Giải Chuyên đề học tập Công Nghệ 12 (Lâm Nghiệp - Thủy Sản) trang 40

Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn CĂ´ng Nghá»‡ · Trang 40–41

Chào các em! Hai trang này gồm phần lý thuyết về các phương thức khai thác rừng (trang 38) và phần Ôn tập chương III (trang 39). Cô sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải chi tiết từng câu hỏi nhé.

Tóm tắt lý thuyết: Một số phương thức khai thác tài nguyên rừng phổ biến

Phương thức	Cách thực hiện	Thời gian	Phục hồi rừng
Khai thác trắng	Chặt toàn bộ cây rừng ở một khu vực	Trong 1 mùa (dưới 1 năm)	Phải trồng lại rừng
Khai thác dần	Chặt toàn bộ cây trong khoảnh chặt nhưng làm nhiều đợt	3–4 mùa (kéo dài)	Tự phục hồi nhờ tái sinh tự nhiên
Khai thác chọn	Chỉ chặt cây đã thành thục, giữ lại cây non, cây tốt	Không hạn chế thời gian, số lần	Tự phục hồi nhờ tái sinh tự nhiên

Khám phá: Mô tả các phương thức khai thác phù hợp với Hình 7.3

Đề bài: Mô tả các phương thức khai thác tài nguyên rừng phù hợp với Hình 7.3.

Lời giải:

Hình a) Mặt đất trống trơn, cây bị chặt hết, chỉ còn lại cành nhánh nằm ngổn ngang → đây là khai thác trắng (chặt toàn bộ cây trong một khu vực).
Hình b) Có những khúc gỗ đã cắt nằm xen lẫn cây con, cây tái sinh đang mọc lên → đây là khai thác dần (chặt nhiều đợt, rừng tái sinh dần).
Hình c) Rừng vẫn còn nhiều cây lớn đứng thưa, chỉ một số cây được lấy đi, cây non và thảm thực vật vẫn còn → đây là khai thác chọn (chỉ chọn chặt cây thành thục).

Luyện tập

Câu 1

Đề bài: Mô tả một số biện pháp bảo vệ tài nguyên rừng.

Lời giải – một số biện pháp chính:

Tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân về bảo vệ rừng.
Xây dựng và thực hiện nghiêm pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng.
Phòng cháy, chữa cháy rừng; phòng trừ sâu bệnh hại rừng.
Ngăn chặn nạn chặt phá rừng, khai thác trái phép, săn bắt động vật hoang dã.
Giao đất, giao rừng cho hộ gia đình, tổ chức quản lý.
Trồng rừng, phủ xanh đất trống đồi trọc, phục hồi rừng sau khai thác.

Câu 2

Đề bài: So sánh ba phương thức khai thác rừng (khai thác trắng, khai thác dần, khai thác chọn). Theo em, cần phải làm gì để rừng nhanh phục hồi sau khai thác?

Lời giải:

So sánh:

Tiêu chí	Khai thác trắng	Khai thác dần	Khai thác chọn
Lượng cây chặt	Toàn bộ một lần	Toàn bộ nhưng chia nhiều đợt	Chỉ cây thành thục
Thời gian	Dưới 1 năm	3–4 mùa	Không hạn chế
Cách phục hồi	Phải trồng lại	Tái sinh tự nhiên	Tái sinh tự nhiên
Mức tác động môi trường	Lớn nhất, dễ xói mòn	Trung bình	Ít nhất

Để rừng nhanh phục hồi sau khai thác cần:

Trồng lại rừng ngay sau khai thác trắng.
Chăm sóc, bảo vệ cây tái sinh, cây non còn giữ lại.
Không khai thác quá mức, đúng kỹ thuật, đúng mùa.
Phòng chống cháy rừng, sâu bệnh và chăn thả gia súc bừa bãi.

Vận dụng

Đề bài: Hãy đề xuất phương thức khai thác phù hợp đối với rừng trồng, rừng phòng hộ và rừng đặc dụng. Giải thích vì sao?

