Giải Lịch sử 12 trang 77
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Lịch Sá» · Trang 77–78
Trước khi đi vào bài giải, mình lưu ý nhỏ với bạn: hai trang ảnh này được đánh số 75 – 76 trong sách (Bài về hoạt động đối ngoại của cách mạng Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến năm 1945). Mình sẽ giải đầy đủ toàn bộ nội dung trên hai trang nhé.
Tóm tắt lý thuyết
Phần này nói về hoạt động đối ngoại của cách mạng Việt Nam giai đoạn đầu thế kỉ XX đến 1945, gồm hai mạch chính:
Hoạt động đối ngoại của Nguyễn Ái Quốc (1923 – 1930)
- Diễn ra chủ yếu ở Liên Xô và Trung Quốc.
- Tháng 6/1923: từ Pháp sang Liên Xô, tham gia các hội nghị, đại hội của Quốc tế Cộng sản, trình bày quan điểm về vai trò và lực lượng cách mạng thuộc địa, quan hệ giữa cách mạng chính quốc với thuộc địa. Qua đó xác lập mối quan hệ giữa cách mạng Việt Nam với Quốc tế Cộng sản và cách mạng thế giới.
- Cuối 1924: đến Quảng Châu (Trung Quốc), liên lạc với lực lượng cách mạng ở Đông Nam Á và Trung Quốc, mở lớp huấn luyện chính trị cho thanh niên yêu nước.
- Tháng 7/1925: tham gia thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông.
Hoạt động đối ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương (1930 – 1945)
- Phục vụ cuộc đấu tranh chống thực dân, phát xít, giành độc lập và bảo vệ hòa bình.
- Là một phân bộ của Quốc tế Cộng sản, ủng hộ Liên Xô; phối hợp các tổ chức của người Pháp, người Hoa ở Đông Dương quyên góp giúp nạn nhân chiến tranh ở Trung Quốc.
- Củng cố quan hệ với Đảng Cộng sản Trung Quốc, lập Tiểu ban vận động Hoa kiều.
- Liên lạc với phong trào dân tộc chống quân phiệt Nhật ở Miến Điện, Mã Lai, Phi-líp-pin, Thái Lan, In-đô-nê-xi-a...
- Qua Mặt trận Việt Minh: đứng về phía Đồng minh chống Nhật, tiếp xúc với Trung Hoa Dân quốc, bắt liên lạc và hợp tác với OSS (Cơ quan Tình báo chiến lược Mỹ) – xác lập cuối tháng 4/1945.
Câu hỏi giữa bài 1: Hoạt động đối ngoại của Nguyễn Ái Quốc (1911 – 1930)
Đề: Nêu tóm tắt những hoạt động đối ngoại chủ yếu của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930.
Lời giải:
| Thời gian | Hoạt động đối ngoại chủ yếu |
|---|---|
| 1911 – 1917 | Ra đi tìm đường cứu nước, qua nhiều nước ở châu Á, châu Âu, châu Phi, châu Mỹ; tìm hiểu phong trào đấu tranh của các dân tộc. |
| 1919 | Gửi bản Yêu sách của nhân dân An Nam đến Hội nghị Véc-xai, đòi quyền tự do, dân chủ cho dân tộc Việt Nam. |
| 1920 | Tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên; gắn cách mạng Việt Nam với phong trào cộng sản quốc tế. |
| 6/1923 | Từ Pháp sang Liên Xô, dự các hội nghị, đại hội của Quốc tế Cộng sản; trình bày quan điểm về cách mạng thuộc địa. |
| Cuối 1924 | Đến Quảng Châu (Trung Quốc), liên lạc với lực lượng cách mạng ở Đông Nam Á và Trung Quốc, mở lớp huấn luyện chính trị. |
| 7/1925 | Tham gia thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông. |
Giải thích: Câu hỏi yêu cầu "tóm tắt", nên ta sắp xếp theo trình tự thời gian, nêu bật những hoạt động mang tính đối ngoại (kết nối quốc tế, tham gia tổ chức quốc tế, liên lạc với cách mạng các nước). Đây cũng là quá trình Nguyễn Ái Quốc đưa cách mạng Việt Nam hòa nhập vào dòng chảy cách mạng thế giới.
Câu hỏi giữa bài 2: Hoạt động đối ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương (1930 – 1945)
Đề: Khai thác thông tin và tư liệu trong mục, hãy nêu những hoạt động đối ngoại chủ yếu của Đảng Cộng sản Đông Dương từ năm 1930 đến năm 1945.
Lời giải:
- Mục tiêu chung: phục vụ đấu tranh chống thực dân, phát xít, tiến tới giành độc lập, tự do và góp phần bảo vệ hòa bình.
- Là một phân bộ của Quốc tế Cộng sản, Đảng lãnh đạo nhiều hoạt động ủng hộ Liên Xô; phối hợp với các tổ chức của người Pháp, người Hoa ở Đông Dương quyên góp giúp đỡ nạn nhân chiến tranh ở Trung Quốc.
- Củng cố quan hệ với Đảng Cộng sản Trung Quốc; thành lập Tiểu ban vận động Hoa kiều, giúp người Hoa tổ chức hội cứu quốc.
- Mở rộng quan hệ với lực lượng chống quân phiệt Nhật ở Đông Nam Á: liên lạc với phong trào dân tộc ở Miến Điện, Mã Lai, Phi-líp-pin, Thái Lan, In-đô-nê-xi-a...
