Giải Tin Học 10 trang 160

Nguon: Tin Hoc 10 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 160 – 161)

---

🔍 Kiến thức cần nhớ

Hai trang này gồm phần cuối của Bài 33 (Nghề thiết kế đồ hoạ) và phần mở đầu của Bài 34 (Nghề phát triển phần mềm).

Nghề thiết kế đồ hoạ:

• Có thể học tại các trung tâm, trường dạy nghề, đại học, cao đẳng có chuyên ngành thiết kế đồ hoạ.
• Có thể tìm thông tin hướng nghiệp trên Internet hoặc qua các diễn đàn nghề nghiệp.
• Nhu cầu nhân sự cao, công việc và cách thức làm việc đa dạng.

Phát triển phần mềm – 7 công đoạn chính để sản xuất một phần mềm:

1. Điều tra khảo sát – tiếp xúc khách hàng, tìm hiểu yêu cầu nghiệp vụ, xây dựng hồ sơ yêu cầu.
2. Phân tích hệ thống – tạo tài liệu mô tả đầy đủ yêu cầu của phần mềm.
3. Thiết kế hệ thống – thiết kế tổng thể, thiết kế dữ liệu, thiết kế chức năng và giao diện.
4. Lập trình – tạo cơ sở dữ liệu, viết các đoạn mã thực hiện chức năng.
5. Kiểm thử – phát hiện, loại bỏ lỗi và các bất hợp lí.
6. Chuyển giao – cài đặt, khởi tạo dữ liệu, hướng dẫn sử dụng và bàn giao.
7. Bảo trì – duy trì, sửa lỗi và nâng cấp phần mềm.

💡 Mẹo nhớ: 7 công đoạn theo thứ tự: "Khảo – Phân – Thiết – Lập – Kiểm – Chuyển – Bảo". Đây là quy trình vòng đời phát triển phần mềm (SDLC).

⚙️ Bài tập

LUYỆN TẬP

Câu 1

Đề bài: Thiết kế đồ hoạ là thao tác:

• A. Tạo ra các thành phần đồ hoạ.
• B. Lựa chọn các thành phần đồ hoạ.
• C. Sắp xếp các thành phần đồ hoạ.
• D. Tất cả các thao tác trên.

Cách 1 — Dựa vào khái niệm trong sách giáo khoa

Thiết kế đồ hoạ là quá trình sáng tạo hình ảnh trực quan, bao gồm cả việc tạo ra, lựa chọn và sắp xếp các thành phần đồ hoạ (hình ảnh, chữ, màu sắc, bố cục...) để truyền tải thông điệp.

Vì cả ba thao tác A, B, C đều là một phần của công việc thiết kế đồ hoạ nên đáp án đúng là:

→ Đáp án D. Tất cả các thao tác trên.

Cách 2 — Phương pháp loại trừ

Mỗi phương án A, B, C chỉ mô tả một hoạt động riêng lẻ, không đủ bao quát toàn bộ công việc của người thiết kế. Khi đề bài có một phương án "Tất cả các thao tác trên" và các thao tác kia đều hợp lí, ta chọn ngay phương án tổng hợp.

→ Đáp án D.

⚠️ Lưu ý thi: Dạng câu hỏi "Tất cả các đáp án trên" thường đúng khi các ý còn lại đều đúng và bổ sung cho nhau. Hãy kiểm tra từng ý có hợp lí không trước khi chọn.

Câu 2

Đề bài: Sau khi tốt nghiệp các trường đào tạo về thiết kế đồ hoạ, em có thể làm việc ở những đơn vị nào?

Cách 1 — Liệt kê theo nội dung bài học

Sinh viên tốt nghiệp ngành thiết kế đồ hoạ có thể làm việc tại:

• Các công ty quảng cáo, công ty thiết kế chuyên nghiệp.
• Công ty truyền thông và tổ chức sự kiện.
• Studio nghệ thuật, xưởng phim hoạt hình và truyện tranh.
• Các toà soạn, nhà xuất bản, cơ quan truyền hình, báo chí.
• Trường học, trung tâm, câu lạc bộ (vai trò giảng dạy).
• Tự thành lập doanh nghiệp, công ty thiết kế, dịch vụ studio hoặc tư vấn.
• Làm thêm tại nhà: thiết kế website, logo, nhận diện thương hiệu, nhận dự án tự do (freelancer).

