Giải Ngữ Văn 12 - Tập Hai trang 84
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 84–85
🔍 Nhận xét về nội dung trang
Trang này không có bài tập cụ thể mà là phần hướng dẫn lý thuyết về kỹ năng viết thư và kỹ năng nói - nghe (tranh biện). Đây là nội dung kiến thức cần nắm vững trước khi thực hành.
📚 Tóm tắt nội dung lý thuyết
Phần 1: TÌM Ý, LẬP DÀN Ý (cho văn bản thư)
A. Tìm ý
Khi viết thư, cần đặt ra các câu hỏi để tìm ý:
| Câu hỏi gợi ý | Mục đích |
|---|---|
| Người nhận thư là ai? Quan hệ với người viết? Đặc điểm gì? | Xác định đối tượng tiếp nhận cụ thể |
| Thư trao đổi công việc hay vấn đề gì? Nhằm mục đích gì? | Xác định nội dung và mục đích viết thư |
| Nội dung triển khai theo trình tự nào? | Xác định bố cục, cách sắp xếp |
| Người viết dùng những yếu tố bổ trợ nào? | Lựa chọn phương tiện hỗ trợ hiệu quả |
B. Lập dàn ý
Bố cục văn bản thư thường có ba phần:
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở bài | Nêu công việc/vấn đề cần trao đổi. Thư không đòi hỏi tính chất nghi thức có thể bắt đầu bằng lời thăm hỏi thân tình |
| Thân bài | Triển khai nội dung phù hợp với mục đích viết thư; Sử dụng yếu tố bổ trợ tùy tính chất thư (thân mật hay trang trọng) |
| Kết bài | Nêu lại vấn đề cần trao đổi dưới hình thức tóm tắt; Thể hiện mong muốn người nhận chia sẻ, đồng tình, ủng hộ |
Phần 2: VIẾT
Nguyên tắc quan trọng:
- Ngôn ngữ phụ thuộc vào mục đích viết thư và mối quan hệ giữa người gửi - người nhận
- Cần xem xét các yếu tố để có ngôn ngữ phù hợp
- Dù viết cho đối tượng gần gũi hay chưa quen biết, thư cần thể hiện tâm huyết, sự chân thành và suy nghĩ có chiều sâu
- Tùy hình thức thư (thông thường hay điện tử) mà thông tin ở đầu thư và cuối thư được trình bày theo đúng thể thức chung
Phần 3: CHỈNH SỬA, HOÀN THIỆN
Cần thực hiện các bước:
- Rà soát bố cục và nội dung: Đảm bảo mỗi phần đều triển khai đáp ứng yêu cầu nêu trong dàn ý
- Xem xét phong cách ngôn ngữ: Đặc biệt là cách sử dụng từ xưng hô, đảm bảo tính thân mật hay trang trọng nhất quán với mục đích viết và quan hệ giữa người viết với người nhận
- Rà soát lỗi: Chính tả, dùng từ ngữ, đặt câu; lỗi về mạch lạc và liên kết trong mỗi đoạn văn và giữa các đoạn văn
Phần 4: NÓI VÀ NGHE - Tranh biện về một vấn đề đời sống
Yêu cầu khi tranh biện:
| STT | Yêu cầu |
|---|---|
| 1 | Nêu được rõ ràng quan điểm (tán thành hay phản đối) về vấn đề tranh biện |
| 2 | Đưa ra được các lí lẽ, bằng chứng thuyết phục để bảo vệ quan điểm của nhóm mình, phản bác lại quan điểm của nhóm đối lập |
| 3 | Thể hiện được sự tương tác tích cực trong quá trình tranh biện; biết lắng nghe và tôn trọng người tranh biện với mình |
| 4 | Có cử chỉ, điệu bộ và ngữ điệu linh hoạt, phù hợp; biết sử dụng hiệu quả phương tiện phi ngôn ngữ để tăng thêm tính thuyết phục |
🎯 Ghi nhớ
💡 Mẹo nhớ về viết thư: - 3 phần cơ bản: Mở bài - Thân bài - Kết bài - 3 yếu tố cần xem xét: Đối tượng - Mục đích - Ngôn ngữ phù hợp - 3 bước chỉnh sửa: Bố cục → Phong cách → Lỗi chính tả/diễn đạt
⚠️ Lưu ý thi: - Khi viết thư trong bài thi, cần chú ý xưng hô nhất quán từ đầu đến cuối - Phân biệt rõ thư thân mật (bạn bè, người thân) và thư trang trọng (cơ quan, tổ chức) - Kỹ năng tranh biện thường được kiểm tra trong phần Nói và Nghe - cần chuẩn bị luận điểm, dẫn chứng rõ ràng và thái độ tôn trọng người đối thoại