HocKhaThư viện lời giải bài tập

Giải Lịch sử 12 trang 81

Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Lịch Sá»­ · Trang 81–82

Lưu ý: Hai trang trong hình thực tế là trang 79 và 80 của sách. Trang này chủ yếu là nội dung lý thuyết về hoạt động đối ngoại của Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Có một câu hỏi nằm trong phần nội dung (ký hiệu ❓) ở trang 79.

🔍 Kiến thức cần nhớ

Hoạt động đối ngoại trong kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954):

  • Tháng 5/1954: Hội nghị quốc tế về Đông Dương tổ chức tại Giơ-ne-vơ (Thụy Sĩ).
  • Ngày 21/7/1954: Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết – văn bản pháp lý quốc tế ghi nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân các nước Đông Dương.

Hoạt động đối ngoại trong kháng chiến chống Mỹ (1954 – 1975):

  • Đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ.
  • Củng cố quan hệ với các nước xã hội chủ nghĩa, cân bằng quan hệ Liên Xô – Trung Quốc.
  • Thiết lập quan hệ ngoại giao với Lào, xây dựng quan hệ hữu nghị với Cam-pu-chia.
  • Ủng hộ phong trào chống thực dân của nhân dân Á, Phi, Mỹ La-tinh.
  • Kết hợp "vừa đánh, vừa đàm", vận động quốc tế công nhận Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam.
  • Ngày 27/1/1973: Hiệp định Pa-ri được ký kết – Mỹ cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam.

⚙️ Bài tập

Câu hỏi (trang 79)

Đề bài: Hãy nêu những hoạt động đối ngoại chủ yếu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trong kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954) và cho biết ý nghĩa của những hoạt động đó.

Cách 1 — Trình bày theo trình tự thời gian

Các hoạt động đối ngoại chủ yếu:

1. Giai đoạn 1945 – 1946: Ngoại giao nhằm bảo vệ chính quyền non trẻ

  • Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư, công hàm đến các nước lớn (Mỹ, Liên Xô, Trung Quốc...) đề nghị công nhận nền độc lập của Việt Nam.
  • Ký Hiệp định Sơ bộ (6/3/1946) và Tạm ước (14/9/1946) với Pháp nhằm tranh thủ thời gian chuẩn bị lực lượng.

2. Giai đoạn 1947 – 1949: Phá thế bao vây, cô lập

  • Tích cực vận động sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới, đặc biệt nhân dân Pháp.
  • Xây dựng quan hệ đoàn kết với Lào và Cam-pu-chia trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp.

3. Giai đoạn 1950 – 1954: Mở rộng quan hệ quốc tế

  • Tháng 1/1950: Trung Quốc, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa lần lượt công nhận và đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hoà → phá vỡ thế bao vây cô lập.
  • Tranh thủ viện trợ quốc tế về vật chất, kỹ thuật phục vụ kháng chiến.
  • Tháng 5/1954: Tham gia Hội nghị Giơ-ne-vơ, kiên trì đấu tranh bảo vệ quyền dân tộc cơ bản.
  • Ngày 21/7/1954: Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, ghi nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Đông Dương.

Ý nghĩa:

  • Phá thế bao vây, cô lập của kẻ thù, đưa Việt Nam ra trường quốc tế.
  • Tranh thủ được sự công nhận, ủng hộ và viện trợ của các nước xã hội chủ nghĩa và nhân dân tiến bộ thế giới.
  • Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo thế và lực cho cuộc kháng chiến.
  • Hiệp định Giơ-ne-vơ là văn bản pháp lý quốc tế đầu tiên công nhận quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam, buộc Pháp phải rút quân, tạo cơ sở pháp lý cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước sau này.
Cách 2 — Trình bày theo nhóm nội dung (phân loại hoạt động)

Nhóm 1: Ngoại giao với các nước lớn và phe xã hội chủ nghĩa

  • Vận động Liên Xô, Trung Quốc và các nước dân chủ nhân dân công nhận, đặt quan hệ ngoại giao (1950).
  • Tranh thủ viện trợ vật chất, vũ khí, cố vấn quân sự.

Nhóm 2: Ngoại giao với các nước Đông Dương

  • Liên minh chiến đấu Việt – Lào – Cam-pu-chia chống kẻ thù chung.
  • Phối hợp trên chiến trường và trên bàn đàm phán.

Nhóm 3: Vận động dư luận quốc tế

  • Tuyên truyền tính chính nghĩa của cuộc kháng chiến.
  • Tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân Pháp và nhân dân tiến bộ thế giới.

Nhóm 4: Đấu tranh trên bàn đàm phán

  • Ký Hiệp định Sơ bộ (1946) – hòa hoãn có nguyên tắc.
  • Tham gia và giành thắng lợi tại Hội nghị Giơ-ne-vơ (1954).

Ý nghĩa tổng hợp:

  • Tạo thế hợp pháp cho Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trên trường quốc tế.
  • Kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh ngoại giao, tạo sức mạnh tổng hợp.
  • Hiệp định Giơ-ne-vơ là thắng lợi to lớn của ngoại giao Việt Nam, buộc thực dân Pháp phải chấm dứt chiến tranh, công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của các nước Đông Dương.
💡 Mẹo nhớ: Ghi nhớ hoạt động đối ngoại thời chống Pháp theo công thức: "Phá vây – Kết bạn – Đàm phán" (phá thế bao vây cô lập → kết bạn với phe XHCN → đàm phán tại Giơ-ne-vơ).
⚠️ Lưu ý thi: Đề thi thường yêu cầu so sánh hoạt động đối ngoại thời chống Pháp và chống Mỹ, hoặc phân tích mối quan hệ giữa đấu tranh quân sự và đấu tranh ngoại giao. Cần nắm vững cả hai giai đoạn và thấy được sự kế thừa, phát triển.
🎯 Ghi nhớ: Hoạt động đối ngoại trong kháng chiến chống Pháp đi từ thế bị cô lập (1945–1949) đến được công nhận rộng rãi (1950) và giành thắng lợi ngoại giao quan trọng tại Giơ-ne-vơ (1954). Đường lối đối ngoại nhất quán: độc lập, tự chủ, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
Chế độ đọc sách →