Giải Ngữ Văn 10 - Tập 1 trang 41

Tóm tắt nội dung văn bản

Câu chuyện kể về hành trình của Tê-dê đi tiêu diệt quái vật Mi-nô-tơ. Có thể chia thành các phần như sau:

Nguồn gốc món cống vật khủng khiếp

• Vua Ê-giê (cha Tê-dê) đã gián tiếp gây ra cái chết cho Ăng-đrô-giê (Androgeus), con trai duy nhất của vua Mi-nô-xơ, khi bắt vị khách này đi giết một con bò mộng nguy hiểm.
• Để trả thù, vua Mi-nô-xơ đem quân đánh chiếm A-ten và buộc dân nơi đây, cứ chín năm một lần, phải cống nạp bảy thiếu nữ và bảy thanh niên.
• Những người này bị đưa đến Cơ-rét (Crete) để làm mồi cho quái vật Mi-nô-tơ ăn thịt.

Nguồn gốc quái vật Mi-nô-tơ và Mê cung

• Mi-nô-tơ là quái vật nửa người nửa bò mộng, con của Pa-đi-pha-ê (vợ vua Mi-nô-xơ) và một con bò mộng trắng.
• Vì vua Mi-nô-xơ không chịu hiến tế con bò mộng mà thần Pô-de-i-đông (Poseidon) ban tặng, thần đã trừng phạt bằng cách khiến hoàng hậu say mê con bò đến phát điên.
• Nhà sáng chế tài ba Đê-đan (Daedalus) đã xây Mê cung để nhốt Mi-nô-tơ. Mê cung có những con đường ngoằn ngoèo khiến ai vào cũng không tìm được lối ra.

Tê-dê tình nguyện làm vật cống nạp

• Tê-dê tự nguyện làm một trong các nạn nhân để đi giết quái vật. Mọi người mến yêu và khâm phục sự cao thượng của chàng.
• Chàng hứa với cha rằng: nếu thành công, lúc trở về sẽ kéo buồm trắng thay buồm đen để báo tin bình an cho vua Ê-giê.

Sự giúp đỡ của nàng A-ri-an và chiến thắng

• A-ri-an (Ariadne), con gái vua Mi-nô-xơ, đem lòng yêu Tê-dê. Nàng xin Đê-đan cách thoát khỏi Mê cung.
• A-ri-an trao cho Tê-dê một cuộn chỉ: buộc một đầu vào cửa rồi trải dần ra khi đi vào, nhờ đó tìm được đường ra. Đổi lại, chàng hứa cưới nàng làm vợ.
• Tê-dê vào Mê cung, thấy Mi-nô-tơ đang ngủ, lao vào ghì chặt và dùng nắm tay đấm quái vật cho đến chết (chàng không có vũ khí nào khác).
• Nhờ cuộn chỉ, chàng dễ dàng tìm đường ra, cùng mọi người và A-ri-an lên thuyền về A-ten.

Bi kịch ở đảo Na-xô-xơ và cái chết của vua Ê-giê

• Trên đường về, đoàn ghé đảo Na-xô-xơ (Naxos). Có hai cách kể khác nhau về số phận A-ri-an:
• Cách 1: Tê-dê bỏ rơi A-ri-an khi nàng ngủ quên; sau đó thần Đi-ô-ni-dô-xơ (Dionysus – thần Rượu) tìm thấy và an ủi nàng.
• Cách 2 (nhẹ tội hơn cho Tê-dê): A-ri-an bị say sóng, phải đưa vào bờ; trong lúc đó gió mạnh đẩy thuyền ra biển, khi quay lại thì nàng đã chết và chàng vô cùng đau khổ.
• Cả hai cách kể đều gặp nhau ở chỗ: vì quá vui mừng hoặc quá buồn phiền, Tê-dê đã quên căng buồm trắng.
• Vua Ê-giê đứng trông ngóng trên đỉnh E-rô-pô-lít (Acropolis), nhìn thấy buồm đen, tưởng con đã chết nên gieo mình xuống biển. Từ đó, vùng biển ấy được gọi là biển Ê-giê.

Một số điểm cần lưu ý khi học

• Chi tiết cuộn chỉ của A-ri-an là biểu tượng quen thuộc, ngày nay thành ngữ "sợi chỉ A-ri-an" (Ariadne's thread) chỉ phương pháp giúp gỡ rối một vấn đề phức tạp.
• Cách giải thích nguồn gốc tên gọi "biển Ê-giê" là một đặc trưng của thần thoại: dùng truyện kể để giải thích các hiện tượng, địa danh có thật.
• Việc tồn tại hai dị bản về số phận A-ri-an cho thấy tính truyền miệng và dị bản của thần thoại Hy Lạp.

Nếu em gửi thêm trang có phần câu hỏi "Sau khi đọc" hoặc phần luyện tập, thầy sẽ giải chi tiết từng câu cho em nhé!