Giải Ngữ Văn 12 - Tập Một trang 26
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 26–27
Mình nói nhỏ một chút nhé: ảnh bạn gửi thực ra in số trang 25 và 26 (không phải 26–27). Mình sẽ giải theo đúng số trang trên ảnh cho khớp.
Hai trang này là phần trích đoạn truyện ngắn "Chí Phèo" (Nam Cao). Đây không phải trang bài tập, mà là phần văn bản đọc, kèm hai ô chỉ dẫn đọc ở lề (những câu hỏi gợi ý để học sinh suy nghĩ khi đọc). Vì vậy mình sẽ tóm tắt nội dung và trả lời chi tiết hai câu hỏi gợi ý đó.
Tóm tắt nội dung đoạn trích
Đoạn trích kể lại hai sự việc quan trọng:
- Cảnh Chí Phèo đến nhà bá Kiến ăn vạ: Chí rạch mặt, lăn lộn kêu làng, vu cho cha con bá Kiến đâm chết mình. Bá Kiến đi vắng về, bằng sự lọc lõi đã nhanh chóng dẹp đám đông, đuổi khéo người làng, mắng vợ con, rồi xuống nước dỗ dành, mời Chí vào nhà uống nước. Cuối cùng Chí Phèo nguôi giận, bá Kiến biết mình đã thắng.
- (Đoạn lược) Chí trở thành tay sai cho bá Kiến, thành "con quỷ dữ của làng Vũ Đại". Một đêm say, Chí gặp thị Nở và ăn nằm với thị. Sáng hôm sau, Chí tỉnh dậy với những cảm giác lạ – đây là khởi đầu cho sự thức tỉnh lương tri.
Câu hỏi gợi ý 1 (ô lề trang 25)
Đề: Chú ý những chi tiết miêu tả cách "ứng phó" của bá Kiến đối với Chí Phèo và người nhà của mình.
Trả lời:
Bá Kiến xử lý tình huống cực kỳ khôn ngoan, theo từng bước:
| Đối tượng | Cách ứng phó | Mục đích |
|---|---|---|
| Đám đông hiếu kỳ | Cất tiếng "rất sang" hỏi, rồi dịu giọng đuổi khéo: "Cả các ông, các bà nữa, về đi thôi chứ!" | Giải tán đám đông, tránh để chuyện ầm ĩ, "mang tiếng cả" |
| Mấy bà vợ đang xưng xỉa | Quát ngay: "Các bà đi vào nhà; đàn bà chỉ lôi thôi, biết gì?" | Dập tắt cái cớ to chuyện, cô lập Chí Phèo |
| Lí Cường (con trai) | Quát: "Lí Cường đâu! Tội mày đáng chết... đun nước, mau lên!" | Đổ lỗi cho con để xoa dịu Chí, nhưng thực chất là diễn kịch |
| Chí Phèo | Hạ giọng thân mật, gọi "Anh Chí ơi!", nhận họ hàng, mời uống nước | Mua chuộc, biến Chí từ kẻ ăn vạ thành người chịu ơn |
Giải thích: Tất cả các hành động trên đều cho thấy bá Kiến là kẻ gian hùng, lọc lõi. Hắn "mềm nắn rắn buông", biết lúc nào cần quát, lúc nào cần xuống nước. Cách "ứng phó" này thể hiện bản chất của bọn cường hào: dùng thủ đoạn ngọt nhạt để thu phục, biến kẻ thù thành công cụ phục vụ mình – đúng như câu "trị không lợi thì cụ dùng".
Câu hỏi gợi ý 2 (ô lề trang 26)
Đề: Sự thay đổi bên trong con người Chí Phèo bắt đầu từ những cảm giác, ấn tượng gì?
Trả lời:
Sự thức tỉnh của Chí Phèo bắt đầu từ những cảm giác về âm thanh, ánh sáng và nhịp sống đời thường mà bấy lâu nay hắn không hề nhận thấy:
- Ánh sáng: nhận ra "trời đã sáng lâu", "mặt trời chắc đã cao", nắng bên ngoài "rực rỡ".
- Âm thanh: nghe tiếng "chim ríu rít bên ngoài".
- Sự đối lập: ý thức được túp lều của mình "ẩm thấp", lúc nào cũng "lờ mờ", tách biệt với cuộc sống tươi sáng bên ngoài.
Giải thích lý do: Đây là lần đầu tiên sau bao năm Chí Phèo "hết say", nên hắn mới cảm nhận được những điều bình dị mà người thường vẫn có. Câu chốt "Chưa bao giờ Chí Phèo nhận thấy thế bởi chưa bao giờ hết say" rất quan trọng: nó cho thấy lâu nay Chí sống trong cơn say triền miên, mất hết ý thức. Giờ đây, sau đêm gặp thị Nở, lương tri và phần "người" trong Chí bắt đầu trỗi dậy. Những cảm giác giác quan nhỏ bé ấy chính là tín hiệu mở đầu cho quá trình hồi sinh nhân tính – một trong những đoạn nhân đạo và tinh tế nhất của Nam Cao.
Chú thích từ khó (theo sách)
- Chánh tổng: người đứng đầu chính quyền một tổng (đơn vị hành chính thời Pháp thuộc, dưới cấp huyện).
- Ngoé: nhái, loài lưỡng cư thân nhỏ hơn ếch.
- Thanh động: làm ồn ào.
Hai trang này chủ yếu là văn bản đọc nên không có bài tập định lượng để giải, bạn nhé. Phần câu hỏi luyện tập (Sau khi đọc) thường nằm ở các trang sau – nếu bạn gửi tiếp ảnh trang đó, mình sẽ giải chi tiết từng câu cho bạn.