Giải Tin học 12 - Định hướng khoa học máy tính trang 22

Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Tin Há»c · Trang 22–23

Tóm tắt lý thuyết

Trang 20 là phần cuối của Bài 3 (kết nối thiết bị vào mạng không dây Wi-Fi):

Bước 1: Tìm các trạm thu phát Wi-Fi (WAP) ở gần (Hình 3.9, giao diện trên Windows 11, Android, iOS).
Bước 2: Kết nối. Chọn một trạm Wi-Fi thuộc LAN cần kết nối. Nếu mạng được bảo mật (có biểu tượng cái khoá), phần mềm sẽ yêu cầu nhập mật khẩu. Gõ đúng mật khẩu mới kết nối được, rồi chọn Connect / Kết nối (Hình 3.10).
Có thể bật chế độ kết nối tự động (Connect automatically / Tự động kết nối lại) để lần sau thiết bị tự kết nối mà không phải nhập lại mật khẩu.

Trang 21 mở đầu Bài 4 - Giao thức mạng:

Mục tiêu: hiểu vai trò, chức năng của giao thức mạng nói chung và TCP/IP nói riêng.
Internet về mặt công nghệ là mạng thông tin toàn cầu hoạt động theo giao thức TCP/IP.
Giao thức mạng (network protocol) là tập hợp các quy định về cách thức giao tiếp giữa các đối tượng truyền nhận dữ liệu qua mạng, giúp gửi/nhận chính xác, tin cậy, hiệu quả.
Ví dụ với thư điện tử: gửi thư dùng giao thức SMTP, nhận thư dùng POP3 hoặc IMAP.

Câu hỏi giữa bài (trang 20)

Đề: Kết nối không dây tiện hơn kết nối có dây rất nhiều. Tại sao các máy tính ở phòng thực hành lại dùng cáp mạng?

Trả lời: Dù tiện lợi, kết nối không dây có một số hạn chế khiến phòng thực hành vẫn ưu tiên dùng cáp:

Tốc độ và độ ổn định: Cáp mạng (đặc biệt cáp xoắn đôi, cáp quang) cho tốc độ cao hơn và ổn định hơn, ít bị nhiễu, ít rớt mạng khi nhiều máy cùng hoạt động.
Số lượng máy lớn cùng lúc: Phòng thực hành có nhiều máy truy cập đồng thời. Wi-Fi dễ bị nghẽn băng thông khi quá nhiều thiết bị kết nối vào một WAP.
Bảo mật: Mạng có dây khó bị truy cập trái phép từ bên ngoài hơn so với Wi-Fi (sóng lan ra ngoài phòng).
Quản lí và độ tin cậy: Các máy đặt cố định một chỗ nên không cần tính cơ động của Wi-Fi; dùng cáp giúp đảm bảo kết nối luôn sẵn sàng cho việc dạy và học.

LUYỆN TẬP (trang 20)

Bài 1.

Đề: Muốn kết nối các máy tính trong phạm vi gia đình thành một mạng, nên dùng loại thiết bị kết nối nào?

Trả lời: Nên dùng một bộ định tuyến không dây (wireless router), thường gọi là Wi-Fi router. Lí do:

Router gia đình hiện nay thường tích hợp sẵn switch (vài cổng LAN có dây) và WAP (điểm phát Wi-Fi), nên vừa kết nối được máy bàn qua cáp, vừa kết nối laptop, điện thoại qua Wi-Fi.
Nó còn đóng vai trò kết nối mạng gia đình ra Internet thông qua modem của nhà mạng.

Như vậy chỉ với một thiết bị là đủ tạo một mạng LAN gia đình hoàn chỉnh.

Bài 2.

Đề: Máy tính xách tay thường có khả năng kết nối Wi-Fi nhưng không có SIM để kết nối với Internet. Làm thế nào để kết nối máy tính xách tay với Internet qua mạng điện thoại di động?

Trả lời: Dùng tính năng phát Wi-Fi từ điện thoại (chia sẻ kết nối di động). Cách làm:

Trên điện thoại có SIM và đã bật dữ liệu di động (3G/4G/5G), vào phần cài đặt và bật chức năng Điểm truy cập di động (Mobile Hotspot / Phát Wi-Fi / Tethering).
Đặt tên mạng và mật khẩu cho điểm phát.
Trên laptop, tìm mạng Wi-Fi vừa tạo, nhập mật khẩu và kết nối.

