Giải Lịch sử 12 trang 99
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Lịch Sá» · Trang 99–100
Tóm tắt lý thuyết
Hai trang này thuộc bài về vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong tiến trình cách mạng Việt Nam, gồm các ý chính:
- Về tổ chức: Tháng 6 – 1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại Quảng Châu (Trung Quốc) để đào tạo cán bộ, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê-nin. Hoạt động của Hội thúc đẩy phong trào công nhân, yêu nước, dẫn đến sự ra đời ba tổ chức cộng sản năm 1929.
- Triệu tập, chủ trì Hội nghị thành lập Đảng: Đầu năm 1930, ba tổ chức cộng sản hoạt động riêng rẽ, tranh giành quần chúng. Nguyễn Ái Quốc chủ động triệu tập hội nghị hợp nhất tại Cửu Long (Hồng Công). Hội nghị bắt đầu từ ngày 6 – 1 – 1930, thống nhất các tổ chức thành Đảng Cộng sản Việt Nam, thông qua Cương lĩnh chính trị đầu tiên do Người soạn thảo.
- Ý nghĩa thành lập Đảng: Là bước ngoặt quan trọng, chứng tỏ giai cấp vô sản đã trưởng thành; từ đây cách mạng Việt Nam có sự lãnh đạo thống nhất.
- Chuẩn bị và lãnh đạo Cách mạng tháng Tám 1945: Năm 1941, Nguyễn Ái Quốc về nước, triệu tập Hội nghị Trung ương 8 tại Pác Bó, thành lập Mặt trận Việt Minh, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu.
Bài 1: Quá trình chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức của Nguyễn Ái Quốc
Đề: Khai thác thông tin và Tư liệu 3 trong mục, trình bày quá trình chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức của Nguyễn Ái Quốc cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Lời giải:
Có thể trình bày theo ba mặt chuẩn bị:
Về chính trị, tư tưởng:
- Sau khi tìm ra con đường cứu nước theo khuynh hướng vô sản (đọc Sơ thảo Luận cương của Lê-nin năm 1920), Nguyễn Ái Quốc tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê-nin về Việt Nam.
- Người viết bài cho các báo (Người cùng khổ, Nhân đạo...), xuất bản tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp, sau này là Đường Kách mệnh.
- Qua đó, Người vạch trần tội ác của thực dân, xác định đường lối cách mạng giải phóng dân tộc và khẳng định vai trò của chính đảng vô sản trong thắng lợi của cách mạng.
Về tổ chức:
- Tháng 6 – 1925, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại Quảng Châu (Trung Quốc).
- Mục đích: đào tạo những người yêu nước thành cán bộ, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê-nin và lí luận cách mạng giải phóng dân tộc vào phong trào yêu nước, phong trào công nhân.
- Hội mở các lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp phụ trách.
Kết quả:
- Hoạt động của Hội thúc đẩy mạnh mẽ sự chuyển biến của phong trào công nhân và yêu nước, dẫn đến sự ra đời của ba tổ chức cộng sản năm 1929.
- Đây chính là sự chuẩn bị trực tiếp cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Vì sao trả lời như vậy: Nội dung bài học chia rõ hai khía cạnh "về chính trị, tư tưởng" (truyền bá lí luận) và "về tổ chức" (lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên), nên câu trả lời cần bám sát cả ba mặt để đầy đủ.
Bài 2: Vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với Hội nghị thành lập Đảng
Đề: Hãy nêu vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Lời giải:
Vai trò của Nguyễn Ái Quốc thể hiện ở các điểm sau:
- Người triệu tập hội nghị: Với tư cách là phái viên của Quốc tế Cộng sản, Người chủ động triệu tập đại biểu các tổ chức cộng sản đến Cửu Long (Hồng Công – Trung Quốc) để hợp nhất, kịp thời chấm dứt nguy cơ chia rẽ.
- Người chủ trì hội nghị: Hội nghị diễn ra từ ngày 6 – 1 – 1930 dưới sự chủ trì của Người.
- Người đề ra nội dung thảo luận, thống nhất: bỏ mọi xung đột cũ, thống nhất các nhóm cộng sản ở Đông Dương; định tên Đảng là Đảng Cộng sản Việt Nam; bàn về Chính cương và Điều lệ sơ lược; định kế hoạch thống nhất trong nước và cử Ban Chấp hành Trung ương lâm thời.
- Người soạn thảo Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Chính cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt do Người soạn thảo được hội nghị thông qua, trở thành Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng — một cương lĩnh giải phóng dân tộc sáng tạo, kết hợp đúng đắn vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp.
Vì sao trả lời như vậy: Đoạn văn nêu rõ Người "triệu tập", "chủ trì", "nêu những điểm lớn cần thảo luận và thống nhất" và "soạn thảo" văn kiện. Bốn việc này chính là bốn vai trò then chốt cần nhấn mạnh.
Bài 3: Ý nghĩa của việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Đề: Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập có ý nghĩa như thế nào?
Lời giải:
| Khía cạnh | Ý nghĩa |
|---|---|
| Tính chất, nguồn gốc | Là kết quả của sự vận động, phát triển và thống nhất phong trào cách mạng trong cả nước; là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Nguyễn Ái Quốc với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam. |
| Bước ngoặt lịch sử | Là bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam, chứng tỏ giai cấp vô sản ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng (theo Tư liệu 4 – Hồ Chí Minh). |
| Đường lối lãnh đạo | Từ đây cách mạng Việt Nam được đặt dưới sự lãnh đạo duy nhất của Đảng — một đảng có đường lối khoa học, sáng tạo, tổ chức chặt chẽ và đội ngũ cán bộ kiên trung. |
| Quan hệ quốc tế | Cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản thế giới. |
| Vai trò quyết định | Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. |
Vì sao trả lời như vậy: Mục c) và Tư liệu 4 nêu trực tiếp các ý nghĩa này. Cần làm rõ ba tầng ý nghĩa: chấm dứt khủng hoảng về đường lối lãnh đạo (bước ngoặt), khẳng định sự trưởng thành của giai cấp vô sản, và gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới.
Mẹo ghi nhớ: Sự kiện thành lập Đảng (đầu năm 1930) là cái mốc chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về giai cấp lãnh đạo và đường lối cứu nước kéo dài từ cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX.