Giải Chuyên đề học tập Công Nghệ 12 (Lâm Nghiệp - Thủy Sản) trang 74
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn CĂ´ng Nghệ · Trang 74–75
⚠️ Lưu ý: Hai trang này chủ yếu trình bày lý thuyết về Kĩ thuật ương, nuôi cá, tôm giống. Phần bài tập nằm ở các hộp "Kết nối năng lực". Mình sẽ tóm tắt kiến thức trọng tâm rồi giải đầy đủ các câu hỏi này.
🔍 Kiến thức cần nhớ
1. Sức sinh sản của tôm
- Tôm sú: 300 000 – 1 200 000 trứng/tôm cái (tự nhiên); 200 000 – 600 000 trứng/tôm cái (nhân tạo).
- Tôm thẻ chân trắng: kích cỡ nhỏ hơn → sức sinh sản thấp hơn, 100 000 – 250 000 trứng/tôm cái.
2. Kĩ thuật ương nuôi cá giống – chia 2 giai đoạn
| Tiêu chí | Giai đoạn 1: Cá bột → cá hương | Giai đoạn 2: Cá hương → cá giống |
|---|---|---|
| Diện tích ao | 500 – 2 000 m² | 1 000 – 2 000 m² |
| Độ sâu | 1,2 – 1,5 m | 1,2 – 1,5 m |
| Cỡ cá thả | dài 1 – 10 mm | dài 0,7 – 7 cm |
| Mật độ | 100 – 250 con/m² | 10 – 20 con/m² |
| Thời gian ương | ~25 ngày | 30 – 60 ngày |
| Thời vụ (miền Bắc) | T2–T5 và T7–T9 | T2–T6 và T8–T10 |
| Thời vụ (miền Nam) | quanh năm, tập trung mùa mưa | quanh năm |
- Thả cá vào sáng sớm hoặc chiều mát, cân bằng nhiệt độ trong túi và môi trường ngoài để tránh sốc nhiệt.
- Giai đoạn 2 dùng thức ăn công nghiệp độ đạm 30 – 40%; lượng thức ăn đầu kì 10 – 15% khối lượng cá, sau giảm còn 7 – 10%.
💡 Mẹo nhớ: "Bột nhỏ – mật độ dày, Giống lớn – mật độ thưa". Cá càng lớn càng cần không gian nên mật độ thả giảm từ hàng trăm con/m² (cá bột) xuống chỉ còn 10–20 con/m² (cá giống).
⚙️ Bài tập
Câu 1 (Kết nối năng lực – trang 72)
Đề bài: Tìm hiểu vì sao thời vụ ương cá giống ở miền Bắc và miền Nam lại khác nhau.
Trả lời:
Nguyên nhân cốt lõi là sự khác biệt về khí hậu giữa hai miền, vì nhiệt độ nước ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình trao đổi chất, sinh trưởng và tỉ lệ sống của cá giống.
Miền Bắc:
- Khí hậu nhiệt đới ẩm có mùa đông lạnh rõ rệt (nhiệt độ nhiều khi xuống dưới 18 – 20°C).
- Mùa đông nhiệt độ thấp khiến cá chậm lớn, dễ bị bệnh, sức đề kháng kém, thậm chí chết rét.
- Vì vậy chỉ ương nuôi vào những tháng ấm, hình thành 2 vụ chính: vụ xuân – hè (khoảng tháng 2 đến tháng 5/6) và vụ thu (khoảng tháng 7/8 đến tháng 9/10).
Miền Nam:
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm quanh năm, nhiệt độ ít biến động và luôn ở mức thuận lợi cho cá phát triển.
- Không có mùa lạnh kéo dài nên có thể ương nuôi quanh năm, thường tập trung vào mùa mưa khi nguồn nước dồi dào, chất lượng nước tốt.
🎯 Ghi nhớ: Khí hậu (đặc biệt là nhiệt độ và mùa lạnh) quyết định thời vụ. Miền Bắc bị giới hạn bởi mùa đông nên chia 2 vụ; miền Nam ấm quanh năm nên ương nuôi liên tục.
Câu 2 (Kết nối năng lực – trang 72)
Đề bài: Vì sao trước khi thu hoạch cần ngừng cho cá ăn 1 đến 2 ngày?
Trả lời:
Việc ngừng cho cá ăn 1 – 2 ngày trước khi thu hoạch mang lại nhiều lợi ích:
- Giúp cá tiêu hết thức ăn trong ruột (làm trống ống tiêu hóa). Khi ruột rỗng, trong quá trình đánh bắt và vận chuyển cá ít thải phân và chất bẩn ra môi trường nước.
- Giữ nước sạch trong quá trình thu và vận chuyển. Phân và thức ăn thừa khi phân hủy sẽ làm bẩn nước, tiêu hao oxygen và sinh khí độc (NH₃, H₂S), khiến cá dễ ngạt và chết.
- Giảm tiêu hao oxygen. Cá no và đang tiêu hóa sẽ hô hấp mạnh, cần nhiều oxygen hơn; nhịn ăn giúp cá "nhẹ bụng", chịu đựng tốt hơn khi vận chuyển mật độ cao.
- Giảm stress và hạn chế hao hụt. Cá ít bị nôn thức ăn, ít xây xát, khỏe hơn, nhờ đó tỉ lệ sống sau vận chuyển cao hơn.
⚠️ Lưu ý thi: Đây là kiến thức rất hay được hỏi. Cần nhớ 2 ý chính: (1) làm trống ruột để nước không bị bẩn và (2) giảm tiêu hao oxygen, giảm hao hụt khi vận chuyển.
🎯 Ghi nhớ: Ngừng cho ăn trước thu hoạch = cá "sạch ruột" + nước sạch + ít hao hụt. Nguyên tắc này áp dụng tương tự cho việc vận chuyển nhiều loài thủy sản khác (tôm, cá thương phẩm).
✅ Tổng kết: Trang 73 chỉ gồm phần lý thuyết giai đoạn 2, Bảng 14.2 (kích cỡ cá giống) và Hình 14.7, không có câu hỏi/bài tập. Toàn bộ câu hỏi trong hai trang nằm ở các hộp "Kết nối năng lực" và đã được giải đầy đủ ở Câu 1 và Câu 2.