Giải Ngữ Văn 12 - Tập Một trang 99
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 99–100
📝 Nhận xét về nội dung trang
Trang này không có bài tập trực tiếp mà là phần THỰC HÀNH ĐỌC - trình bày văn bản đọc hiểu "Tiếp xúc với tác phẩm" (trích Tiếp xúc với nghệ thuật) của tác giả Thái Bá Vân.
🔍 Tóm tắt nội dung văn bản
Thông tin chung
- Tác giả: Thái Bá Vân (1934 – 1999), quê ở tỉnh Nghệ An, là nhà nghiên cứu và phê bình mĩ thuật Việt Nam
- Tác phẩm được phân tích: Bức tranh Em Thuý của danh hoạ Trần Văn Cẩn (1910 – 1994), sáng tác năm 1943, được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2013
Nội dung chính của đoạn trích
Phần 1: Đời sống vật thể và đời sống hình tượng của tác phẩm
Tác giả phân tích sự tồn tại kép của một tác phẩm nghệ thuật:
- Đời sống vật thể: Sự tồn tại vật chất như một đồ vật (kích thước, chất liệu, khung tranh...)
- Đời sống hình tượng: Sự tồn tại tinh thần như một giá trị thẩm mĩ
Ví dụ minh hoạ:
- Bức Mona Lisa về vật thể thuộc về nước Pháp, bảo tàng Louvre, nhưng về hình tượng thì là tài sản của mỗi tâm hồn con người
- Bức Em Thuý dù là tấm vải 45 × 60 cm, vẽ bằng màu dầu... vẫn chỉ là đồ vật; nhưng Em Thuý hình tượng mới là nội dung thực sự của tác phẩm
Phần 2: Giá trị chủ quan của tác phẩm
Tác giả đặt vấn đề: Có nhất thiết phải biết em Thuý là ai, hiểu thấu đề tài và khách thể để hiểu được bức tranh không? Câu trả lời là không - khi đứng trước tranh, người xem chỉ thấy có hoạ sĩ Trần Văn Cẩn.
📌 Một số điều cần lưu ý khi đọc văn bản (theo SGK)
- Nội dung các khái niệm đời sống vật thể và đời sống hình tượng được tác giả sử dụng trong văn bản
- Vấn đề giá trị chủ quan của tác phẩm
- Vai trò của người xem, người đọc trong việc giúp hình tượng nghệ thuật trường tồn
- Cách triển khai các luận điểm trong văn bản
💡 Gợi ý định hướng đọc hiểu
Khi học văn bản này, học sinh cần chú ý:
| Yếu tố | Nội dung cần nắm |
|---|---|
| Thể loại | Văn bản nghị luận về nghệ thuật |
| Luận điểm chính | Tác phẩm nghệ thuật có hai đời sống: vật thể và hình tượng |
| Phương pháp lập luận | So sánh, phân tích, chứng minh bằng ví dụ cụ thể |
| Giá trị | Giúp người đọc hiểu sâu hơn về cách tiếp nhận tác phẩm nghệ thuật |
🎯 Ghi nhớ: Đây là văn bản lý luận nghệ thuật, cần đọc kỹ để hiểu các khái niệm trừu tượng như "đời sống vật thể", "đời sống hình tượng", "giá trị chủ quan" - những khái niệm quan trọng trong tiếp nhận văn học và nghệ thuật.