Giải Ngữ Văn 10 - Tập 1 trang 39

Hai trang này thuộc phần THỰC HÀNH ĐỌC với văn bản "Tê-dê" (trích Thần thoại Hy Lạp, do Ê-đi Ha-min-tơn – Edith Hamilton kể). Đây là phần đọc tự luyện, không có câu hỏi bài tập theo kiểu trắc nghiệm hay tự luận đánh số, mà thay vào đó sách đưa ra một số gợi ý định hướng đọc. Cô sẽ tóm tắt nội dung và lần lượt giải đáp các gợi ý đó để em nắm bài thật chắc nhé.

Tóm tắt nội dung văn bản (đoạn 1 – 6)

• Tê-dê (Theseus) là người anh hùng vĩ đại của người A-ten (Athens), nổi tiếng đến mức có câu "Không có việc gì mà không có Tê-dê".
• Chàng là con vua Ê-giê (Aegeus), thuở nhỏ sống ở quê mẹ phía nam Hy Lạp. Cha để lại thanh kiếm và đôi giày dưới tảng đá, dặn khi nào con đủ mạnh nhấc được đá thì cho đến A-ten nhận cha.
• Khi lớn lên, Tê-dê nhấc tảng đá dễ dàng. Chàng từ chối đi đường thủy an toàn, chọn đi đường bộ đầy nguy hiểm để thử thách bản thân, mơ ước trở thành đại anh hùng như Hê-ra-cờ-lét (Heracles) – người anh em họ của mình.
• Trên đường, chàng tiêu diệt sạch bọn cướp, được cả nước Hy Lạp ca ngợi.
• Đến A-ten, chàng bị Mê-đê (Medea) – người vợ phù thủy của vua – âm mưu đầu độc vì sợ mất vị thế. Nhưng khi Tê-dê rút thanh kiếm ra, vua Ê-giê nhận ra con, hất chén thuốc độc đi. Mê-đê tẩu thoát.
• Vua Ê-giê tuyên bố Tê-dê là con trai và người kế vị.
• Đoạn cuối mở ra một tai họa khủng khiếp liên quan đến vua Mi-nô-xơ (Minos) xứ Cơ-rét (Crete).

Gợi ý 1: Không gian, thời gian và các sự kiện chính của câu chuyện

Trả lời:

• Không gian: trải rộng từ một thành phố phía nam Hy Lạp (quê mẹ) đến thủ đô A-ten, gắn với hành trình đường bộ đầy nguy hiểm.
• Thời gian: thời cổ đại, mang tính phiếm chỉ đặc trưng của thần thoại (không xác định cụ thể ngày tháng năm).
• Các sự kiện chính:

1. Tê-dê lớn lên, nhấc tảng đá lấy kiếm và giày của cha.
2. Chàng chọn đường bộ, diệt sạch bọn cướp trên đường.
3. Đến A-ten, thoát khỏi âm mưu đầu độc của Mê-đê.
4. Được vua cha nhận và phong làm người kế vị.

Gợi ý 2: Phẩm chất của nhân vật Tê-dê và quan niệm về người anh hùng của người Hy Lạp cổ đại

Trả lời:

Quan niệm về người anh hùng: Người Hy Lạp cổ đại đề cao người anh hùng vừa có sức mạnh thể chất vượt trội, vừa có lòng dũng cảm, trí tuệ và tinh thần vì cộng đồng. Anh hùng phải tự mình lập nên chiến công bằng gian khổ, chứ không chọn con đường an nhàn dễ dãi.

Gợi ý 3: Các yếu tố làm nên sức hấp dẫn của truyện thần thoại Tê-dê

Trả lời:

• Cốt truyện li kì, nhiều thử thách: hành trình đường bộ, diệt cướp, thoát âm mưu đầu độc.
• Nhân vật anh hùng có lí tưởng cao đẹp, tính cách rõ nét, dễ gây ngưỡng mộ.
• Yếu tố kì ảo, hoang đường đặc trưng thần thoại: chi tiết tảng đá – thanh kiếm, phép thuật của Mê-đê.
• Chi tiết giàu kịch tính, bất ngờ: khoảnh khắc rút kiếm khiến vua cha nhận ra con đúng lúc nguy hiểm.
• Gửi gắm bài học và lí tưởng sống: dám đương đầu gian khổ để khẳng định giá trị bản thân.

Một lưu ý nhỏ cho em: tên các nhân vật được phiên âm theo tiếng Việt và kèm tên gốc trong ngoặc (Tê-dê – Theseus, Ê-giê – Aegeus, Mê-đê – Medea, Mi-nô-xơ – Minos), em nên ghi nhớ cả hai cách để dễ tra cứu thêm.