Lời giải chi tiết SGK Lớp 10 · Môn Tin Há»c · Trang 168
Nguon: Tin Hoc 10 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 168 – 168)
🔍 Nội dung trang
Trang này không có bài tập. Đây là phần Bảng thuật ngữ (Glossary) ở cuối sách, dùng để tra cứu nhanh các thuật ngữ tin học đã học, kèm phần giải thích và số trang xuất hiện. Mình hệ thống lại toàn bộ thuật ngữ trong ảnh theo từng nhóm chữ cái để các em dễ ôn tập.
📚 Tổng hợp thuật ngữ
Nhóm L
Thuật ngữ
Giải thích
Trang
Lớp (Layer)
Thuộc tính cho phép người dùng tổ chức các đối tượng theo thứ tự hiển thị được mong muốn trên vùng làm việc.
66
Lỗi ngoại lệ (Exception error)
Lỗi gây ra do điều kiện xử lí không thích hợp như chia cho 0, mất tín hiệu mạng, mở một tệp không tồn tại,... Việc bắt các lỗi ngoại lệ giúp kiểm soát được hoạt động xử lí, ví dụ thông báo lỗi và dừng xử lí.
141
Lỗi trong khi đang chạy (Runtime error)
Lỗi xảy ra khi chương trình đang chạy.
142
Lỗi chương trình (Bug) và gỡ lỗi (Debug)
Lỗi trong chương trình dẫn đến chương trình không chạy được hoặc chạy không đúng. Debug là tìm để khắc phục các bug.
141
Nhóm P
Thuật ngữ
Giải thích
Trang
Phần mềm độc hại (Malware)
Phần mềm được viết ra với ý đồ xấu, gây hại cho người dùng.
45
Phần mềm nội gián (Trojan)
Phần mềm độc hại, thực hiện các hành vi nội gián như ăn cắp thông tin hay chiếm đoạt quyền sử dụng máy tính.
46
Phương thức (Method)
Hàm đặc biệt được thiết lập riêng cho từng kiểu dữ liệu.
113
Nhóm S
Thuật ngữ
Giải thích
Trang
Sâu máy tính (Worm)
Phần mềm độc hại, hoàn chỉnh, tồn tại độc lập, có khả năng nhân bản và lây lan nhờ khai thác lỗ hổng bảo mật của hệ điều hành hay sự bất cẩn của người dùng.
46
Nhóm T
Thuật ngữ
Giải thích
Trang
Tham số (Parameters)
Biến được mô tả trong khai báo của hàm.
131
Thiết bị số
Thiết bị dùng với thông tin số - thông tin được mã hoá trong hệ nhị phân.
6
Thiết bị thông minh
Thiết bị có khả năng kết nối với thiết bị khác qua mạng, có khả năng hoạt động tự động, thích ứng với bối cảnh không cần sự can thiệp của con người; thiết bị tính toán thông dụng; thiết bị có các yếu tố trí tuệ nhân tạo.
11
Tốc độ bit (Bit rate)
Số bit cần thiết lưu âm thanh để phát âm thanh trong một giây.
29
Từ khoá (Keyword)
Từ dành riêng quy định ý nghĩa câu lệnh của chương trình, không được dùng để đặt tên cho các đối tượng của chương trình.
91
Nhóm V
Thuật ngữ
Giải thích
Trang
Virus
Một đoạn mã độc hại, lây lan bằng cách gắn vào một chương trình; khi thực hiện chương trình, đoạn mã sẽ thực hiện chức năng gây hại và giải phóng mã độc để gắn vào các chương trình khác.
46
💡 Phân biệt các loại phần mềm độc hại (dễ nhầm)
Đây là phần các em hay nhầm lẫn nhất khi ôn tập, mình so sánh nhanh:
Virus: Là một đoạn mã (không hoàn chỉnh), phải gắn vào chương trình khác mới hoạt động và lây lan.
Worm (Sâu máy tính): Là phần mềm hoàn chỉnh, độc lập, tự nhân bản và lây lan qua lỗ hổng bảo mật, không cần "ký sinh" vào chương trình khác.
Trojan (Phần mềm nội gián): Núp dưới vẻ ngoài vô hại để ăn cắp thông tin hoặc chiếm quyền điều khiển máy.
Malware (Phần mềm độc hại): Là tên gọi chung cho tất cả phần mềm có ý đồ xấu (bao gồm cả virus, worm, trojan).
💡 Mẹo nhớ: "Virus phải bám – Worm tự đi – Trojan giả vờ – Malware là cha của tất cả." Trong đó Malware là nhóm lớn nhất, ba loại còn lại là các trường hợp con của Malware.
💡 Phân biệt các loại lỗi chương trình
Bug: Tên gọi chung của lỗi khiến chương trình chạy sai hoặc không chạy.
Runtime error: Lỗi xuất hiện lúc chương trình đang chạy.
Exception error (lỗi ngoại lệ): Lỗi do điều kiện xử lí bất thường (chia cho 0, mở tệp không tồn tại, mất mạng...).
Debug: Quá trình tìm và sửa bug.
⚠️ Lưu ý thi: Đề trắc nghiệm rất hay hỏi "Chia một số cho 0 gây ra loại lỗi nào?" → Đáp án là lỗi ngoại lệ (Exception error), không phải lỗi cú pháp. Cần phân biệt rõ ngoại lệ là lỗi phát sinh khi chạy do dữ liệu/điều kiện không hợp lệ.
💡 Một vài thuật ngữ lập trình quan trọng
Tham số (Parameters): Biến được khai báo trong phần định nghĩa hàm, đại diện cho dữ liệu đầu vào.
Phương thức (Method): Hàm gắn riêng với một kiểu dữ liệu (ví dụ trong Python: s.upper() là phương thức của kiểu xâu).
Từ khoá (Keyword): Từ dành riêng của ngôn ngữ (như if, for, while, def...), không được dùng để đặt tên biến.
🎯 Ghi nhớ: Trang này là bảng tra cứu thuật ngữ nên không có bài tập. Khi ôn tập, các em nên nắm vững 3 nhóm dễ nhầm: (1) các loại phần mềm độc hại (Virus – Worm – Trojan – Malware), (2) các loại lỗi chương trình (Bug – Runtime error – Exception error – Debug), và (3) các khái niệm lập trình cơ bản (Tham số – Phương thức – Từ khoá). Đây đều là những nội dung thường xuất hiện trong đề kiểm tra học kì.
