Giải Lịch sử 12 trang 111
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Lịch Sá» · Trang 111–112
Tóm tắt lý thuyết (Trang 109)
Phần cuối bài học về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh các ý chính:
- Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và dân tộc.
- Tư liệu của Trường Chinh khẳng định Người để lại di sản vô giá về tư tưởng, đạo đức, tác phong; toàn Đảng, toàn dân phải nghiên cứu, học tập để vận dụng.
- Hai mốc quan trọng của cuộc vận động học tập theo gương Bác:
- 7–11–2006: Chỉ thị 06-CT/TW – Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh".
- 15–5–2016: Chỉ thị 05-CT/TW – "Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh".
Bài tập trong mục (Câu hỏi giữa bài – Trang 109)
Câu 1
Đề: Vì sao Chủ tịch Hồ Chí Minh "sống mãi" trong lòng nhân dân Việt Nam?
Gợi ý trả lời:
Chủ tịch Hồ Chí Minh "sống mãi" trong lòng nhân dân vì:
- Người là lãnh tụ thiên tài, người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, dẫn dắt dân tộc giành độc lập, tự do.
- Người cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người.
- Tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người (cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; suốt đời vì dân, vì nước) trở thành tấm gương sáng, là tài sản tinh thần vô giá tiếp tục soi đường cho cách mạng Việt Nam.
- Tên tuổi và sự nghiệp của Người gắn liền với những thắng lợi vĩ đại của dân tộc, được nhân dân kính yêu, biết ơn và noi theo qua nhiều thế hệ.
Câu 2
Đề: Khai thác thông tin và Tư liệu 2 trong mục, hãy nêu những dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân Việt Nam.
Gợi ý trả lời:
Những dấu ấn nổi bật:
- Di sản tư tưởng, đạo đức, tác phong vô giá mà Người để lại, trở thành kim chỉ nam cho đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước (theo Tư liệu 2 – Trường Chinh).
- Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" (2006) và "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh" (2016) được triển khai rộng khắp.
- Cuộc vận động lan tỏa đến mọi thế hệ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, trở thành nếp sinh hoạt chính trị thường xuyên.
Luyện tập và Vận dụng (Trang 109)
Luyện tập
Đề: Dựa trên nhận định "Cuộc đời 79 mùa Xuân của Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng cao đẹp nhất của chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Người là kết tinh rạng ngời của đạo đức, trí tuệ, khí phách, lương tri của dân tộc và thời đại" (Diễn văn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tại Lễ kỉ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh), hãy phân tích nguyên nhân nhân dân Việt Nam và bạn bè thế giới trân trọng, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Gợi ý trả lời:
Đối với nhân dân Việt Nam:
- Người là vị lãnh tụ vĩ đại, người tổ chức và lãnh đạo mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
- Cả cuộc đời hi sinh vì độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân, sống giản dị, gần gũi.
- Tư tưởng, đạo đức của Người là tấm gương để các thế hệ noi theo.
Đối với bạn bè thế giới:
- Người là chiến sĩ tiên phong của phong trào giải phóng dân tộc, cổ vũ các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh.
- Được UNESCO vinh danh là Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam (1987).
- Tư tưởng nhân văn, hòa bình, hữu nghị của Người mang giá trị phổ quát, được nhân loại tiến bộ trân trọng.
Vận dụng
Đề: Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet về cuộc đời, tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh, hãy viết một bài luận ngắn đề xuất các giải pháp để cuộc vận động "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh" thực sự có hiệu quả.
Gợi ý các ý cho bài luận:
- Mở bài: Khẳng định ý nghĩa và tầm quan trọng của cuộc vận động trong bối cảnh hiện nay.
- Thân bài – đề xuất giải pháp:
- Đổi mới hình thức tuyên truyền, giáo dục: sinh động, gắn với mạng xã hội, hình ảnh, video, câu chuyện thực tế về Bác.
- Gắn việc học tập với hành động cụ thể, thiết thực trong công việc và đời sống hằng ngày, tránh hình thức.
- Nêu gương người tốt, việc tốt; biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân điển hình.