Cách 2 — Phân nhóm theo hình thức làm việc

Có thể chia các cơ hội nghề nghiệp thành 3 nhóm cho dễ nhớ:

• Làm thuê: công ty quảng cáo, truyền thông, studio, toà soạn, nhà xuất bản, đài truyền hình.
• Tự kinh doanh: mở công ty/studio thiết kế, dịch vụ tư vấn riêng.
• Làm tự do / giảng dạy: freelancer nhận dự án tại nhà, giảng dạy tại trường, trung tâm, câu lạc bộ.

VẬN DỤNG

Câu 1

Đề bài: Hãy tìm các kênh thông tin giới thiệu việc làm liên quan đến thiết kế đồ hoạ và chia sẻ với bạn bè về kênh thông tin đó.

Cách 1 — Tìm kiếm và đánh giá kênh thông tin

Một số kênh phổ biến để tìm việc làm thiết kế đồ hoạ:

• Website tuyển dụng: VietnamWorks, TopCV, ITviec, CareerBuilder, Indeed.
• Mạng nghề nghiệp: LinkedIn – kết nối với nhà tuyển dụng và chuyên gia.
• Nền tảng freelance: Behance, Dribbble, Upwork, Fiverr, 99designs – vừa đăng portfolio vừa nhận dự án.
• Cộng đồng – diễn đàn: các nhóm Facebook về thiết kế đồ hoạ, RGB.vn, iDesign.

Cách chia sẻ với bạn bè: giới thiệu tên kênh, loại công việc thường có, ưu điểm (miễn phí, nhiều việc, dễ tạo hồ sơ...) và cách đăng ký tài khoản.

Câu 2

Đề bài: Sử dụng công cụ tìm kiếm trên Internet để biết các phần mềm công cụ đồ hoạ như Illustrator, Photoshop, InDesign, AutoCAD,... được dùng để làm gì?

Cách 1 — Tổng hợp công dụng từng phần mềm

Cách 2 — Phân loại theo mục đích sử dụng

• Đồ hoạ vector (hình vẽ, logo): Illustrator.
• Đồ hoạ điểm ảnh (ảnh chụp, ảnh số): Photoshop.
• Dàn trang xuất bản: InDesign.
• Bản vẽ kĩ thuật, công trình: AutoCAD.

💡 Mẹo nhớ: Vector → Illustrator (ảnh "ai" không vỡ); Ảnh chụp → Photoshop ("photo"); In ấn báo chí → InDesign ("design" trang); Kĩ thuật/CAD → AutoCAD.

Phần lý thuyết Bài 34

Câu hỏi mở đầu

Đề bài: Theo em, phát triển phần mềm có phải chỉ là việc viết các đoạn mã lệnh bằng một ngôn ngữ lập trình nào đó để máy tính có thể hiểu và giải quyết một bài toán trong thực tế?

Trả lời: Không. Viết mã lệnh (lập trình) chỉ là một trong nhiều công đoạn. Phát triển phần mềm là cả một quy trình gồm: điều tra khảo sát, phân tích hệ thống, thiết kế hệ thống, lập trình, kiểm thử, chuyển giao và bảo trì. Lập trình chỉ là khâu hiện thực hoá thiết kế đã có; muốn tạo ra một phần mềm hoàn chỉnh cần thực hiện đầy đủ các công đoạn còn lại.

Hoạt động 1 — Hiểu về phát triển phần mềm

Đề bài: Việc sản xuất phần mềm gồm các công đoạn nào?

Trả lời: Việc sản xuất một phần mềm gồm 7 công đoạn cơ bản:

1. Điều tra khảo sát.
2. Phân tích hệ thống.
3. Thiết kế hệ thống.
4. Lập trình.
5. Kiểm thử.
6. Chuyển giao.
7. Bảo trì.

Khác với bài tập lập trình thông thường (vài chục câu lệnh, một người làm), phần mềm ứng dụng có thể tới hàng vạn, hàng triệu dòng lệnh và do nhiều người cùng thực hiện.

🎯 Ghi nhớ: Phát triển phần mềm là một quy trình nhiều công đoạn, không chỉ là viết mã. Cần thực hiện đủ 7 bước: Điều tra khảo sát → Phân tích → Thiết kế → Lập trình → Kiểm thử → Chuyển giao → Bảo trì.