Giải Ngữ Văn 12 - Tập Hai trang 103
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 103–104
Trước khi đi vào nội dung, mình muốn lưu ý với bạn một chút: hai ảnh bạn gửi không khớp với trang 103–104 như yêu cầu.
- Ảnh thứ nhất là một bức ảnh chân dung gia đình (có dòng chữ "Nhiệm kỳ 10 năm lần thứ nhất 2006–2016"), không phải trang sách.
- Ảnh thứ hai đúng là một trang sách Ngữ Văn 12, nhưng là trang 100 (số trang in rõ ở góc dưới), trích văn bản Ông già và biển cả của Hê-minh-uê.
Mình sẽ giải đúng nội dung có thật trên trang 100 nhé. Nếu bạn cần đúng trang 103–104, bạn chụp lại giúp mình.
Tóm tắt nội dung trang
Trang này gồm hai phần:
- Đoạn kết của văn bản trích Ông già và biển cả (phần đối thoại ở quán và hình ảnh ông lão Xan-ti-a-gô ngủ mơ về những con sư tử).
- Phần giới thiệu tác giả Ơ-nít Hê-minh-uê và tác phẩm.
Kiến thức cần nhớ về tác giả – tác phẩm:
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Tác giả | Ơ-nít Hê-minh-uê (1899–1961), nhà văn, nhà báo nổi tiếng của văn học hiện đại Mỹ |
| Vị trí | Tiêu biểu cho "thế hệ lạc lối" – lớp người trưởng thành trong Chiến tranh thế giới thứ nhất |
| Đóng góp lớn | Đề xướng "nguyên lí tảng băng trôi": ngôn từ viết ra chỉ là phần nổi, ý nghĩa thực sự nằm ở phần chìm |
| Tác phẩm tiêu biểu | Mặt trời vẫn mọc (1926), Giã từ vũ khí (1929), Chuông nguyện hồn ai (1940), Ông già và biển cả (1952) |
| Giải thưởng | Nobel Văn học (1954); Ông già và biển cả đoạt giải Pu-lít-dơ (1953) |
Tóm tắt cốt truyện: Lão ngư dân Xan-ti-a-gô suốt 84 ngày không bắt được cá, bị coi là kẻ mang vận rủi. Ngày thứ 85, ông ra khơi xa và câu được một con cá kiếm khổng lồ. Hai ngày đêm giằng co, ông vừa ngưỡng mộ vừa đồng cảm với con cá như một người anh em, nhưng vẫn quyết không bỏ cuộc dù bị thương và kiệt sức.
Câu hỏi bên lề 1: Giải thích tình huống hiểu lầm trong đoạn này
Đề: "Giải thích tình huống hiểu lầm trong đoạn này."
Lời giải:
Tình huống hiểu lầm xảy ra giữa nhóm khách du lịch ở quán và người bồi bàn.
- Nhóm khách nhìn thấy bộ xương cá kiếm khổng lồ trôi dạt bên bờ biển (đây chính là phần còn lại của con cá mà Xan-ti-a-gô đã vất vả câu được nhưng bị đàn cá mập rỉa hết thịt).
- Người bồi bàn nói "Ti-bu-ron" (tiếng Tây Ban Nha nghĩa là "cá mập"), định kể lại câu chuyện về con cá kiếm và đàn cá mập đã ăn thịt nó.
- Nhưng nhóm khách lại tưởng đó là xác một con cá mập, nên người phụ nữ trầm trồ: "Tôi không biết là cá mập lại có bộ đuôi phom dáng đẹp đẽ như vậy."
Như vậy, sự hiểu lầm nằm ở chỗ: du khách không hiểu được nguồn gốc và ý nghĩa của bộ xương cá, không biết về cuộc chiến đấu phi thường của ông lão. Họ chỉ nhìn thấy vẻ ngoài mà không thấu hiểu giá trị, công sức và bi kịch phía sau.
Câu hỏi bên lề 2: Hình ảnh đặc biệt trong đoạn kết
Đề: "Những hình ảnh được sử dụng trong đoạn kết của văn bản có gì đặc biệt?"
Lời giải:
Đoạn kết tập trung vào hai hình ảnh giàu sức gợi:
- Hình ảnh ông lão ngủ úp mặt xuống, có thằng bé Ma-nô-lin ngồi bên cạnh trông chừng. Đây là hình ảnh thể hiện sự kiệt sức sau cuộc chiến nhưng cũng ấm áp tình người: cậu bé vẫn ở bên, vẫn yêu thương và tin tưởng ông.
- Hình ảnh "Lão đang mơ về những con sư tử." Đây là hình ảnh kết thúc tác phẩm, mang nhiều tầng nghĩa:
- Sư tử là biểu tượng của sức mạnh, sự kiêu hãnh và tuổi trẻ – những con sư tử ông từng thấy ở châu Phi thời còn trẻ.
- Giấc mơ ấy cho thấy dù thất bại bề ngoài (mất con cá), tinh thần và khát vọng của ông lão không hề bị khuất phục.
Điểm đặc biệt: đoạn kết tiêu biểu cho "nguyên lí tảng băng trôi". Câu văn rất ngắn gọn, giản dị, chỉ là "phần nổi", nhưng để lại "phần chìm" sâu xa: niềm tin vào con người, vào ý chí bất khuất "Con người có thể bị hủy diệt nhưng không thể bị đánh bại". Cái kết mở, lắng đọng, buộc người đọc tự suy ngẫm thay vì khép lại một cách rõ ràng.
Bạn gửi lại ảnh trang 103–104 để mình giải tiếp đúng phần bạn cần nhé.