Giải Ngữ Văn 12 - Tập Hai trang 65
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 65–66
Mình xin lưu ý nhỏ trước nhé: đề bài ghi là trang 65–66, nhưng hai ảnh sách thực tế đánh số là trang 62 và 63. Mình sẽ giải theo đúng nội dung trong ảnh để không bị lệch nội dung.
Hai trang này không có bài tập hay câu hỏi nào cả. Trang 62 là phần cuối của một văn bản hồi kí, còn trang 63 là phần mở đầu của Bài 8 (yêu cầu cần đạt + tri thức ngữ văn). Vì vậy mình sẽ tóm tắt và làm rõ nội dung giúp em.
Trang 62: Đoạn kết văn bản "Gánh gánh… gồng gồng…" (Xuân Phượng)
Đây là phần cuối một đoạn hồi kí kể về hành trình đưa đoàn làm phim (có ông I-ven, bà Mác-xơ-lin) đi từ Hà Nội vào Vĩnh Linh trong thời chiến tranh.
Nội dung chính của đoạn:
- Bà Mác-xơ-lin bị thương đầu gối nặng, phải ở lại trạm quân y dã chiến; nhà quay phim Thái Dũng được nhờ trông nom giúp.
- Đoàn xe vượt đèo Đá Đèo giữa bom đạn, pháo sáng, nhiều lần suýt rơi xuống sông khi qua cầu phao.
- Đoạn đường Hà Nội – Vĩnh Linh thời bình chỉ gần 600 km, nhưng trong chiến tranh, hành trình trở nên gian khổ khác thường.
- Phần tổng kết của Phi Hùng (Xưởng phim Giao thông vận tải) liệt kê hàng loạt số liệu cụ thể:
- Ba xe Jeep đi hơn một ngàn cây số, mất 28 ngày.
- Ba xe Jeep bị phá nát, được cấp ba xe khác.
- Năm ngày nằm hang động Quảng Bình, 22 lần tránh bom, 2 lần suýt chết.
- Nhai lương khô mất ba thùng trong 15 ngày…
- Kết đoạn bằng hình ảnh ấm áp, lạc quan: mỗi người một bát nước chè xanh, một viên kẹo đường đen, một điếu thuốc lá, "ai nấy đều hỉ hả".
Điểm đáng chú ý: tác giả dùng rất nhiều con số, dữ liệu thực tế để tái hiện sự khốc liệt của hành trình. Đây cũng là cách "dẫn dắt" rất khéo sang Bài 8 nói về vai trò của dữ liệu.
Trang 63: Mở đầu Bài 8 – "Dữ liệu trong văn bản thông tin"
1. Yêu cầu cần đạt của bài học
Sau Bài 8, em cần:
- Phân tích, đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản; đánh giá thái độ, quan điểm của người viết dựa trên trải nghiệm của người đọc.
- Nhận biết bố cục, mạch lạc; đánh giá sự phù hợp giữa nội dung và nhan đề; đề xuất được nhan đề khác.
- Biết suy luận mối liên hệ giữa các chi tiết, dữ liệu; phân biệt được dữ liệu sơ cấp và thứ cấp; nhận biết tính mới mẻ, độ tin cậy của dữ liệu.
- So sánh hiệu quả của văn bản thông tin chỉ dùng ngôn ngữ với văn bản kết hợp yếu tố phi ngôn ngữ.
- Hiểu các quy định về sử dụng ý tưởng, câu chữ của người khác để tránh vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
- Viết được thư trao đổi công việc; biết tranh biện một vấn đề đời sống với thái độ cầu thị.
- Có cái nhìn cởi mở, tôn trọng những gì khác biệt.
2. Tri thức ngữ văn: Vai trò của dữ liệu trong văn bản thông tin
Hai khái niệm cốt lõi cần nắm:
| Khái niệm | Nội dung |
|---|---|
| Dữ liệu | Là các thông tin dưới dạng chữ viết, kí hiệu, số liệu, hình ảnh, âm thanh… nhằm mô tả hoặc đo lường sự vật. |
| Vai trò | Là yếu tố quan trọng bậc nhất trong văn bản thông tin. Văn bản chỉ có giá trị khi cung cấp thông tin mới, đáng tin cậy, dựa trên dữ liệu phong phú, chính xác, khách quan. |
Một ý quan trọng: lập trường, thái độ, quan điểm của tác giả được bộc lộ gián tiếp qua cách chọn lọc, sắp xếp, trình bày, phân tích và đánh giá dữ liệu. Nghĩa là người viết không nói thẳng quan điểm, nhưng qua việc họ chọn dữ liệu nào, sắp xếp ra sao, ta vẫn đoán được thái độ của họ.
Liên hệ nhỏ để dễ nhớ: đoạn hồi kí trang 62 chính là ví dụ — Xuân Phượng dùng dữ liệu số (28 ngày, 22 lần tránh bom, 3 thùng lương khô…) để vừa cung cấp thông tin, vừa kín đáo thể hiện thái độ trân trọng, cảm phục những con người trong đoàn.
Nếu em đang cần giải đúng trang 65–66 (có thể là phần văn bản đọc hoặc câu hỏi sau văn bản của Bài 8), em chụp lại đúng hai trang đó gửi mình nhé, mình sẽ giải chi tiết từng câu cho em.