- Đưa nội dung học tập vào trường học, cơ quan, đoàn thể một cách thường xuyên, phù hợp từng đối tượng.
- Tăng cường kiểm tra, giám sát để cuộc vận động đi vào chiều sâu, gắn với phòng chống tham nhũng, tiêu cực.
- Kết bài: Khẳng định trách nhiệm của mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong việc học tập và làm theo Bác.
Trang này không có bài tập mà là phần tra cứu thuật ngữ (số trong ngoặc là trang xuất hiện thuật ngữ). Cô tổng hợp lại thành bảng cho dễ ôn tập:
| Thuật ngữ | Giải nghĩa ngắn gọn |
|---|---|
| Ấp chiến lược (47) | Kiểu trại tập trung của Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam, dồn dân, tách dân khỏi cách mạng |
| Bình dân học vụ (101) | Phong trào xóa nạn mù chữ toàn dân do Chính phủ VNDCCH phát động theo Sắc lệnh 8–9–1945 |
| Bình định (47) | Chính sách đàn áp nhằm dập tắt mọi chống đối, thực hiện ách thống trị, bóc lột của thực dân, đế quốc |
| Căn cứ địa cách mạng (34) | Khu vực lãnh thổ "tiến có thể đánh, lui có thể giữ", nơi xây dựng và phát triển lực lượng cách mạng |
| Chiến dịch (40) | Tổng thể các trận chiến đấu, đợt tác chiến có trận then chốt, do nhiều quân chủng tiến hành theo kế hoạch |
| Chiến lược (cách mạng) (47) | Phương châm, kế hoạch, mưu lược toàn cục cho một thời kì đấu tranh và xây dựng xã hội |
| Chiến thuật (47) | Phương pháp sử dụng để đạt mục đích cụ thể |
| Chính quốc (75) | Chỉ nước đế quốc, thực dân (để phân biệt với thuộc địa) |
| Cơ chế thị trường (62) | Hệ thống cách thức, biện pháp điều tiết sản xuất, lưu thông, kinh doanh theo quan hệ cung cầu, quy luật giá trị, lưu thông tiền tệ |
| Hiệp định (24) | Văn bản thỏa thuận, kí kết giữa hai hoặc nhiều nước xác định quan hệ chính trị, kinh tế, quân sự, văn hóa… |
| Hội nhập quốc tế (65) | Quá trình một quốc gia chủ động hợp tác, liên kết sâu rộng với các nước, tuân thủ luật chơi chung của các tổ chức quốc tế |
| Mặt trận (34) | Nơi xảy ra chiến sự; lĩnh vực đấu tranh; tổ chức tập hợp nhiều lực lượng chính trị, xã hội cùng mục đích chung |
| Tập kích (50) | Đánh úp, đánh bất ngờ lúc đối phương sơ hở |
| Tổng khởi nghĩa (32) | Khởi nghĩa đồng loạt ở các địa phương cả nước nhằm lật đổ chính quyền giai cấp thống trị, giành chính quyền về tay nhân dân |
| Tổng tiến công (49) | Tiến công đồng loạt khắp các mặt trận để giành thắng lợi quyết định trong chiến tranh |
| Trật tự thế giới (7) | Tình trạng quan hệ, tương quan lực lượng, quyền lực giữa các quốc gia ("cực") hay nhóm quốc gia trong một giai đoạn lịch sử |
| Tự lực cánh sinh (39) | Đường lối dựa vào sức mạnh của nhân dân là chính, không ỷ lại sự giúp đỡ bên ngoài |
| Vùng đặc quyền kinh tế (57) | Vùng biển rộng 200 hải lí tính từ đường cơ sở, quốc gia có đặc quyền khai thác và dùng tài nguyên biển |
Phần này dùng để tra cứu khi học, không cần làm bài tập. Em nên ghi nhớ các thuật ngữ này vì chúng xuất hiện xuyên suốt chương trình Lịch sử 12.
Nếu em gửi đúng ảnh trang 111–112, cô sẽ giải tiếp phần đó nhé.