Giải Lịch sử 12 trang 11

🔍 Kiến thức cần nhớ

Mục tiêu và nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc

TƯ LIỆU 2 nêu rõ các nguyên tắc cốt lõi:

• Bình đẳng về chủ quyền quốc gia
• Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị
• Tự bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực
• Không can thiệp vào công việc nội bộ các nước
• Tôn trọng các nghị quyết quốc tế và luật pháp quốc tế
• Giải quyết tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình

Vai trò của Liên hợp quốc

a) Duy trì hòa bình, an ninh quốc tế:

• Ngăn ngừa xung đột
• Triển khai hoạt động gìn giữ hòa bình
• Soạn thảo và xây dựng hệ thống công ước quốc tế về giải trừ quân bị, chống chạy đua vũ trang

b) Thúc đẩy phát triển kinh tế, tài chính, thương mại quốc tế và nâng cao đời sống người dân:

• Tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế, tài chính, thương mại
• Thực hiện nhiều dự án cải thiện đời sống
• Hỗ trợ xóa đói giảm nghèo
• Chống biến đổi khí hậu, dịch bệnh

---

⚙️ Bài tập

Câu hỏi 1 (trang 11)

Đề bài: Khai thác thông tin và các tư liệu 1, 2 trong mục, hãy trình bày mục tiêu và nguyên tắc hoạt động cơ bản của Liên hợp quốc.

Cách 1 — Phân tích trực tiếp từ tư liệu

Bước 1: Xác định mục tiêu từ Tư liệu 1

Theo Tư liệu 1, Liên hợp quốc có các mục tiêu chính:

• Duy trì hòa bình và an ninh quốc tế
• Phát triển quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia
• Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa, nhân đạo
• Tôn trọng quyền con người và các quyền tự do cơ bản

Bước 2: Xác định nguyên tắc từ Tư liệu 2

Các nguyên tắc hoạt động cơ bản:

1. Bình đẳng về chủ quyền quốc gia - Mọi quốc gia đều có quyền bình đẳng
2. Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị quốc gia - Không xâm phạm chủ quyền
3. Tự bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực - Giải quyết tranh chấp hòa bình
4. Không can thiệp vào công việc nội bộ các nước - Tôn trọng quyền tự quyết
5. Tôn trọng các nghị quyết quốc tế và luật pháp quốc tế - Tuân thủ luật quốc tế
6. Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình - Ưu tiên đối thoại, thương lượng

Bước 3: Tổng hợp

Liên hợp quốc hoạt động dựa trên nền tảng hòa bình, hợp tác và tôn trọng chủ quyền quốc gia, nhằm xây dựng một thế giới ổn định và phát triển bền vững.

Cách 2 — Phân loại theo chức năng

Nhóm 1: Mục tiêu về an ninh - hòa bình

• Duy trì hòa bình và an ninh quốc tế
• Ngăn chặn xung đột vũ trang
• Giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình

Nhóm 2: Mục tiêu về hợp tác phát triển

• Phát triển quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia
• Hợp tác kinh tế, xã hội, văn hóa, nhân đạo
• Tôn trọng quyền con người

Nhóm 3: Nguyên tắc nền tảng

• Bình đẳng chủ quyền
• Không can thiệp nội bộ
• Tôn trọng luật pháp quốc tế
• Không sử dụng vũ lực

💡 Mẹo nhớ: Ghi nhớ 6 nguyên tắc theo công thức "BÌNH - TÔN - TỰ - KHÔNG - TÔN - GIẢI" (Bình đẳng, Tôn trọng lãnh thổ, Tự bỏ vũ lực, Không can thiệp, Tôn trọng luật quốc tế, Giải quyết hòa bình)

---

Câu hỏi 2 (trang 12)

Đề bài: Nêu vai trò của Liên hợp quốc trong việc duy trì hòa bình, an ninh quốc tế.

Cách 1 — Phân tích theo giai đoạn lịch sử

Giai đoạn 1: Trước hết (từ 1945)

Liên hợp quốc góp phần ngăn ngừa không để xảy ra một cuộc chiến tranh thế giới mới kể từ năm 1945 đến nay.

Giai đoạn 2: Thứ hai (hoạt động thực tế)

• Triển khai hoạt động gìn giữ hòa bình ở nhiều khu vực trên thế giới
• Chấm dứt nhiều cuộc xung đột như ở Ên Xân-va-đo, Goa-tê-ma-la, Mô-dăm-bích...
• Hỗ trợ cho tiến trình tái thiết ở nhiều quốc gia thành viên

Giai đoạn 3: Thứ ba (xây dựng hệ thống pháp lý)

• Soạn thảo và xây dựng hệ thống các công ước quốc tế về giải trừ quân bị, chống chạy đua vũ trang
• Các hiệp ước tiêu biểu: Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân (1968), Công ước cấm vũ khí hóa học (1992), Công ước cấm vũ khí hạt nhân (2017)...
• Tạo khuôn khổ cho việc ngăn chặn, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn các loại vũ khí này

Giai đoạn 4: Thứ tư (hiện nay)

• Thành công trong việc thúc đẩy quá trình giành độc lập dân tộc của các nước thuộc địa và phụ thuộc
• Góp phần làm gia tăng số lượng thành viên của Liên hợp quốc hiện nay là 193 nước

Cách 2 — Phân tích theo hình thức hoạt động

Hình thức 1: Ngăn ngừa - Phòng ngừa

• Ngăn chặn chiến tranh thế giới mới
• Xây dựng hệ thống luật pháp quốc tế về giải trừ quân bị
• Cấm phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Hình thức 2: Can thiệp - Hòa giải

• Triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình (mũ nồi xanh)
• Chấm dứt xung đột vũ trang tại nhiều điểm nóng
• Hỗ trợ đàm phán, thương lượng giữa các bên

Hình thức 3: Tái thiết - Phát triển

• Hỗ trợ tái thiết sau xung đột
• Thúc đẩy quá trình giành độc lập dân tộc
• Mở rộng thành viên, tăng cường hợp tác quốc tế

⚠️ Lưu ý thi: Khi trả lời về vai trò của Liên hợp quốc, cần nêu cả thành công và hạn chế. Thành công: ngăn ngừa chiến tranh thế giới, giải quyết nhiều xung đột khu vực. Hạn chế: vẫn còn nhiều xung đột chưa được giải quyết, hiệu quả phụ thuộc vào ý chí chính trị của các nước lớn.

💡 Mẹo nhớ: Vai trò của LHQ trong duy trì hòa bình theo công thức "4 NGĂN - GÌN - XÂY - THÚC": Ngăn ngừa chiến tranh, Gìn giữ hòa bình, Xây dựng luật pháp quốc tế, Thúc đẩy độc lập dân tộc.

---

🎯 Ghi nhớ: - Liên hợp quốc hoạt động dựa trên 6 nguyên tắc cơ bản, trong đó quan trọng nhất là bình đẳng chủ quyền và giải quyết tranh chấp bằng hòa bình - Vai trò duy trì hòa bình của LHQ thể hiện qua 4 khía cạnh: ngăn ngừa chiến tranh thế giới, triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình, xây dựng hệ thống luật pháp quốc tế, và thúc đẩy độc lập dân tộc - Hình ảnh lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tham gia hoạt động LHQ thể hiện trách nhiệm quốc tế của nước ta