Giải Sinh Học 10 trang 110

(Hai trang ảnh thực tế đánh số 109 và 110, mình bám theo số trang in trên sách nhé.)

Trang 109: Thực hành – Quan sát nguyên phân và giảm phân

Tóm tắt lý thuyết (Cách tiến hành)

Trang này hướng dẫn hai quy trình thực hành:

1) Làm và quan sát tiêu bản nguyên phân (rễ hành)

• Bước 1 – Cố định mẫu: Cắt đầu rễ hành ~5 mm, ngâm trong dung dịch cố định Carnoy ít nhất 24 giờ.
• Bước 2 – Nhuộm mẫu: Gắp rễ vào ống nghiệm chứa acetocarmine 2%, đun nóng nhẹ (không sôi) 5–8 phút.
• Bước 3 – Làm tiêu bản: Đặt rễ lên lam kính, cắt phần rễ cách chóp ~3 mm, nhỏ nước cất, đậy lamen rồi ép nhẹ để dàn mỏng tế bào.
• Bước 4 – Quan sát: Soi vật kính 10× tìm vùng nhiều tế bào phân chia, rồi 40× để nhận dạng các kì, vẽ vào vở.

2) Làm và quan sát tiêu bản giảm phân (tinh hoàn châu chấu)

• Bước 1 – Mổ châu chấu: Cắt cánh, mổ bụng, gắp ống sinh tinh (ống trắng đục) vào đĩa Petri chứa dung dịch nhược trương KCl, loại bỏ mỡ vàng.
• Bước 2 – Cố định mẫu: Ngâm ống sinh tinh trong dung dịch Carnoy ~24 giờ.
• Bước 3 – Làm tiêu bản: Đặt ống sinh tinh lên lam, nhỏ acetocarmine 2% + glacial acetic acid làm mềm, đậy lamen, ép nhẹ.
• Bước 4 – Quan sát: Tương tự như nguyên phân, nhận biết và vẽ các kì.

Giải câu hỏi phần "Trả lời câu hỏi" (mục 5)

a) Mục đích của bước nhuộm mẫu vật trong làm tiêu bản nguyên phân và giảm phân là gì?

Thuốc nhuộm (acetocarmine) bắt màu đặc hiệu với nhiễm sắc thể (NST), làm NST hiện rõ màu đỏ. Nhờ đó khi quan sát dưới kính hiển vi, ta dễ dàng phân biệt và nhận dạng được hình thái NST ở các kì khác nhau của nguyên phân, giảm phân.

b) Vì sao ở bước nhuộm mẫu trong quy trình nguyên phân cần đun nóng nhẹ mà không được đun sôi?

• Đun nóng nhẹ: giúp thuốc nhuộm thấm nhanh, đều vào tế bào và bắt màu NST tốt hơn, đồng thời làm mềm mô để dễ dàn mỏng tế bào.
• Không được đun sôi: nhiệt độ quá cao sẽ làm tế bào và NST bị biến tính, phá hủy hoặc co rúm cấu trúc, khiến không quan sát được hình thái NST. Vì vậy chỉ đun nóng nhẹ để bảo toàn cấu trúc tế bào.

c) Vì sao cần ngâm ống sinh tinh trong dung dịch nhược trương KCl và loại bỏ phần mỡ?

• Ngâm trong KCl nhược trương: dung dịch nhược trương có nồng độ chất tan thấp hơn trong tế bào, làm nước thẩm thấu vào tế bào khiến tế bào trương lên. Nhờ đó các NST tách rời, dàn trải ra, dễ quan sát hình thái và đếm số lượng NST hơn.
• Loại bỏ mỡ: phần mỡ vàng làm cản trở quá trình quan sát, dễ che khuất và làm tiêu bản không trong, nên cần loại bỏ để mẫu sạch, rõ.

---

Trang 110: Bài 19 – Công nghệ tế bào

Trang này mở đầu bài mới, chủ yếu là lý thuyết, chưa có bài tập.

Yêu cầu cần đạt

• Nêu được khái niệm, nguyên lí công nghệ và một số thành tựu công nghệ tế bào động vật.
• Nêu được khái niệm, nguyên lí công nghệ và một số thành tựu công nghệ tế bào thực vật.

Tình huống mở đầu

Hình ảnh các con lợn Ỉ là thành tựu của các nhà sinh học Việt Nam khi lần đầu nhân bản thành công một loài động vật có vú. Từ đó đặt câu hỏi: Công nghệ tế bào là gì và nguyên lí ra sao?

I. Công nghệ tế bào động vật

1) Khái niệm
Là quy trình công nghệ nuôi cấy các loại tế bào động vật và tế bào người trong môi trường nhân tạo để tạo ra một lượng lớn tế bào, phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tế.

2) Nguyên lí
Nuôi cấy các tế bào gốc trong môi trường thích hợp và tạo điều kiện để chúng phân chia rồi biệt hóa thành các loại tế bào khác nhau.

Về tế bào gốc:

• Là tế bào có thể phân chia và biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau.
• Phân loại theo nguồn gốc:

• Phần lớn tế bào trong cơ thể đã biệt hóa, không còn khả năng phân chia tạo thành loại tế bào khác.

3) Thành tựu
Hiện nay các nhà khoa học không chỉ nuôi cấy được tế bào gốc phôi mà còn nuôi cấy được nhiều loại tế bào khác nhau của cơ thể người và động vật, phục vụ nghiên cứu và ứng dụng.

Trang 110 dừng ở phần giới thiệu công nghệ tế bào động vật, chưa có câu hỏi hay bài tập cần giải. Nếu em gửi tiếp trang 111, mình sẽ giải phần tiếp theo nhé.