HocKhaThư viện lời giải bài tập

Giải Lịch sử 12 trang 75

Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Lịch Sá»­ · Trang 75–76

🔍 Kiến thức cần nhớ

Chủ đề 5 – Bài 12: Hoạt động đối ngoại của Việt Nam trong đấu tranh giành độc lập dân tộc (từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945)

Mục tiêu bài học:

  • Nêu được những hoạt động đối ngoại chủ yếu của các cá nhân, các tổ chức cách mạng đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945
  • Biết cách sưu tầm và sử dụng tài liệu lịch sử để tìm hiểu hoạt động đối ngoại của các cá nhân, các tổ chức cách mạng đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945

⚙️ Bài tập

Câu hỏi mở đầu (Hình 1)

Đề bài:

Hình trên là một số du học sinh tham gia phong trào Đông du – một phong trào yêu nước tiêu biểu vào đầu thế kỉ XX với mục đích đưa thanh niên Việt Nam sang Nhật Bản học tập, chuẩn bị lực lượng, chờ thời cơ giành lại độc lập cho nước nhà. Đây là một trong những hoạt động đối ngoại tiêu biểu của các nhân sĩ yêu nước từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945. Những hoạt động đối ngoại của Việt Nam giai đoạn này đã diễn ra như thế nào? Hãy chia sẻ hiểu biết của em.

Cách 1 — Phân tích theo giai đoạn lịch sử

Bước 1: Xác định bối cảnh lịch sử

Đầu thế kỉ XX, Việt Nam là thuộc địa của Pháp. Các nhân sĩ yêu nước tìm kiếm sự giúp đỡ từ bên ngoài để chống thực dân, giành độc lập dân tộc.

Bước 2: Nêu các hoạt động đối ngoại tiêu biểu

  1. Phong trào Đông du (1905-1908):
  • Do Phan Bội Châu khởi xướng
  • Đưa thanh niên Việt Nam sang Nhật Bản học tập
  • Mục đích: chuẩn bị lực lượng, tìm kiếm sự giúp đỡ từ Nhật Bản
  • Kết quả: Khoảng 200 thanh niên được đào tạo, nhưng phong trào bị đàn áp năm 1909
  1. Hoạt động ở Trung Quốc:
  • Phan Bội Châu thành lập các tổ chức như Việt Nam Quang phục hội (1912)
  • Liên lạc với các tổ chức cách mạng Trung Quốc
  • Tìm kiếm sự giúp đỡ về vũ khí, kinh phí
  1. Hoạt động ở Pháp:
  • Phan Châu Trinh vận động cải cách, dân quyền
  • Tiếp xúc với các nhà hoạt động chính trị, văn hóa Pháp
  • Phê phán chính quyền thực dân, thúc tỉnh dư luận Pháp

Bước 3: Đánh giá ý nghĩa

Các hoạt động đối ngoại này thể hiện tinh thần bất khuất của dân tộc, tuy chưa thành công nhưng đã tích lũy kinh nghiệm quý báu cho các thế hệ sau.

Cách 2 — Phân tích theo phương hướng đối ngoại

Phương hướng 1: Hướng Đông (Nhật Bản, Trung Quốc)

  • Đặc điểm: Tìm kiếm sự giúp đỡ từ các nước châu Á
  • Tiêu biểu: Phong trào Đông du, hoạt động của Phan Bội Châu ở Trung Quốc
  • Phương pháp: Vũ trang đấu tranh, chuẩn bị lực lượng

Phương hướng 2: Hướng Tây (Pháp, châu Âu)

  • Đặc điểm: Vận động cải cách, dân quyền
  • Tiêu biểu: Hoạt động của Phan Châu Trinh ở Pháp
  • Phương pháp: Tuyên truyền, vận động dư luận quốc tế

Đánh giá:

  • Cả hai phương hướng đều xuất phát từ lòng yêu nước
  • Hạn chế: Chưa tìm được con đường cách mạng đúng đắn
  • Ý nghĩa: Mở đường cho thế hệ sau, đặc biệt là Nguyễn Ái Quốc
💡 Mẹo nhớ: Giai đoạn đầu thế kỉ XX có 2 phương hướng đối ngoại chính: Đông (Phan Bội Châu – vũ trang) và Tây (Phan Châu Trinh – cải cách).
⚠️ Lưu ý thi: Cần phân biệt rõ phương pháp đấu tranh của Phan Bội Châu (vũ trang, tìm kiếm sự giúp đỡ từ nước ngoài) và Phan Châu Trinh (cải cách, dân quyền, vận động hòa bình).

Phần 1: Hoạt động đối ngoại của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh

Nội dung: Trang này trình bày chi tiết về hoạt động đối ngoại của hai nhân sĩ yêu nước tiêu biểu đầu thế kỉ XX.

Các điểm chính:

  1. Phan Bội Châu (1867-1940):
  • Sang Nhật Bản năm 1905, đưa 200 thanh niên sang học tập
  • Thành lập Việt Nam Quang phục hội (1912) và Chấn Hoa Hưng Á Hội
  • Liên lạc với các tổ chức như Công sứ Đức, Đại sứ quán Nga
  1. Phan Châu Trinh (1872-1926):
  • Sang Pháp năm 1911
  • Tiếp xúc với nhà hoạt động chính trị, văn hóa Pháp
  • Phê phán chính quyền thực dân, thúc tỉnh dư luận Pháp về tình hình Việt Nam

Phần 2: Hoạt động đối ngoại của Nguyễn Ái Quốc và Đảng Cộng sản Đông Dương

a) Hoạt động đối ngoại của Nguyễn Ái Quốc (1911-1930)

Nội dung: Giai đoạn 1911-1922, Nguyễn Ái Quốc đi qua nhiều quốc gia và có những hoạt động đối ngoại nổi bật tại Pháp.

Các hoạt động chính:

  • Tiếp xúc với nhiều nhà hoạt động chính trị, văn hóa của Pháp và nhiều nước châu Âu
  • Năm 1920: Tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp
  • Năm 1921: Thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa – tổ chức liên minh của các dân tộc bị áp bức
  • Tích cực xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa những người cộng sản với nhân dân lao động Pháp và nhân dân các nước thuộc địa
🎯 Ghi nhớ: Hoạt động đối ngoại đầu thế kỉ XX đánh dấu sự chuyển biến từ phương pháp cũ (dựa vào nước ngoài) sang phương pháp mới (dựa vào lực lượng nhân dân và chủ nghĩa quốc tế vô sản) – tiêu biểu là Nguyễn Ái Quốc.

Lưu ý: Trang 75-76 chủ yếu giới thiệu nội dung lý thuyết và đặt câu hỏi mở đầu. Các bài tập cụ thể sẽ được trình bày ở các trang tiếp theo.

Chế độ đọc sách →