Giải Công Nghệ trang 9
Lời giải chi tiết SGK Lớp 11 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 9–10
🔍 Kiến thức cần nhớ
Nội dung chính của trang 9 – 10:
1. Ứng dụng công nghệ cao trong nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi
- Công nghệ cao giúp quá trình nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi chính xác và khoa học hơn
- Mang lại hiệu quả cao, giải phóng sức lao động cho người chăn nuôi
- Là nền tảng để phát triển chăn nuôi bền vững, chăn nuôi thông minh
2. Thành tựu trong xử lí chất thải và bảo vệ môi trường trong chăn nuôi
- Chất thải chăn nuôi nếu không được thu gom, xử lí tốt sẽ gây ô nhiễm môi trường
- Các công nghệ xử lí: công nghệ biogas, đệm lót sinh học, chế phẩm vi sinh xử lí chuồng trại
- Giúp giảm thiểu ô nhiễm và mang lại hiệu quả kinh tế
3. Triển vọng của chăn nuôi trong bối cảnh cách mạng công nghệ 4.0
- Phát triển để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao
- Theo Quyết định số 1520/QĐ-TTg năm 2020: "Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn 2045"
⚙️ Bài tập
Câu 1 (Khám phá - Trang 9)
Đề bài: Quan sát Hình 1.3 và nêu tên các công nghệ áp dụng trong nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi tương ứng với từng ảnh trong hình theo các gợi ý sau: công nghệ cho ăn thông minh, công nghệ vắt sữa bò tự động, công nghệ tắm chải tự động cho bò, công nghệ thu gom trứng gà tự động.
Cách 1 — Phân tích đặc điểm hình ảnh
Bước 1: Quan sát từng hình và nhận diện đặc điểm
Hình a) Chuồng nuôi lợn với hệ thống máng ăn tự động
→ Công nghệ cho ăn thông minh
Hình b) Bò đang được chải lông bằng thiết bị cơ giới
→ Công nghệ tắm chải tự động cho bò
Hình c) Hệ thống băng chuyền trong trại gà với trứng được vận chuyển tự động
→ Công nghệ thu gom trứng gà tự động
Hình d) Bò đứng trong hệ thống vắt sữa với thiết bị gắn vào bầu vú
→ Công nghệ vắt sữa bò tự động
Cách 2 — Đối chiếu theo loại vật nuôi và chức năng
| Hình | Vật nuôi | Hoạt động quan sát được | Công nghệ tương ứng |
|---|---|---|---|
| a | Lợn | Máng ăn tự động trong chuồng | Công nghệ cho ăn thông minh |
| b | Bò | Thiết bị chải lông cơ giới | Công nghệ tắm chải tự động cho bò |
| c | Gà | Băng chuyền vận chuyển trứng | Công nghệ thu gom trứng gà tự động |
| d | Bò | Thiết bị vắt sữa gắn vào bầu vú | Công nghệ vắt sữa bò tự động |
💡 Mẹo nhớ: Nhìn vào đối tượng vật nuôi và thiết bị trong hình để xác định công nghệ. Lợn → cho ăn; Bò + chổi → tắm chải; Gà + băng chuyền → thu trứng; Bò + máy hút → vắt sữa.
Câu 2 (Khám phá - Trang 9)
Đề bài: Em hãy nêu một số thành tựu ứng dụng công nghệ cao trong nuôi dưỡng, chăm sóc vật nuôi đang được áp dụng ở địa phương em hoặc em biết.
Cách 1 — Liệt kê theo lĩnh vực ứng dụng
Trả lời mẫu:
Một số thành tựu ứng dụng công nghệ cao trong chăn nuôi:
1. Trong chăn nuôi lợn:
- Hệ thống chuồng kín điều hòa nhiệt độ tự động
- Máng ăn, máng uống tự động theo nhu cầu
- Camera giám sát sức khỏe đàn lợn
2. Trong chăn nuôi bò sữa:
- Robot vắt sữa tự động
- Hệ thống làm mát chuồng trại
- Chip điện tử theo dõi sức khỏe từng con bò
3. Trong chăn nuôi gia cầm:
- Hệ thống thu gom trứng tự động bằng băng chuyền
- Máy ấp trứng công nghiệp điều khiển nhiệt độ, độ ẩm tự động
- Hệ thống chiếu sáng tự động theo chu kỳ
4. Trong quản lý chung:
- Phần mềm quản lý đàn vật nuôi
- Hệ thống cảm biến môi trường (nhiệt độ, độ ẩm, khí độc)
Cách 2 — Trả lời theo thực tế địa phương (ví dụ minh họa)
Tùy theo địa phương, học sinh có thể nêu:
- Trang trại chăn nuôi lợn công nghệ cao tại các tỉnh như Đồng Nai, Bình Dương, Hà Nam
- Trang trại bò sữa Vinamilk, TH True Milk với công nghệ hiện đại
- Các trại gà công nghiệp với hệ thống tự động hóa
⚠️ Lưu ý thi: Câu hỏi này yêu cầu liên hệ thực tế, học sinh cần quan sát và tìm hiểu về các trang trại chăn nuôi ở địa phương mình.
