Giải Công Nghệ trang 61
Lời giải chi tiết SGK Lớp 11 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 61–62
Chào các em! Hai trang này thuộc bài học về vai trò của phòng, trị bệnh và biện pháp an toàn cho người, vật nuôi và môi trường trong chăn nuôi. Cô sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải chi tiết từng câu hỏi nhé.
Tóm tắt lý thuyết
Vai trò của phòng, trị bệnh trong chăn nuôi
b) Nâng cao hiệu quả chăn nuôi
- Bệnh làm vật nuôi chậm lớn, giảm sản lượng và chất lượng (trứng, thịt, sữa), giảm giá sản phẩm, tăng chi phí (chữa bệnh, khử trùng, vệ sinh) → giảm hiệu quả, có thể thua lỗ.
- Phòng bệnh tốt → môi trường thuận lợi, vật nuôi sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất cao, giảm chi phí trị bệnh → nâng cao hiệu quả và phát triển chăn nuôi bền vững.
c) Bảo vệ sức khỏe con người và môi trường
- Không phòng, trị bệnh tốt → bệnh bùng phát thành dịch, ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái.
- Một số bệnh lây từ vật nuôi sang người (bệnh truyền lây), tỉ lệ tử vong cao.
- Phòng, trị bệnh tốt → hạn chế dịch, ngăn lây lan, bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sinh thái.
Thông tin bổ sung
Theo WHO: hơn 200 bệnh lây từ động vật sang người, hơn 70% bệnh truyền nhiễm ở người có nguồn gốc động vật. Ví dụ: dịch hạch (từ chuột), Ebola (từ khỉ), cúm gia cầm H5N1, H5N6 (từ gia cầm).
II – Biện pháp an toàn cho người, vật nuôi và môi trường
1. Đối với chăn nuôi nông hộ
- Vệ sinh, khử trùng tiêu độc, diệt mầm bệnh và động vật trung gian định kì.
- Dụng cụ phải vệ sinh trước khi dùng.
- Con giống đạt chuẩn, không mang mầm bệnh, đã kiểm dịch và phòng bệnh bắt buộc.
- Thức ăn, nước uống đảm bảo vệ sinh thú y, không gây hại.
- Vật nuôi đưa ra bãi chăn thả chung phải khỏe mạnh.
2. Đối với chăn nuôi trang trại
- Địa điểm theo quy hoạch, cách xa khu dân cư, công trình công cộng, đường giao thông chính, nguồn ô nhiễm.
- Đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh thú y với cơ sở chăn nuôi, kinh doanh, sản xuất, trang thiết bị, phương tiện vận chuyển, thức ăn, nước, chất thải...
Phần Khám phá
❓ (trang 61, mục b) Nêu vai trò của phòng, trị bệnh đối với hiệu quả chăn nuôi. Liên hệ với thực tiễn chăn nuôi ở gia đình, địa phương em.
Trả lời:
- Phòng, trị bệnh giúp vật nuôi khỏe mạnh, sinh trưởng và phát triển tốt, cho năng suất cao (nhiều thịt, trứng, sữa).
- Giảm chi phí chữa bệnh, khử trùng, vệ sinh → tiết kiệm và tăng lợi nhuận.
- Hạn chế dịch bệnh làm chết hàng loạt vật nuôi → tránh thua lỗ.
Liên hệ thực tiễn: Ở gia đình/địa phương em, người chăn nuôi thường tiêm phòng vaccine định kì cho gà, lợn; vệ sinh chuồng trại sạch sẽ. Nhờ đó đàn vật nuôi ít bệnh, lớn nhanh, bán được giá tốt.
❓ (trang 61, mục c) Giải thích vì sao phòng, trị bệnh cho vật nuôi có tác dụng bảo vệ môi trường sinh thái và sức khỏe con người.
Trả lời:
- Phòng, trị bệnh tốt giúp ngăn dịch bùng phát, tránh xác vật nuôi chết và mầm bệnh phát tán ra môi trường → giảm ô nhiễm, giữ cân bằng sinh thái.
