Giải Ngữ Văn 12 - Tập Một trang 117

Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Ngữ Văn · Trang 117–118

📝 Nhận xét về nội dung trang

Trang này không có bài tập dạng câu hỏi trực tiếp. Đây là phần văn bản đọc hiểu - một bài nghị luận xã hội về chủ đề "Công dân toàn cầu"trách nhiệm của con người trong thời đại toàn cầu hóa.

Tuy nhiên, bên lề văn bản có các gợi ý phân tích (in nghiêng, màu xanh) giúp học sinh hiểu cách triển khai luận điểm trong bài văn nghị luận. Tôi sẽ phân tích và hướng dẫn theo các gợi ý này.


🔍 Tóm tắt nội dung văn bản

Văn bản bàn về xu thế toàn cầu hóa và trách nhiệm của mỗi người với tư cách "công dân toàn cầu", được triển khai qua các luận điểm:

Luận điểmNội dung chính
Luận điểm 1-2Thế giới đang trở thành một thể thống nhất, con người kết nối với nhau qua các sản phẩm văn minh
Luận điểm 3Xem xét vấn đề từ mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc - hợp tác cùng phát triển
Luận điểm 4Xem xét từ góc nhìn khác - toàn cầu hóa cũng mang nhiều thách thức (xung đột, dịch bệnh, thiên tai...)
Luận điểm 5Ứng xử thực tế cần có của mỗi người - trách nhiệm với cộng đồng và sự sống

⚙️ Phân tích các gợi ý bên lề văn bản

Gợi ý 1: "Nêu bằng chứng xác nhận sự kết nối với nhau của con người trên Trái Đất hiện nay"

Phân tích:

Tác giả đã nêu các bằng chứng cụ thể:

  • Các tiện nghi sinh hoạt hằng ngày: quần áo, giày dép, đồ ăn thức uống, phương tiện đi lại
  • Các phương tiện hiện đại: điện thoại thông minh, máy vi tính, rô-bốt
  • Tất cả đều được sản xuất từ nhiều nơi khác nhau trên địa cầu, tạo sự gắn kết giữa ta với thế giới
💡 Mẹo nhớ: Khi viết nghị luận, bằng chứng cần cụ thể, gần gũi, dễ hình dung để tăng sức thuyết phục.

Gợi ý 2: "Luận điểm 3 - Xem xét vấn đề từ mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc"

Phân tích:

Tác giả lập luận:

  • Không quốc gia nào muốn phát triển mà lại "quay lưng" với thế giới
  • Phải chấp nhận luật chơi chung và tôn trọng giá trị phổ quát toàn cầu
  • Hợp tác cùng phát triển là nhu cầu tất yếu

Bằng chứng mang tính đại chúng:

  • Một mẫu điện thoại di động mới có thể đem đến niềm khấp khởi cho hàng triệu người
  • Cú sút thần sầu của Cristiano Ronaldo hay Lionel Messi có thể làm hàng triệu người hâm mộ phấn khích
⚠️ Lưu ý thi: Đây là cách lấy dẫn chứng từ đời sống - kỹ năng quan trọng trong bài nghị luận xã hội.

Gợi ý 3: "Luận điểm 4 - Xem xét từ góc nhìn khác"

Phân tích:

Tác giả đưa ra mặt trái của toàn cầu hóa:

  • Xung đột tôn giáo, sắc tộc
  • Nạn khủng bố, trào lưu di dân
  • Đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân
  • Dịch bệnh lan tràn (AIDS, COVID-19)
  • Tai họa từ thiên nhiên ngày càng nhiều
💡 Mẹo nhớ: Nghị luận tốt cần nhìn vấn đề đa chiều - không chỉ nêu mặt tích cực mà còn phải thấy mặt hạn chế.

Gợi ý 4: "Luận điểm 5 - Ứng xử thực tế cần có của mỗi người"

Phân tích:

Tác giả kêu gọi:

  • Chia sẻ niềm vui và nỗi lo mang tính toàn cầu
  • Trách nhiệm với cá nhân, gia đình, quốc gia, dân tộc chưa phải là tất cả
  • Cần có trách nhiệm với toàn bộ sự sống trên Trái Đất

Biểu hiện cụ thể:

  • Lên tiếng phản đối chiến tranh xâm lược
  • Hưởng ứng lời kêu gọi giảm thiểu hiệu ứng nhà kính
  • Tham gia tích cực vào hoạt động quảng bá lối sống xanh

Gợi ý 5: "Thay lời kết luận bằng một trích dẫn phù hợp"

Phân tích:

Tác giả kết bài bằng trích dẫn của Gioóc-giơ Vơ-nát-xki (George Vernadsky):

"Lần đầu tiên, con người đã thực sự hiểu rằng nó là một cư dân của hành tinh này, và có lẽ nó phải nghĩ hoặc hành động dưới một vẻ mặt mới, không chỉ mặt cá thể, gia đình hoặc giống loài, nhà nước hay nhiều nhà nước mà cả mặt toàn cầu nữa."

💡 Mẹo nhớ: Kết bài bằng trích dẫn là cách tăng sức nặng cho lập luận, đồng thời tạo dư âm sâu lắng cho người đọc.

🎯 Ghi nhớ

Về kỹ năng viết văn nghị luận xã hội:

  1. Cấu trúc luận điểm rõ ràng: Mỗi đoạn văn triển khai một luận điểm cụ thể
  1. Bằng chứng đa dạng: Kết hợp dẫn chứng từ đời sống thường ngày và các sự kiện mang tính toàn cầu
  1. Nhìn vấn đề đa chiều: Không chỉ nêu mặt tích cực mà còn phân tích mặt hạn chế, thách thức
  1. Liên hệ thực tiễn: Đưa ra những hành động cụ thể mà mỗi người có thể thực hiện
  1. Kết bài ấn tượng: Có thể sử dụng trích dẫn phù hợp để tăng sức thuyết phục
⚠️ Lưu ý thi: Đây là dạng văn bản nghị luận xã hội mẫu mực về cách triển khai luận điểm, lấy dẫn chứng và tổ chức bài viết - học sinh cần nắm vững để vận dụng khi viết bài.
Chế độ đọc sách →