Giải Lịch sử 12 trang 101

Tóm tắt lý thuyết

Chuẩn bị về lực lượng cho Cách mạng tháng Tám 1945:

Trực tiếp lãnh đạo Cách mạng tháng Tám (theo Hình 4):

• Triệu tập Hội nghị toàn quốc của Đảng (14–15/8/1945), thông qua kế hoạch tổng khởi nghĩa.
• Chủ trì Đại hội Quốc dân (16–17/8/1945), tán thành chủ trương tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, cử ra Uỷ ban Dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.
• Soạn thảo và đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

---

Bài 1: Ý nghĩa thành lập Mặt trận Việt Minh và vai trò của Hồ Chí Minh

Đề bài: Khai thác Tư liệu 5, hãy nêu ý nghĩa của việc thành lập Mặt trận Việt Minh và cho biết vai trò của Hồ Chí Minh đối với sự kiện này.

Lời giải:

Ý nghĩa của việc thành lập Mặt trận Việt Minh

• Tập hợp, đoàn kết rộng rãi mọi tầng lớp nhân dân: theo Tư liệu 5, Việt Minh "liên hiệp hết thảy các giới đồng bào yêu nước, không phân biệt giàu nghèo, già trẻ, trai gái, không phân biệt tôn giáo, xu hướng chính trị". Đây là khối đại đoàn kết dân tộc trên cơ sở liên minh công – nông.
• Tạo nên lực lượng chính trị hùng hậu, là nền tảng để xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang, căn cứ địa cách mạng.
• Quy tụ toàn bộ phong trào chống phát xít Pháp – Nhật vào một tên gọi chung là "phong trào Việt Minh", trở thành biểu tượng cho lòng yêu nước và ý chí quật cường của dân tộc.
• Là bước chuẩn bị quyết định, trực tiếp đưa tới thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Vai trò của Hồ Chí Minh

• Là người trực tiếp chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (5–1941) và quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh.
• Xác định đúng nhiệm vụ hàng đầu là giải phóng dân tộc, đặt quyền lợi dân tộc lên trên hết, từ đó đề ra chủ trương tập hợp lực lượng phù hợp.
• Khởi thảo Chương trình cứu nước của Việt Minh, vạch ra mục tiêu và đường lối cho Mặt trận.

Vì sao trả lời như vậy: Câu hỏi yêu cầu khai thác Tư liệu 5, nên ý nghĩa phải bám sát nội dung tư liệu (tính đoàn kết rộng rãi, biểu tượng yêu nước). Vai trò của Hồ Chí Minh được rút ra từ phần lý thuyết: chính Người là người sáng lập và định hướng cho Mặt trận.

---

Bài 2: Vai trò của Hồ Chí Minh đối với thắng lợi Cách mạng tháng Tám 1945

Đề bài: Nêu vai trò của Hồ Chí Minh đối với thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Lời giải:

Hồ Chí Minh giữ vai trò quyết định, thể hiện trên ba mặt:

1. Chuẩn bị lực lượng và đường lối

• Sáng lập Mặt trận Việt Minh, xây dựng lực lượng chính trị rộng khắp.
• Chỉ đạo xây dựng lực lượng vũ trang (chỉ thị thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, 22–12–1944).
• Xây dựng căn cứ địa cách mạng (Cao Bằng, Tân Trào, Khu Giải phóng Việt Bắc).
• Tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế.

1. Nắm bắt thời cơ và quyết định tổng khởi nghĩa

• Theo Tư liệu 6, khi thời cơ tới, Người thể hiện quyết tâm sắt đá: "Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hi sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập".
• Triệu tập, chỉ đạo Hội nghị toàn quốc của Đảng (14–15/8/1945) thông qua kế hoạch tổng khởi nghĩa.
• Chủ trì Đại hội Quốc dân Tân Trào (16–17/8/1945), tán thành chủ trương tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách của Việt Minh.

1. Lãnh đạo thành lập nhà nước mới

• Đứng đầu Uỷ ban Dân tộc giải phóng Việt Nam (Chủ tịch).
• Soạn thảo và đọc Tuyên ngôn Độc lập (2–9–1945), khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Kết luận: Hồ Chí Minh là người tổ chức, chuẩn bị về mọi mặt, đồng thời là người nhận định và chớp đúng thời cơ, trực tiếp lãnh đạo toàn dân tổng khởi nghĩa giành thắng lợi và khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Vì sao trả lời như vậy: Câu hỏi hỏi về "vai trò đối với thắng lợi", nên cần trình bày theo tiến trình từ chuẩn bị → chớp thời cơ → lãnh đạo khởi nghĩa và lập nước. Cách sắp xếp này giúp thấy rõ vai trò xuyên suốt và quyết định của Người.

---

Nếu em cần thầy mở rộng thêm phần liên hệ với Tư liệu 6 hay làm thành dàn ý ngắn để học thuộc, cứ nói nhé.