Giải Giáo dục Kinh Tế và Pháp Luật 12 trang 61
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn GD Kinh Tế & PhĂ¡p Luáºt · Trang 61–62
🔍 Kiến thức cần nhớ
Chủ đề 7 – Bài 8: Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế
Các nội dung chính trên hai trang này:
- Cơ sở pháp lý: Hiến pháp năm 2013 (Điều 33), Luật Doanh nghiệp năm 2020, Luật Quản lí thuế năm 2019.
- Quyền cơ bản của công dân về kinh doanh:
- Tự do kinh doanh ngành nghề mà pháp luật không cấm.
- Tự do lựa chọn mô hình kinh doanh, hình thức tổ chức kinh tế, quy mô kinh doanh.
- Bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt giới tính, tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc, trình độ.
- Chủ động mở rộng quy mô, tìm kiếm thị trường, khách hàng, kí kết hợp đồng.
- Tự do liên doanh với các cá nhân, tổ chức kinh tế trong và ngoài nước theo quy định pháp luật.
- Nghĩa vụ cơ bản của công dân về kinh doanh:
- Kinh doanh đúng ngành, nghề ghi trong giấy phép và những ngành nghề pháp luật không cấm.
- Nộp thuế đầy đủ theo quy định.
- Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
- Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
- Tuân thủ các quy định pháp luật về lao động.
- Luật Doanh nghiệp 2020 (trích):
- Điều 7 – Quyền của doanh nghiệp (6 khoản).
- Điều 8 – Nghĩa vụ của doanh nghiệp (5 khoản).
⚙️ Bài tập
Câu hỏi (Mục Mở đầu)
Đề bài: Em hãy kể một số quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh mà em biết.
Cách 1 — Liệt kê theo sách giáo khoa (dựa trên Hiến pháp 2013 và Luật Doanh nghiệp 2020)
Một số quyền của công dân về kinh doanh:
- Quyền tự do kinh doanh ngành, nghề mà pháp luật không cấm (Điều 33, Hiến pháp 2013).
- Quyền tự chủ kinh doanh và lựa chọn hình thức tổ chức kinh doanh; chủ động lựa chọn ngành, nghề, địa bàn, hình thức kinh doanh.
- Quyền chủ động điều chỉnh quy mô và ngành, nghề kinh doanh.
- Quyền tự do tìm kiếm thị trường, khách hàng và kí kết hợp đồng.
- Quyền tuyển dụng, thuê và sử dụng lao động theo quy định pháp luật.
- Quyền bình đẳng trong tiếp cận vốn, mặt bằng, thị trường không phân biệt thành phần kinh tế.
Một số nghĩa vụ của công dân về kinh doanh:
- Đáp ứng đủ điều kiện đầu tư kinh doanh khi kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
- Thực hiện đầy đủ, kịp thời nghĩa vụ về đăng kí doanh nghiệp, công khai thông tin về thành lập và hoạt động.
- Chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác của thông tin kê khai trong hồ sơ đăng kí doanh nghiệp.
- Nộp thuế đầy đủ theo quy định của pháp luật.
- Bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; không phân biệt đối xử, không cưỡng bức lao động, không sử dụng lao động chưa thành niên trái pháp luật.
Cách 2 — Phân loại theo nhóm quyền – nghĩa vụ (cách nhớ nhanh)
| Nhóm | Quyền | Nghĩa vụ |
|---|---|---|
| Về ngành nghề | Tự do kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm | Kinh doanh đúng ngành nghề đã đăng kí; đáp ứng điều kiện nếu là ngành có điều kiện |
| Về tổ chức | Tự do lựa chọn hình thức tổ chức, quy mô, địa bàn | Đăng kí doanh nghiệp đầy đủ, kịp thời; kê khai trung thực |
| Về thị trường | Tự do tìm kiếm khách hàng, kí hợp đồng, liên doanh | Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; cạnh tranh lành mạnh |
| Về lao động | Tuyển dụng, thuê, sử dụng lao động | Bảo đảm quyền lợi người lao động; thực hiện bảo hiểm xã hội, y tế |
| Về tài chính | Chủ động sử dụng vốn, lợi nhuận | Nộp thuế đầy đủ theo quy định |
| Về môi trường | — | Bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên |
💡 Mẹo nhớ: Dùng từ khóa "TỰ DO – BÌNH ĐẲNG – NGHĨA VỤ" để nhớ cấu trúc bài: - Tự do: kinh doanh ngành nghề, chọn hình thức, tìm thị trường. - Bình đẳng: mọi thành phần kinh tế đều được đối xử như nhau. - Nghĩa vụ: đăng kí, nộp thuế, bảo vệ lao động, bảo vệ môi trường, bảo vệ người tiêu dùng.
⚠️ Lưu ý thi: Đề thi thường cho tình huống và hỏi nhân vật đã thực hiện đúng/sai quyền hoặc nghĩa vụ nào. Cần nắm vững cả Điều 7 (quyền) và Điều 8 (nghĩa vụ) của Luật Doanh nghiệp 2020 để phân tích tình huống.
🎯 Ghi nhớ: Điều 33 Hiến pháp 2013 là nền tảng pháp lý cao nhất cho quyền tự do kinh doanh. Quyền đi đôi với nghĩa vụ — công dân được tự do kinh doanh nhưng phải tuân thủ pháp luật về đăng kí, thuế, lao động, môi trường và bảo vệ người tiêu dùng.
