Giải Ngữ Văn 12 - Tập Một trang 83
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 83–84
Tóm tắt nội dung văn bản
Đây là đoạn cuối bài diễn văn lịch sử của Mác-tin Lu-thơ Kinh (Martin Luther King), đọc năm 1963 trong phong trào đòi quyền bình đẳng cho người da đen ở Mỹ. Những ý chính:
- Khẳng định cuộc đấu tranh chưa thể dừng lại khi công lí và bình đẳng chưa thật sự đến với mọi người.
- Lặp đi lặp lại điệp khúc "Tôi mơ rằng..." để vẽ ra viễn cảnh một nước Mỹ tự do, bình đẳng, nơi con người không bị đánh giá bởi màu da mà bởi phẩm cách.
- Kêu gọi "hãy để tự do ngân vang" từ khắp mọi vùng đất nước Mỹ.
- Kết thúc bằng lời ca thiêng liêng của người da đen về tự do, đầy hân hoan và hi vọng.
Đây là phần văn bản đọc, kèm theo các câu hỏi gợi ý suy nghĩ in ở lề trang (gọi là "câu hỏi bên lề" trong bộ sách Kết nối tri thức). Dưới đây mình giải từng câu.
Câu hỏi bên lề 1: Ngôn ngữ và giọng điệu
Đề: "Chú ý ngôn ngữ và giọng điệu của tác giả khi thể hiện niềm tin và ước mơ."
Trả lời:
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh, mang màu sắc tôn giáo và trữ tình: "công lí như mưa giăng khắp nơi", "chính nghĩa như dòng sông chảy mạnh", "đập nát núi tuyệt vọng thành từng viên đá hi vọng".
- Giọng điệu vừa tha thiết, sục sôi, vừa trang trọng, đầy niềm tin. Tác giả không nói bằng giọng oán giận mà bằng giọng của hi vọng và lòng kiên định.
- Cách dùng đại từ "chúng ta", "các bạn của tôi" tạo sự gần gũi, đồng cảm, gắn kết người nói với người nghe thành một khối thống nhất.
→ Chính ngôn ngữ và giọng điệu này khiến ước mơ của tác giả vừa thiêng liêng vừa lan tỏa, truyền cảm hứng mạnh mẽ.
Câu hỏi bên lề 2: Biện pháp tu từ
Đề: "Biện pháp tu từ nào được tác giả sử dụng nhằm tác động mạnh đến người đọc, người nghe?"
Trả lời:
| Biện pháp | Dẫn chứng | Tác dụng |
|---|---|---|
| Điệp ngữ / điệp cấu trúc | "Tôi mơ rằng một ngày kia...", "Hãy để tự do ngân vang..." | Tạo nhịp điệu dồn dập, nhấn mạnh niềm tin, khắc sâu vào tâm trí người nghe |
| So sánh | "công lí như mưa giăng", "chính nghĩa như dòng sông chảy mạnh" | Cụ thể hóa khái niệm trừu tượng, gợi hình ảnh sống động |
| Ẩn dụ | "núi tuyệt vọng", "viên đá hi vọng", "nốt nhạc bất hoà" → "bản hoà âm" | Diễn tả hành trình từ đau khổ đến hi vọng một cách hình tượng |
| Liệt kê | Hàng loạt địa danh: Mi-xi-xi-pi, A-la-ba-ma, Niu Hem-sơ, Niu Oóc... | Mở rộng không gian ước mơ ra toàn nước Mỹ, tạo cảm giác bao trùm |
→ Nổi bật nhất là điệp ngữ "Tôi mơ rằng" và "Hãy để tự do ngân vang", tạo hiệu ứng âm vang, hùng biện, lôi cuốn và lay động hàng triệu người.
Câu hỏi bên lề 3: Cảm nhận về đoạn kết
Đề: "Bạn có ấn tượng, cảm xúc gì về đoạn kết?"
Gợi ý trả lời (em có thể viết theo cảm nhận riêng):
- Đoạn kết để lại ấn tượng mạnh nhờ câu hát thiêng liêng của người da đen: "Tự do cuối cùng đã đến! ... cuối cùng chúng ta đã được tự do!".
- Lời kết vừa trang nghiêm (như một lời cầu nguyện, tạ ơn) vừa hân hoan, vỡ òa trong niềm vui chiến thắng.
- Hình ảnh mọi người "dù da đen hay da trắng", "đạo Do Thái hay không, Công giáo hay Tin Lành" cùng nắm tay nhau hát ca gợi lên một viễn cảnh đoàn kết, bình đẳng, vượt qua mọi rào cản chủng tộc và tôn giáo.
- Cảm xúc đọng lại: niềm tin mãnh liệt vào một tương lai tốt đẹp và sự xúc động trước khát vọng tự do chính đáng của con người.
Nếu em cần, mình có thể giúp soạn thêm phần trả lời các câu hỏi "Sau khi đọc" (nếu trang sau có) hoặc viết đoạn văn phân tích sâu hơn về biện pháp tu từ trong văn bản này nhé.