Lời giải:

Loại rừng	Phương thức đề xuất	Lý do
Rừng trồng (rừng sản xuất)	Khai thác trắng (nơi đất bằng, độ dốc thấp), sau đó trồng lại	Cây trồng đồng đều, mục đích lấy gỗ; chặt một lần rồi trồng lại sẽ hiệu quả kinh tế
Rừng phòng hộ	Khai thác chọn (hoặc dần)	Cần giữ độ che phủ liên tục để chống xói mòn, điều hòa nguồn nước; không được chặt trắng
Rừng đặc dụng	Hạn chế hoặc không khai thác (chỉ khai thác chọn cây già, sâu bệnh khi cần)	Mục đích bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, nghiên cứu khoa học nên phải giữ nguyên hiện trạng

Ôn tập Chương III (trang 39)

Sơ đồ ôn tập chia làm hai nhánh: Bảo vệ rừng (Ý nghĩa, Nhiệm vụ, Thực trạng, Biện pháp) và Khai thác rừng bền vững (Ý nghĩa, Nhiệm vụ, Thực trạng, Phương thức).

Câu hỏi 1

Đề bài: Trình bày ý nghĩa, nhiệm vụ của việc bảo vệ và khai thác tài nguyên rừng bền vững.

Lời giải:

Ý nghĩa:

Giữ gìn diện tích, chất lượng rừng và đa dạng sinh học.
Bảo vệ môi trường: điều hòa khí hậu, giữ nước, chống xói mòn, lũ lụt.
Cung cấp lâm sản ổn định, lâu dài cho con người, phát triển kinh tế.
Đảm bảo phát triển bền vững cho thế hệ hiện tại và tương lai.

Nhiệm vụ:

Quản lý, bảo vệ rừng hiện có, ngăn chặn phá rừng.
Phát triển, trồng mới và phục hồi rừng.
Khai thác hợp lý, đúng kỹ thuật, không vượt quá khả năng tái sinh.
Phòng cháy, chữa cháy, phòng trừ sâu bệnh hại.

Câu hỏi 2

Đề bài: Mô tả một số biện pháp bảo vệ và phương thức khai thác tài nguyên rừng phổ biến.

Lời giải:

Biện pháp bảo vệ: tuyên truyền, thực thi pháp luật, phòng cháy chữa cháy, phòng trừ sâu bệnh, ngăn chặn chặt phá và săn bắt trái phép, trồng và phục hồi rừng (xem chi tiết Luyện tập câu 1).
Phương thức khai thác phổ biến: khai thác trắng, khai thác dần, khai thác chọn (xem bảng so sánh ở Luyện tập câu 2).

Câu hỏi 3

Đề bài: Đánh giá thực trạng trồng, chăm sóc, bảo vệ và khai thác rừng ở nước ta.

Lời giải (gợi ý đánh giá):

Tích cực: diện tích rừng trồng tăng dần qua các năm, độ che phủ rừng được cải thiện; nhiều chương trình trồng rừng, phủ xanh đất trống đồi trọc được triển khai; ý thức bảo vệ rừng dần được nâng cao.
Hạn chế: chất lượng rừng tự nhiên vẫn suy giảm; còn tình trạng chặt phá, khai thác và buôn bán lâm sản trái phép; cháy rừng, sâu bệnh vẫn xảy ra; một số nơi khai thác chưa hợp lý gây xói mòn, suy thoái đất.

Câu hỏi 4

Đề bài: Đề xuất một số việc nên làm và không nên làm để bảo vệ tài nguyên rừng ở nước ta.

Lời giải:

Nên làm	Không nên làm
Trồng cây, gây rừng, phủ xanh đất trống	Chặt phá rừng bừa bãi, đốt rừng làm nương rẫy
Tham gia phòng cháy, chữa cháy rừng	Săn bắt, buôn bán động vật hoang dã
Tuyên truyền bảo vệ rừng	Khai thác lâm sản trái phép, quá mức
Khai thác hợp lý, đúng kỹ thuật	Vứt rác, gây ô nhiễm, đốt lửa trong rừng
Báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện vi phạm	Lấn chiếm đất rừng làm nhà, công trình

Phần Kết nối năng lực (trang 38) cũng có một câu hỏi, cô giải thêm cho đầy đủ:

Vì sao phương thức khai thác trắng không áp dụng ở nơi có độ dốc cao, lượng mưa nhiều?
Vì khi chặt toàn bộ cây, mặt đất bị phơi trống. Ở nơi dốc cao và mưa nhiều, nước mưa chảy mạnh sẽ gây xói mòn, rửa trôi đất, sạt lở và lũ lụt. Đất mất lớp màu mỡ nên rừng rất khó phục hồi. Vì vậy những nơi này nên dùng khai thác dần hoặc khai thác chọn để giữ độ che phủ cho đất.

Các em có câu nào chưa rõ thì hỏi cô thêm nhé!

Chế độ đọc sách →