Khi đó điện thoại đóng vai trò như một WAP trung gian: laptop kết nối Wi-Fi vào điện thoại, rồi điện thoại dùng dữ liệu di động để ra Internet. Ngoài ra cũng có thể chia sẻ qua cáp USB (USB tethering) hoặc Bluetooth, nhưng phát Wi-Fi là cách phổ biến và tiện nhất.

VẬN DỤNG (trang 20)

Đây là hai bài thực hành tìm hiểu thực tế, gợi ý hướng làm:

Bài 1.

Đề: Với sự giúp đỡ của thầy cô giáo, hãy tìm hiểu xem mạng máy tính của trường em sử dụng các hub, switch, WAP và router như thế nào. Hãy vẽ lại sơ đồ mạng của trường.

Gợi ý làm:

Hỏi thầy/cô phụ trách phòng máy hoặc quản trị mạng về: đường Internet vào trường (modem/router của nhà mạng), thiết bị trung tâm phân phối mạng (switch), các điểm phát Wi-Fi (WAP) ở các khu vực.
Vẽ sơ đồ phân cấp: Internet → Modem/Router → Switch trung tâm → các switch nhánh ở từng phòng → máy tính (kết nối cáp) và WAP (phát Wi-Fi cho thiết bị di động).
Ghi chú số lượng máy, vị trí các WAP. Ngày nay hầu hết không còn dùng hub mà thay bằng switch vì switch hiệu quả hơn (gửi dữ liệu đúng cổng đích thay vì phát ra mọi cổng).

Bài 2.

Đề: Trên các xe khách đường dài ngày nay, hành khách có thể truy cập Internet qua Wi-Fi được hay không? Hãy tìm hiểu xem điều này được thực hiện như thế nào.

Gợi ý làm:

Được. Trên xe lắp một bộ phát Wi-Fi di động (router 4G/5G) có gắn SIM dữ liệu của nhà mạng.
Router này dùng sóng di động của các trạm BTS dọc đường để ra Internet, đồng thời phát sóng Wi-Fi trong xe cho hành khách kết nối.
Vì xe di chuyển nên router tự động chuyển vùng giữa các trạm phát sóng; chất lượng phụ thuộc vào vùng phủ sóng di động trên tuyến đường.

Bài 4: Giao thức mạng (trang 21)

Hoạt động 1: Cần có những quy định gì khi gửi thư điện tử?

Đề: Khi gửi thư điện tử, ngoài chính nội dung văn bản của thư, cần có thêm các thông tin gì phục vụ cho việc chuyển thư? Các thông tin này sẽ được xử lí thế nào bởi các phần mềm gửi hay nhận thư?

Trả lời:

Các thông tin cần thêm ngoài nội dung thư:

Địa chỉ người gửi và người nhận, có dạng @, ví dụ nguyenquang2003@gmail.com.
Thông tin về các tệp đính kèm (nếu có), theo một định dạng chặt chẽ.

Cách xử lí của phần mềm:

Phần mềm gửi: soạn thảo và đóng gói toàn bộ dữ liệu (nội dung thư, địa chỉ người gửi/nhận, tệp đính kèm) theo định dạng đã quy định rồi chuyển qua Internet tới máy chủ thư điện tử của người nhận.
Máy chủ thư điện tử: xử lí thư đến; nếu địa chỉ đúng thì lưu vào hộp thư người nhận, nếu sai thì tạo thư báo lỗi gửi ngược lại người gửi.
Phần mềm nhận: truy cập hộp thư, tải thư về, tách các thành phần dữ liệu (địa chỉ người gửi, người nhận, nội dung, danh sách tệp đính kèm) để hiển thị và cho phép tải tệp về.

Ý nghĩa: Tất cả các quy định trên giúp làm rõ định dạng và ý nghĩa của từng thành phần dữ liệu, từ đó xác định cách thức xử lí dữ liệu. Tập hợp các quy định về cách giao tiếp giữa các bên truyền nhận dữ liệu qua mạng chính là giao thức mạng. Trong ví dụ này: gửi thư dùng giao thức SMTP, nhận thư dùng POP3 hoặc IMAP.

Nếu em cần, thầy/cô có thể giải tiếp các trang sau của Bài 4 (phần TCP/IP) khi em gửi ảnh nhé.

Chế độ đọc sách →