Câu 1 (Khám phá - Trang 10)
Đề bài: Quan sát Hình 1.4 và nêu ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ biogas trong xử lí chất thải chăn nuôi.
Cách 1 — Phân tích theo sơ đồ hệ thống biogas
Bước 1: Mô tả quy trình trong Hình 1.4
- Phân thải từ vật nuôi (bò) → Hầm biogas → Bồn khí trung gian → Máy phát điện biogas
- Khí thải CO₂ được xử lí
- Hệ thống lọc tạp chất
Bước 2: Nêu ý nghĩa
Ý nghĩa của công nghệ biogas:
a) Về môi trường:
- Xử lí chất thải chăn nuôi hiệu quả, giảm ô nhiễm môi trường
- Giảm mùi hôi từ phân gia súc, gia cầm
- Hạn chế ruồi muỗi, mầm bệnh phát sinh
- Giảm phát thải khí nhà kính
b) Về kinh tế:
- Tạo ra khí biogas làm nhiên liệu đun nấu, thắp sáng
- Sản xuất điện từ máy phát điện biogas
- Tiết kiệm chi phí năng lượng cho hộ chăn nuôi
- Bã thải sau biogas làm phân bón hữu cơ cho cây trồng
c) Về xã hội:
- Cải thiện điều kiện sống cho người dân vùng chăn nuôi
- Phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp
Cách 2 — Tóm tắt theo 3 lợi ích chính
| Lợi ích | Nội dung cụ thể |
|---|---|
| Xử lí chất thải | Phân hủy phân gia súc, giảm ô nhiễm nguồn nước, đất, không khí |
| Tạo năng lượng | Sinh khí methane (CH₄) dùng làm nhiên liệu, phát điện |
| Tạo phân bón | Bã thải sau xử lí thành phân hữu cơ chất lượng cao |
💡 Mẹo nhớ: Biogas = Bio (sinh học) + Gas (khí) → Biến chất thải sinh học thành khí đốt, vừa xử lí ô nhiễm vừa tạo năng lượng.
Câu 2 (Khám phá - Trang 10)
Đề bài: Nêu một số ứng dụng công nghệ cao trong xử lí chất thải chăn nuôi đang được áp dụng ở địa phương em. Nêu ý nghĩa của chúng đối với chăn nuôi.
Cách 1 — Liệt kê các công nghệ phổ biến
Trả lời mẫu:
Một số công nghệ xử lí chất thải chăn nuôi:
1. Công nghệ biogas (hầm khí sinh học)
- Ý nghĩa: Xử lí phân gia súc, tạo khí đốt, giảm ô nhiễm
2. Công nghệ đệm lót sinh học
- Sử dụng chế phẩm vi sinh trộn với mùn cưa, trấu làm đệm lót chuồng
- Ý nghĩa: Phân hủy phân ngay tại chuồng, giảm mùi hôi, không cần dọn phân thường xuyên
3. Chế phẩm vi sinh xử lí chuồng trại (EM, Balasa)
- Ý nghĩa: Khử mùi, phân hủy chất hữu cơ, diệt khuẩn có hại
4. Hệ thống xử lí nước thải chăn nuôi
- Bể lắng, bể lọc, hồ sinh học
- Ý nghĩa: Xử lí nước thải đạt tiêu chuẩn trước khi thải ra môi trường
5. Công nghệ ủ phân compost
- Ý nghĩa: Biến phân thành phân bón hữu cơ chất lượng cao
Cách 2 — Phân tích ý nghĩa tổng hợp
Ý nghĩa chung của các công nghệ xử lí chất thải:
| Khía cạnh | Ý nghĩa |
|---|---|
| Môi trường | Giảm ô nhiễm đất, nước, không khí; bảo vệ hệ sinh thái |
| Kinh tế | Tiết kiệm chi phí xử lí, tạo sản phẩm phụ có giá trị (phân bón, khí đốt) |
| Sức khỏe | Giảm mầm bệnh, cải thiện điều kiện sống cho người và vật nuôi |
| Phát triển bền vững | Xây dựng mô hình chăn nuôi tuần hoàn, thân thiện môi trường |
⚠️ Lưu ý thi: Đây là dạng câu hỏi liên hệ thực tế, học sinh cần tìm hiểu các mô hình xử lí chất thải tại địa phương để có câu trả lời cụ thể, thuyết phục.
📚 Thông tin bổ sung
Trang trại kĩ thuật số (Digital Farm):
- Ở Australia, các trang trại gia súc kĩ thuật số sử dụng chip điện tử gắn vào gia súc
- Khi gia súc vào khu uống nước, cổng thông minh sử dụng thuật toán để ghi lại cân nặng và mã số nhận dạng
- Chip truyền thông tin về máy chủ, giúp người nuôi giám sát và theo dõi vị trí, sự di chuyển của gia súc
🎯 Ghi nhớ: - Công nghệ cao trong chăn nuôi giúp nâng cao năng suất, chất lượng và giảm sức lao động - Xử lí chất thải bằng công nghệ (biogas, đệm lót sinh học, vi sinh) vừa bảo vệ môi trường vừa tạo giá trị kinh tế - Chăn nuôi trong thời đại 4.0 hướng đến tự động hóa, số hóa và phát triển bền vững
