Giải Lịch sử 12 trang 89
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Lịch Sá» · Trang 89–90
Phần lý thuyết (tóm tắt cuối Bài 14)
Trang đầu là phần kết của bài học về hoạt động đối ngoại Việt Nam. Ý chính cần nhớ:
- Việt Nam tích cực tham gia hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai cho nhiều quốc gia trong và ngoài khu vực: Cam-pu-chia, Cu-ba, Nê-pan, In-đô-nê-xi-a, I-rắc, Xi-ri, Thổ Nhĩ Kỳ…
- Trong đại dịch COVID-19, Việt Nam giúp đỡ thiết bị, vật tư y tế cho nhiều nước bị ảnh hưởng nặng nề.
Câu hỏi giữa bài: "Hãy nêu các hoạt động đối ngoại chủ yếu của Việt Nam từ năm 1986 đến nay."
Gợi ý trả lời:
- Phá thế bao vây, cấm vận; bình thường hóa và mở rộng quan hệ với nhiều nước (Trung Quốc 1991, Mỹ 1995…).
- Gia nhập các tổ chức khu vực và quốc tế: ASEAN (1995), APEC (1998), WTO (2007), ký Hiệp định Thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA…).
- Đảm nhận nhiều trọng trách quốc tế: Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Chủ tịch ASEAN, đăng cai các hội nghị lớn.
- Tham gia gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai quốc tế.
Bài 1: Lập bảng hệ thống về hoạt động đối ngoại của Việt Nam (1975 – 1985)
Đề: Lập bảng hệ thống về một số hoạt động đối ngoại chủ yếu của Việt Nam từ năm 1975 đến năm 1985.
Lời giải:
| Hoạt động đối ngoại chủ yếu | Những nét chính |
|---|---|
| Với các nước xã hội chủ nghĩa | Củng cố, tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện với Liên Xô và các nước XHCN. Năm 1978, Việt Nam gia nhập Hội đồng Tương trợ Kinh tế (SEV) và ký Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác với Liên Xô. Liên Xô trở thành chỗ dựa quan trọng về kinh tế, quốc phòng. |
| Với các nước Đông Nam Á | Thiết lập quan hệ ngoại giao với nhiều nước trong khu vực; phát triển quan hệ đặc biệt với Lào và Cam-pu-chia (giúp nhân dân Cam-pu-chia lật đổ chế độ diệt chủng Pôn Pốt). Tuy nhiên quan hệ với ASEAN có lúc căng thẳng do "vấn đề Cam-pu-chia". |
| Với các tổ chức quốc tế và các nước khác | Gia nhập Liên hợp quốc (tháng 9 - 1977); mở rộng quan hệ với nhiều quốc gia, tổ chức quốc tế; tranh thủ viện trợ, hợp tác để khắc phục hậu quả chiến tranh và xây dựng đất nước. |
Giải thích: Giai đoạn 1975 – 1985 là thời kỳ đất nước thống nhất nhưng còn nhiều khó khăn, lại bị bao vây cấm vận. Vì vậy đối ngoại tập trung vào chỗ dựa là các nước XHCN, giải quyết quan hệ láng giềng và bước đầu hội nhập qua Liên hợp quốc.
Bài 2: Tìm dẫn chứng về hoạt động đối ngoại (từ 1985 đến nay)
Đề: Tìm những dẫn chứng về hoạt động đối ngoại của Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1985 đến nay để làm rõ nhận định: Hoạt động đối ngoại đã và đang góp phần quan trọng nâng cao vị thế, uy tín của đất nước trong khu vực cũng như trên thế giới.
Lời giải (các dẫn chứng tiêu biểu):
- Bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc (1991) và Mỹ (1995), phá vỡ thế bao vây, cấm vận.
- Gia nhập ASEAN (7 - 1995), trở thành thành viên tích cực, từng đảm nhiệm Chủ tịch ASEAN (2010, 2020).
- Gia nhập APEC (1998), tổ chức thành công Hội nghị Cấp cao APEC (2006, 2017).
- Gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO (2007), tham gia các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA.
- Hai lần được bầu làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (2008 – 2009 và 2020 – 2021).
- Cử lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại Nam Xu-đăng, Cộng hòa Trung Phi…
- Đăng cai Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ – Triều Tiên (Hà Nội, 2019).
- Hỗ trợ vật tư y tế cho nhiều nước trong đại dịch COVID-19.
