Giải Lịch sử 12 trang 9

🔍 Kiến thức cần nhớ

Bối cảnh lịch sử

• Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, thế giới cần một tổ chức quốc tế mạnh hơn Hội Quốc liên để duy trì hòa bình
• Hội Quốc liên (thành lập 1920) đã thất bại trong việc ngăn chặn chiến tranh và chính thức giải thể năm 1946
• Các nước Đồng minh chống phát xít muốn thiết lập tổ chức mới thay thế Hội Quốc liên

Quá trình hình thành Liên hợp quốc

• 1/1/1942: 26 nước ký "Tuyên bố về Liên hợp quốc"
• 1943: Thỏa thuận về cơ cấu tổ chức (Đại hội đồng, Hội đồng Bảo an...)
• Hội nghị Tê-hê-ran (Iran, 28/11 – 1/12/1943): Ba nước Liên Xô, Mỹ, Anh khẳng định quyết tâm thành lập
• Hội nghị I-an-ta (Liên Xô, tháng 2/1945): Ra quyết định chính thức và triệu tập hội nghị để thông qua Hiến chương
• 25/4 – 26/6/1945: Hội nghị tại Xan Phran-xi-xcô (Mỹ) với 50 nước thông qua "Hiến chương Liên hợp quốc"
• 24/10/1945: Liên hợp quốc chính thức thành lập với 51 nước thành viên
• 31/10/1947: Đại hội đồng quyết định lấy 24/10 hàng năm làm Ngày Liên hợp quốc

Mục tiêu của Liên hợp quốc (theo Hiến chương)

1. Duy trì hòa bình và an ninh quốc tế
2. Thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc
3. Thúc đẩy hợp tác quốc tế để giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa, nhân đạo
4. Đóng vai trò trung tâm điều hòa các nỗ lực quốc tế

---

⚙️ Bài tập

Câu hỏi (trang 9)

Đề bài: Hãy nêu bối cảnh lịch sử và quá trình hình thành Liên hợp quốc.

Cách 1 — Trình bày theo trình tự thời gian

Bước 1: Nêu bối cảnh lịch sử

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tình hình thế giới có những chuyển biến quan trọng:

• Chiến tranh để lại hậu quả nặng nề về người và của, thế giới cần hòa bình
• Hội Quốc liên (thành lập 1920) đã thất bại trong việc ngăn chặn chiến tranh, không đủ sức mạnh để bảo vệ hòa bình
• Các nước Đồng minh chống phát xít mong muốn thiết lập một tổ chức quốc tế mới, mạnh mẽ hơn để thay thế Hội Quốc liên

Bước 2: Trình bày quá trình hình thành

• 1/1/1942: Đại diện 26 nước chống phát xít ký "Tuyên bố về Liên hợp quốc", cam kết thành lập tổ chức quốc tế vì hòa bình sau chiến tranh

• Năm 1943: Các nước thỏa thuận về cơ cấu tổ chức cơ bản (Đại hội đồng, Hội đồng Bảo an, thành viên thường trực...)

• Hội nghị Tê-hê-ran (Iran, 28/11 – 1/12/1943): Ba nước Liên Xô, Mỹ, Anh khẳng định quyết tâm thành lập Liên hợp quốc

• Hội nghị I-an-ta (Liên Xô, tháng 2/1945): Ba nước Liên Xô, Mỹ, Anh ra quyết định chính thức về việc thành lập Liên hợp quốc và đồng ý triệu tập hội nghị để thông qua Hiến chương

• 25/4 – 26/6/1945: Hội nghị quốc tế tại Xan Phran-xi-xcô (Mỹ) với sự tham gia của 50 nước thông qua bản "Hiến chương Liên hợp quốc"

• 24/10/1945: Liên hợp quốc chính thức được thành lập với 51 nước thành viên

Cách 2 — Phân tích theo nhân tố tác động

Về bối cảnh:

Nhân tố khách quan:

• Chiến tranh thế giới thứ hai gây ra thảm họa to lớn, nhân loại khao khát hòa bình
• Sự thất bại của Hội Quốc liên chứng minh cần một cơ chế quốc tế mạnh mẽ hơn

Nhân tố chủ quan:

• Ý chí chính trị của các nước Đồng minh chống phát xít (Liên Xô, Mỹ, Anh)
• Sự đồng thuận của cộng đồng quốc tế về nhu cầu có tổ chức bảo vệ hòa bình

Về quá trình hình thành:

Giai đoạn 1 (1942-1943): Hình thành ý tưởng và cam kết chính trị

• Tuyên bố về Liên hợp quốc (1/1/1942)
• Các hội nghị bàn về cơ cấu tổ chức (1943)

Giai đoạn 2 (1943-1945): Cụ thể hóa và quyết định chính thức

• Hội nghị Tê-hê-ran và I-an-ta khẳng định quyết tâm
• Hội nghị Xan Phran-xi-xcô thông qua Hiến chương

Giai đoạn 3 (1945): Chính thức thành lập và đi vào hoạt động

• 24/10/1945: Liên hợp quốc ra đời với 51 thành viên

💡 Mẹo nhớ: Ghi nhớ các mốc thời gian quan trọng: 1/1/1942 (Tuyên bố), 25/4-26/6/1945 (Hội nghị Xan Phran-xi-xcô), 24/10/1945 (Thành lập chính thức)

⚠️ Lưu ý thi: Cần phân biệt rõ Hội Quốc liên (1920-1946) và Liên hợp quốc (từ 1945). Hiểu được nguyên nhân Hội Quốc liên thất bại để thấy sự cần thiết của Liên hợp quốc.

---

🎯 Ghi nhớ

Về bối cảnh: Liên hợp quốc ra đời từ bài học thất bại của Hội Quốc liên và khát vọng hòa bình sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

Về quá trình: Từ ý tưởng (1942) đến thành lập chính thức (24/10/1945) trải qua nhiều hội nghị quan trọng, với vai trò chủ đạo của ba nước Liên Xô, Mỹ, Anh.

Về mục tiêu: Liên hợp quốc hướng đến bốn mục tiêu chính: duy trì hòa bình, thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc, hợp tác quốc tế giải quyết các vấn đề toàn cầu, và đóng vai trò trung tâm điều hòa.