Giải Ngữ Văn 12 - Tập Một trang 19

Hai trang này nằm trong văn bản đọc "Vợ nhặt" của nhà văn Kim Lân (sách Ngữ văn 12 – Tập một, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống). Đây là phần văn bản đọc kèm các câu hỏi gợi ý đọc (câu hỏi bên lề), chưa phải phần Câu hỏi luyện tập cuối bài. Mình sẽ tóm tắt nội dung đoạn trích và trả lời chi tiết từng câu hỏi bên lề nhé.

Tóm tắt nội dung đoạn trích

Đoạn trích kể về buổi tối Tràng đưa vợ về nhà ra mắt mẹ và buổi sáng hôm sau:

• Bà cụ Tứ đón nhận nàng dâu mới bằng tấm lòng bao dung, thương xót. Bà chấp nhận cuộc hôn nhân, động viên các con "liệu mà bảo nhau làm ăn", dù lòng nặng trĩu lo âu vì nạn đói.
• Bà nghĩ về cuộc đời cực khổ của mình, của chồng và đứa con gái út, vừa mừng vừa tủi cho con.
• Sáng hôm sau, khung cảnh ngôi nhà thay đổi: sân vườn được quét dọn sạch sẽ, ang nước đầy, áo quần được phơi phong. Cả Tràng, bà cụ Tứ và người vợ nhặt đều thay đổi theo hướng tích cực, ấm áp, tràn hi vọng vào tương lai.

Đoạn trích thể hiện rõ tư tưởng nhân đạo: trong cảnh đói khát, con người vẫn cưu mang nhau, vẫn hướng về tổ ấm và hi vọng đổi đời.

Câu hỏi 1 (trang 18): Tình cảm của bà cụ Tứ dành cho người con dâu mới

Đề: Tình cảm của bà cụ Tứ dành cho người con dâu mới được thể hiện qua giọng điệu và những từ ngữ nào?

Trả lời:

Về giọng điệu: lời nói của bà cụ Tứ nhẹ nhàng, từ tốn, ấm áp và đầy bao dung (bà "khẽ dặng hắng", "nhẹ nhàng nói", "vẫn từ tốn tiếp lời", "hạ thấp giọng xuống thân mật"). Đến cuối đoạn, giọng nghẹn ngào vì xúc động ("Bà cụ nghẹn lời không nói được nữa, nước mắt cứ chảy xuống ròng ròng").

Về từ ngữ tiêu biểu:

Lý do: Bà cụ Tứ gọi con dâu là "con", xưng "u" – cách xưng hô thân thiết của ruột thịt. Bà không trách móc, không đòi hỏi lễ vật ("cũng chả ai người ta chấp nhặt chi cái lúc này"), mà chỉ mong con cái hạnh phúc. Tất cả cho thấy tấm lòng người mẹ nghèo nhân hậu, vị tha và giàu tình thương.

Câu hỏi 2 (trang 19): Điểm nhìn cảm nhận khung cảnh ngày mới

Đề: Khung cảnh ngày mới được cảm nhận chủ yếu từ điểm nhìn của nhân vật nào?

Trả lời: Khung cảnh ngày mới được cảm nhận chủ yếu từ điểm nhìn của nhân vật Tràng.

Lý do: Đoạn văn miêu tả qua cảm giác và sự "chợt nhận ra" của Tràng – "Hắn chấp hai tay sau lưng lững thững bước ra sân", "bỗng vừa chợt nhận ra, xung quanh mình có cái gì vừa thay đổi mới mẻ, khác lạ". Mọi chi tiết về nhà cửa, sân vườn sạch sẽ, ang nước đầy đều được nhìn và đánh giá qua tâm trạng vui sướng, xúc động của Tràng. Việc dùng điểm nhìn của Tràng giúp người đọc thấy được sự thay đổi sâu sắc trong tâm hồn nhân vật: từ một anh phu xe vô tâm, nay biết yêu thương, gắn bó với gia đình và thấy mình "nên người".

Câu hỏi 3 (trang 19): Sự thay đổi của bà cụ Tứ và người vợ nhặt

Đề: Chú ý những chi tiết miêu tả sự thay đổi của nhân vật bà cụ Tứ và người vợ nhặt trong buổi sáng của ngày đầu tiên sau khi Tràng nhặt được vợ.

Trả lời:

Bà cụ Tứ:

• "lúi húi giẫy những búi cỏ mọc nham nhở" ngoài vườn – chăm chỉ thu vén.
• "nhẹ nhõm, tươi tỉnh khác ngày thường, cái mặt bủng beo u ám của bà rạng rỡ hẳn lên".
• "xăm xắn thu dọn, quét tước nhà cửa" – mau mắn, chủ động, tràn đầy sinh khí.

Người vợ nhặt:

• "quét lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt trên mặt đất" – đảm đang việc nhà.
• trở thành "người đàn bà hiền hậu đúng mực không còn vẻ gì chao chát, chỏng lỏn như mấy lần Tràng gặp ở ngoài tỉnh".
• lặng lẽ đi vào bếp dọn cơm, đáp lời mẹ chồng ngoan ngoãn ("– Vâng.").

Ý nghĩa: Cùng một buổi sáng, cả ba con người đều đổi khác. Sự thay đổi cho thấy hạnh phúc gia đình, dù nhỏ bé, đã làm hồi sinh tâm hồn con người. Người vợ nhặt từ chỗ chao chát vì đói khát nay trở nên hiền hậu, đúng mực; bà cụ Tứ từ u ám nay rạng rỡ. Tổ ấm và niềm hi vọng vào tương lai chính là nguồn sức mạnh giúp họ vượt lên hoàn cảnh khốn cùng. Đây là biểu hiện rõ nét của giá trị nhân đạo trong tác phẩm.

Nếu bạn muốn, mình có thể giải tiếp phần Câu hỏi cuối bài (sau khi đọc) khi bạn gửi ảnh các trang tiếp theo nhé.