- Thông qua Mặt trận Việt Minh: đứng về phía lực lượng Đồng minh chống Nhật; tiếp xúc với đại diện Trung Hoa Dân quốc, cử đại biểu tham gia Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội; chủ động bắt liên lạc với phái bộ Mỹ. Cuối tháng 4/1945, xác lập sự hợp tác giữa Việt Minh và OSS (Cơ quan Tình báo chiến lược Mỹ).
Giải thích: Câu hỏi gắn với Hình 4 (Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp cùng "Biệt đội Con Nai" của OSS tại Tân Trào, 1945). Hình này minh họa rõ kết quả của chủ trương hợp tác với Đồng minh chống Nhật, nên khi trả lời cần nhấn mạnh mối quan hệ Việt Minh – OSS.
Luyện tập: Bảng hệ thống hoạt động đối ngoại
Đề: Hãy hoàn thành bảng hệ thống về những hoạt động đối ngoại chủ yếu của cá nhân, tổ chức cách mạng từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945.
Lời giải:
| Cá nhân/tổ chức | Hoạt động chủ yếu |
|---|---|
| Phan Bội Châu | Tổ chức phong trào Đông Du, đưa thanh niên sang Nhật Bản học tập; cầu viện Nhật Bản chống Pháp; lập Việt Nam Quang phục hội; tìm kiếm sự ủng hộ từ Trung Quốc, Nhật Bản và các lực lượng cách mạng châu Á. |
| Phan Châu Trinh | Sang Pháp, dựa vào tư tưởng dân chủ tư sản phương Tây; gửi kiến nghị, viết báo, diễn thuyết đòi cải cách, mở mang dân trí, đòi quyền dân chủ cho nhân dân Việt Nam. |
| Nguyễn Ái Quốc | Gửi Yêu sách của nhân dân An Nam (1919); tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp (1920); hoạt động trong Quốc tế Cộng sản ở Liên Xô; mở lớp huấn luyện ở Quảng Châu; tham gia thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông; gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới. |
| Đảng Cộng sản Đông Dương | Ủng hộ Liên Xô; phối hợp các lực lượng chống phát xít; củng cố quan hệ với Đảng Cộng sản Trung Quốc; liên lạc với phong trào chống Nhật ở Đông Nam Á; qua Việt Minh đứng về phía Đồng minh, hợp tác với OSS (Mỹ) chống quân phiệt Nhật. |
Giải thích: Bảng giúp so sánh đường lối đối ngoại của từng nhân vật/tổ chức. Phan Bội Châu nghiêng về cầu viện (chủ yếu Nhật, Trung Quốc), Phan Châu Trinh dựa vào Pháp và tư tưởng dân chủ tư sản, còn Nguyễn Ái Quốc và Đảng Cộng sản Đông Dương gắn cách mạng Việt Nam với phong trào cộng sản và lực lượng tiến bộ quốc tế.
Vận dụng: Viết bài giới thiệu về hoạt động đối ngoại của Nguyễn Ái Quốc (1911 – 1945)
Đề: Sưu tầm tư liệu từ sách, báo và internet, hãy viết bài giới thiệu về một số hoạt động đối ngoại chủ yếu mà Nguyễn Ái Quốc đã thực hiện từ năm 1911 đến năm 1945 và ý nghĩa của những hoạt động đó.
Đây là dạng bài tự luận mở. Mình gợi ý dàn bài và một đoạn mẫu để bạn tham khảo:
Dàn ý gợi ý
- Mở bài: Giới thiệu khái quát vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong hoạt động đối ngoại của cách mạng Việt Nam.
- Thân bài: Trình bày theo mốc thời gian (1911 ra đi tìm đường cứu nước, 1919 Yêu sách Véc-xai, 1920 sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, 1923 sang Liên Xô, 1924 về Quảng Châu, 1925 lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông, đến 1945 hợp tác với Đồng minh chống Nhật). Nêu ý nghĩa từng giai đoạn.
- Kết bài: Khẳng định những hoạt động đó đặt nền móng cho đường lối đối ngoại của cách mạng Việt Nam, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế.
Đoạn văn mẫu
Từ năm 1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước, đặt chân đến nhiều châu lục để tìm hiểu phong trào đấu tranh của các dân tộc. Năm 1919, với tên Nguyễn Ái Quốc, Người gửi bản Yêu sách của nhân dân An Nam đến Hội nghị Véc-xai, lần đầu tiên đưa vấn đề Việt Nam ra một diễn đàn quốc tế. Năm 1920, Người tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, gắn cách mạng Việt Nam với phong trào cộng sản quốc tế. Những năm 1923 – 1925, các hoạt động ở Liên Xô và Quảng Châu giúp Người xác lập mối quan hệ giữa cách mạng Việt Nam với Quốc tế Cộng sản, đồng thời chuẩn bị lực lượng cho cách mạng trong nước. Đến năm 1945, qua Mặt trận Việt Minh, Người chủ động hợp tác với lực lượng Đồng minh và OSS chống quân phiệt Nhật. Những hoạt động đối ngoại đó cho thấy tầm nhìn chiến lược của Nguyễn Ái Quốc: kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Bạn nên bổ sung thêm tư liệu, hình ảnh sưu tầm được để bài viết sinh động và thuyết phục hơn nhé.
Nếu bạn gửi đúng ảnh trang 77 – 78 (phần tiếp theo của sách), mình sẽ giải tiếp đúng nội dung hai trang đó cho bạn.