mã, lưu giữ nhiều giá trị cổ đại), sau lan sang Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Đức…

Thành tựu cơ bản:

• Văn học: phát triển đỉnh cao ở cả thơ, tiểu thuyết và kịch.
• Thơ: Đan-tê A-li-ghê-ri (Thần khúc, Cuộc đời mới), Phran-xi-cô Pê-trác-ca.
• Tiểu thuyết: Bô-ca-xi-ô (Mười ngày), Ra-bơ-le (Gác-gan-tua và Pan-ta-gru-en), Xéc-van-téc (Đôn Ki-hô-tê).
• Kịch: Uy-li-am Sếch-xpia (Ham-lét, Ô-ten-lô, Rô-mê-ô và Giu-li-ét).
• Hội họa, kiến trúc, điêu khắc: đạt đỉnh cao thế kỉ XV – XVI.
• Lê-ô-na đờ Vanh-xi (Bữa tiệc cuối cùng, Nàng Mô-na Li-sa).
• Mi-ken-lăng-giơ (Tượng Đa-vít, Tượng Đức Mẹ sầu bi).
• Ra-pha-en (Đức Mẹ Sít-tin, Trường học A-ten).
• Kiến trúc chú trọng hình học, đối xứng, tỉ lệ: Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô, Nhà thờ Thánh Pi-tơ (Va-ti-căng).
• Khoa học, kĩ thuật: đẩy lùi ảnh hưởng của thần học.
• Thiên văn học: Cô-péc-ních (thuyết Nhật tâm), Bru-nô, Ga-li-lê (chế tạo kính thiên văn).
• Kĩ thuật tiến bộ trong dệt, khai mỏ, luyện kim, đóng tàu, chế tạo vũ khí và máy móc dùng sức nước.

Câu hỏi: Phân tích bối cảnh lịch sử và các tiền đề

Đề bài: "Hãy phân tích bối cảnh lịch sử, những tiền đề kinh tế, xã hội, văn hoá dẫn đến sự hình thành phong trào Văn hoá Phục hưng."

Trả lời:

Tiền đề kinh tế:

• Từ thế kỉ XIV – XV, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành và phát triển ở Tây Âu, đặc biệt tại các thành thị I-ta-li-a (Phlo-ren-xơ, Vơ-ni-dơ…).
• Sản xuất hàng hóa, thương mại và ngân hàng phát triển tạo ra của cải dồi dào, là cơ sở vật chất để đầu tư cho văn hóa, nghệ thuật.
• Tuy nhiên, ý thức hệ phong kiến và sự lũng đoạn của Giáo hội cản trở phương thức sản xuất mới, đòi hỏi phải có một hệ tư tưởng tiến bộ hơn để mở đường.

Tiền đề xã hội:

• Giai cấp tư sản mới ra đời, ngày càng giàu có và có thế lực kinh tế, nhưng chưa có địa vị chính trị, xã hội tương xứng và chưa có hệ tư tưởng riêng.
• Họ cần một nền văn hóa mới đề cao con người, đề cao giá trị trần thế, phù hợp với lợi ích và khát vọng của mình.
• Mâu thuẫn xã hội sâu sắc giữa quần chúng nhân dân và giai cấp tư sản với chế độ phong kiến, Giáo hội tạo động lực cho phong trào đấu tranh trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng.

Tiền đề văn hóa:

• Văn minh Hy Lạp – La Mã cổ đại để lại di sản rực rỡ về văn học, nghệ thuật, khoa học, đề cao con người và lí trí.
• I-ta-li-a là quê hương của văn minh La Mã, nơi còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa cổ đại, nên trở thành nơi khởi phát phong trào.
• Giai cấp tư sản đã tìm kiếm, tiếp thu và "phục hưng" (làm sống lại) những tinh hoa cổ đại để xây dựng nền văn hóa mới.

Kết luận: Sự kết hợp giữa nền kinh tế tư bản chủ nghĩa đang lên, sự xuất hiện của giai cấp tư sản cùng mâu thuẫn xã hội gay gắt, và di sản văn hóa Hy Lạp – La Mã chính là những tiền đề dẫn đến sự hình thành phong trào Văn hóa Phục hưng – một phong trào tư tưởng tiến bộ chống lại hệ tư tưởng phong kiến và Giáo hội.