- Nhiều bệnh lây từ vật nuôi sang người (cúm gia cầm, dịch hạch...). Khi vật nuôi được phòng bệnh, nguồn lây bị chặn → bảo vệ sức khỏe con người.
❓ (trang 62, mục II) Em hãy đề xuất biện pháp an toàn cho người, vật nuôi và môi trường trong hoạt động chăn nuôi ở gia đình, địa phương em.
Trả lời (gợi ý):
- Vệ sinh, khử trùng chuồng trại định kì; diệt chuột, ruồi, muỗi.
- Tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi.
- Người chăn nuôi đeo khẩu trang, găng tay, ủng khi tiếp xúc, vệ sinh tay chân sau khi làm việc.
- Xử lý chất thải đúng cách (hầm biogas, ủ phân) để tránh ô nhiễm.
- Cách ly vật nuôi mới hoặc bị bệnh khỏi đàn.
Phần Luyện tập (trang 62)
Câu 1
Đề: Trình bày vai trò của việc phòng, trị bệnh trong chăn nuôi.
Trả lời:
Phòng, trị bệnh trong chăn nuôi có 3 vai trò chính:
- Bảo vệ vật nuôi: giúp vật nuôi khỏe mạnh, sinh trưởng phát triển tốt, hạn chế bị bệnh, hạn chế thiệt hại.
- Nâng cao hiệu quả chăn nuôi: tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí → tăng lợi nhuận, phát triển bền vững.
- Bảo vệ sức khỏe con người và môi trường: ngăn dịch bệnh bùng phát, chặn bệnh lây từ vật nuôi sang người, giảm ô nhiễm môi trường.
Câu 2
Đề: Giải thích vì sao phòng bệnh cho vật nuôi có vai trò phát triển chăn nuôi bền vững.
Trả lời:
Phòng bệnh tốt tạo ra môi trường nuôi thuận lợi, vật nuôi ít mắc bệnh, sinh trưởng nhanh, cho năng suất cao và ổn định lâu dài. Đồng thời giảm chi phí trị bệnh, giảm rủi ro dịch bệnh gây thua lỗ, hạn chế ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe con người. Nhờ vậy hoạt động chăn nuôi vừa đạt hiệu quả kinh tế, vừa an toàn cho môi trường và xã hội, tức là phát triển một cách bền vững (đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không gây hại cho tương lai).
💡 Lý do then chốt: "Bền vững" = hiệu quả kinh tế + an toàn môi trường + an toàn sức khỏe. Phòng bệnh đáp ứng đủ cả ba yếu tố này nên có vai trò quyết định.
Phần Vận dụng (trang 62)
Đề: Đề xuất biện pháp để nâng cao hiệu quả phòng, trị bệnh cho vật nuôi trong hoạt động chăn nuôi ở gia đình, địa phương em.
Trả lời (gợi ý):
- Tiêm phòng vaccine đầy đủ, đúng lịch cho từng loại vật nuôi.
- Vệ sinh, khử trùng chuồng trại thường xuyên; giữ chuồng khô ráo, thoáng mát.
- Chọn con giống tốt, đã kiểm dịch, không mang mầm bệnh.
- Cung cấp thức ăn, nước uống sạch, đầy đủ dinh dưỡng để tăng sức đề kháng.
- Cách ly vật nuôi mới mua hoặc bị ốm để tránh lây lan.
- Theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi hằng ngày, phát hiện và xử lí bệnh kịp thời, báo cán bộ thú y khi có dịch.
- Xử lí chất thải đúng quy định để giảm mầm bệnh và ô nhiễm.
Các em lưu ý: phần này chủ yếu là câu hỏi mở (Khám phá, Vận dụng), nên các em nên liên hệ thực tế ở chính gia đình, địa phương mình để bài làm sinh động và đạt điểm cao nhé!