Giải thích: Tất cả các sự kiện trên cho thấy Việt Nam từ chỗ bị bao vây, cô lập đã chủ động hội nhập, được tin tưởng giao nhiều trọng trách quốc tế. Đó chính là minh chứng cho việc đối ngoại nâng cao vị thế, uy tín đất nước.
Vận dụng 1: Viết bài giới thiệu một hoạt động đối ngoại ấn tượng nhất
Đề: Sưu tầm tư liệu từ sách, báo và internet, hãy viết bài giới thiệu về một hoạt động đối ngoại của Việt Nam mà em ấn tượng nhất.
Gợi ý dàn ý (ví dụ chọn sự kiện Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ – Triều, Hà Nội 2019):
- Mở bài: Giới thiệu sự kiện và lý do em ấn tượng.
- Thân bài:
- Thời gian, địa điểm: tháng 2 - 2019, tại Hà Nội.
- Nội dung: Việt Nam được chọn làm nơi tổ chức cuộc gặp giữa lãnh đạo Mỹ và Triều Tiên.
- Ý nghĩa: thể hiện Việt Nam là quốc gia hòa bình, an toàn, có uy tín; quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
- Kết bài: Cảm nghĩ và niềm tự hào của bản thân.
Em có thể thay bằng sự kiện gia nhập ASEAN, làm Ủy viên Hội đồng Bảo an… miễn là nêu rõ thời gian, nội dung, ý nghĩa.
Vận dụng 2: Chia sẻ hoạt động của trường/địa phương em
Đề: Chia sẻ một số hoạt động của trường em (hoặc địa phương em) nhằm góp phần xây dựng hình ảnh đất nước tươi đẹp, thân thiện trong mắt bạn bè quốc tế.
Gợi ý các hoạt động:
- Tổ chức giao lưu, kết nghĩa với học sinh trường nước ngoài; chương trình trao đổi văn hóa.
- Tham gia hướng dẫn, giúp đỡ khách du lịch quốc tế.
- Giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ di tích, danh lam thắng cảnh ở địa phương.
- Quảng bá ẩm thực, trang phục, lễ hội truyền thống qua các hội chợ, sự kiện văn hóa.
- Ứng xử văn minh, lịch sự, thân thiện với du khách.
Em nên chọn 2 – 3 hoạt động cụ thể có thật ở trường/địa phương mình để bài viết sinh động.
Bài 15: Khái quát cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh (mở đầu)
Trang sau bắt đầu Chủ đề 6 – Hồ Chí Minh trong lịch sử Việt Nam, Bài 15.
Mục tiêu bài học (Học xong bài này, em sẽ):
- Biết cách sưu tầm và sử dụng tài liệu lịch sử để tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp Hồ Chí Minh.
- Nêu được một số yếu tố ảnh hưởng đến cuộc đời, sự nghiệp của Người.
- Tóm tắt được những nét cơ bản trong tiểu sử Hồ Chí Minh.
- Nêu được tiến trình hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh.
Tư liệu mở đầu: Năm 2020, tại Lễ kỉ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng phát biểu: "Cuộc đời 79 mùa Xuân của Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng cao đẹp nhất của chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam…"
Câu hỏi mở đầu: Theo em, những yếu tố nào đã góp phần tạo nên "đạo đức, trí tuệ, nhân cách" và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh? Hãy chia sẻ những điều em biết về tiến trình hoạt động cách mạng của Người.
Gợi ý trả lời:
Những yếu tố góp phần tạo nên con người và sự nghiệp Hồ Chí Minh:
- Quê hương, gia đình: sinh ra trong gia đình nhà nho yêu nước ở Nghệ An – vùng đất giàu truyền thống cách mạng.
- Truyền thống dân tộc: yêu nước, đoàn kết, hiếu học của dân tộc Việt Nam.
- Bối cảnh thời đại: đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, các phong trào yêu nước thất bại, thôi thúc Người ra đi tìm đường cứu nước.
- Quá trình bôn ba, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và chủ nghĩa Mác – Lê-nin.
Tiến trình hoạt động cách mạng (nét chính):
- 1911: ra đi tìm đường cứu nước.
- 1920: tìm thấy con đường cứu nước theo chủ nghĩa Mác – Lê-nin.
- 1930: sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
- 1941: về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng.
- 1945: lãnh đạo Cách mạng tháng Tám thành công, đọc Tuyên ngôn Độc lập.
- Lãnh đạo hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cho đến khi qua đời (1969).
Đây là phần mở đầu nên em chỉ cần nêu hiểu biết của mình, các nội dung chi tiết sẽ học ở bài tiếp theo nhé.