Giải Giáo dục Kinh Tế và Pháp Luật 12 trang 117

Tóm tắt lý thuyết

Cư trú chính trị

• Là việc một quốc gia cho phép người nước ngoài đang bị truy nã tại nước họ mang quốc tịch (vì hoạt động, quan điểm về chính trị, khoa học, tôn giáo...) được nhập cảnh và cư trú trên lãnh thổ nước mình.

Bảo hộ công dân

• Là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm bảo vệ quyền, lợi ích của công dân nước mình ở nước ngoài, đồng thời đại diện Nhà nước giúp đỡ về mọi mặt cho công dân đang ở nước ngoài.

Công pháp quốc tế về lãnh thổ và biên giới quốc gia

• Lãnh thổ gồm: vùng đất, vùng nước, vùng trời, vùng lòng đất và cả khoảng không vũ trụ.
• Dựa vào quy chế pháp lí, lãnh thổ chia thành 4 loại:

• Chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ thể hiện ở hai phương diện:
• Phương diện quyền lực: quyền lực nhà nước tối cao, hoàn toàn, riêng biệt, không chia sẻ với quốc gia khác.
• Phương diện vật chất: quốc gia có toàn quyền sở hữu các yếu tố tự nhiên (đất, nước, không gian, rừng, khoáng sản, tài nguyên lòng đất...).
• Lãnh thổ được giới hạn bởi đường biên giới, gồm: biên giới trên bộ, trên biển, trên không và trong lòng đất.

Câu hỏi 1 (khung hỏi đầu trang 116)

Đề: "Theo em, việc các cơ quan chức năng của Việt Nam phối hợp để đưa công dân Việt Nam từ Myanmar về nước có phải là bảo hộ công dân không? Vì sao? Hãy lấy ví dụ cụ thể về một trường hợp bảo hộ công dân khác của Việt Nam."

Trả lời:

Có, đây là hoạt động bảo hộ công dân.

Vì sao:

• Bảo hộ công dân là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm bảo vệ quyền, lợi ích của công dân nước mình ở nước ngoài và giúp đỡ họ về mọi mặt.
• Việc đưa công dân Việt Nam từ Myanmar (nơi đang có bất ổn, công dân bị mắc kẹt hoặc gặp nguy hiểm) về nước chính là Nhà nước thực hiện nghĩa vụ bảo vệ tính mạng, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân mình đang ở nước ngoài. Đúng với bản chất của bảo hộ công dân.

Ví dụ khác:

• Trong đại dịch COVID-19, Nhà nước tổ chức nhiều chuyến bay đưa công dân Việt Nam (du học sinh, lao động, du khách) mắc kẹt ở nước ngoài về nước an toàn.
• Đại sứ quán Việt Nam can thiệp, hỗ trợ pháp lí cho ngư dân Việt Nam bị bắt giữ ở vùng biển nước ngoài.
• Sơ tán công dân Việt Nam khỏi vùng chiến sự, ví dụ đưa người Việt rời Ukraine khi xảy ra xung đột năm 2022.

Câu hỏi 2 (khung hỏi cuối trang 117)

Đề: "Theo em, ở thông tin trên, chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ của Việt Nam được thể hiện như thế nào? Việc các nước đế quốc, thực dân xâm chiếm và đô hộ nước ta trước đây có phải là vi phạm pháp luật quốc tế không? Vì sao?"

Trả lời:

Chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ Việt Nam được thể hiện qua:

• Lãnh thổ Việt Nam là toàn vẹn và bất khả xâm phạm.
• Nhân dân ta trải qua nhiều cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước, chiến đấu gian khổ, anh dũng để giành độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ.
• Nhà nước Việt Nam có quyền lực tối cao, hoàn toàn và tuyệt đối đối với lãnh thổ của mình; có quyền tự quyết định mọi công việc của quốc gia và độc lập trong quan hệ đối ngoại.

Việc các nước đế quốc, thực dân xâm chiếm, đô hộ nước ta là vi phạm pháp luật quốc tế.

Vì sao:

• Một trong những nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế là tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực để xâm phạm lãnh thổ nước khác.
• Lãnh thổ quốc gia là bất khả xâm phạm. Mỗi quốc gia có nghĩa vụ tôn trọng, bảo đảm quyền bất khả xâm phạm lãnh thổ của quốc gia khác.
• Hành vi xâm lược, chiếm đóng và đô hộ Việt Nam đã xâm phạm chủ quyền, quyền tự quyết và sự toàn vẹn lãnh thổ của nước ta, đi ngược lại các nguyên tắc đó nên là hành vi vi phạm pháp luật quốc tế.

Một lưu ý nhỏ cho em: đề bài ghi trang 117–118 nhưng hai ảnh em gửi là trang 116 và 117, nên thầy giải đúng theo nội dung thực tế trong ảnh nhé. Nếu em có ảnh trang 118, gửi thêm để thầy giải tiếp.