Giải Tin học 12 - Định hướng khoa học máy tính trang 154
Lời giải chi tiết SGK Lớp 12 · Môn Tin Há»c · Trang 154–155
Nguon: Tin Hoc 12 KHMT (trang 154 – 155)
⚠️ Lưu ý: Ảnh em gửi thực tế là trang 152 và 153 (góc trang có ghi rõ số), không phải 154 – 155. Thầy sẽ giải đúng theo nội dung trong ảnh. Đây là phần thực hành thuộc Bài 28 – không có câu hỏi/bài tập đánh số, mà là các nhiệm vụ thao tác trên Excel. Thầy sẽ tóm tắt kiến thức cốt lõi và hướng dẫn chi tiết từng nhiệm vụ.
🔍 Kiến thức cần nhớ
PivotTable (Bảng tổng hợp): công cụ trong Excel dùng để tổng hợp, nhóm và thống kê nhanh dữ liệu từ một bảng lớn mà không cần viết công thức.
Bốn vùng kéo – thả dữ liệu trong PivotTable:
| Vùng | Vai trò |
|---|---|
| Filters | Lọc dữ liệu theo điều kiện |
| Columns | Tiêu chí hiển thị theo cột |
| Rows | Tiêu chí dùng để nhóm (tổng hợp) theo hàng |
| Values | Giá trị cần tính (đếm – Count, tổng – Sum, trung bình – Average…) |
PivotChart (Biểu đồ tổng hợp): biểu đồ liên kết trực tiếp với PivotTable, giúp trực quan hóa dữ liệu đã tổng hợp.
💡 Mẹo nhớ: Cách phân biệt nhanh: - Rows = tiêu chí "gom nhóm" (ở đây là Mức thu nhập). - Columns = tiêu chí "chia loại" (ở đây là Khả năng tín dụng). - Values = "đếm cái gì" (Count of Khả năng tín dụng).
⚙️ Các nhiệm vụ thực hành
Nhiệm vụ 2: Tổng hợp dữ liệu bằng PivotTable
Yêu cầu: Tổng hợp Khả năng tín dụng theo Mức thu nhập.
a) Khởi tạo bảng PivotTable
- Bước 1: Nhấn chuột vào ô bất kì trong bảng
Processed_Data(bảng đã qua tiền xử lí). - Bước 2: Trên thanh công cụ chọn Insert → PivotTable:
- Chọn New Worksheet (tạo bảng tổng hợp trên trang tính mới).
- Nhấn OK.
b) Tạo bảng tổng hợp Khả năng tín dụng theo Mức thu nhập
Kéo – thả các trường vào đúng vùng (theo Hình 28.7):
- Rows ← Mức thu nhập (tiêu chí gom nhóm)
- Columns ← Khả năng tín dụng
- Values ← Khả năng tín dụng (hiển thị Count of Khả năng tín dụng – đếm số lượng)
Kết quả là bảng số lượng khách hàng tuyệt đối (Hình 28.8). Grand Total là tổng cộng theo hàng/cột tương ứng.
c) Điều chỉnh việc hiển thị kết quả thống kê
Nhận xét quan trọng: Số lượng khách hàng ở mỗi nhóm thu nhập chênh lệch quá lớn (ví dụ nhóm Thấp có 32 242 người, nhóm Khá chỉ 15 719 người), nên so sánh số tuyệt đối là không hợp lí. Vì vậy cần chuyển sang tỉ lệ phần trăm.
- Bước 1: Nháy nút phải chuột vào bảng PivotTable đã tạo.
- Bước 2: Chọn Show Values As → % of Row Total → mỗi hàng được tính theo % trên tổng của hàng đó (mỗi hàng cộng lại = 100,00%).
Nhiệm vụ 3: Tạo biểu đồ trực quan hoá dữ liệu
Yêu cầu: Tạo biểu đồ mô tả dữ liệu tổng hợp bằng PivotChart.
- Bước 1: Nháy chuột vào vị trí bất kì trong bảng tổng hợp (Hình 28.9).
- Bước 2: Chọn Insert → PivotChart → Column → OK → thu được biểu đồ cột (Hình 28.10).
💡 Mẹo nhớ: PivotChart luôn "đi đôi" với PivotTable – thay đổi PivotTable thì biểu đồ tự cập nhật theo.
Nhiệm vụ 4: Phân tích kết quả tổng hợp dữ liệu
Yêu cầu: Quan sát kết quả tổng hợp và biểu đồ để rút ra kết luận về tính chất / mối quan hệ / xu hướng của dữ liệu, phục vụ mục tiêu phân tích.
Đây là bước trích rút thông tin và tri thức hữu ích từ dữ liệu đã xử lí.
📊 Phân tích bảng tỉ lệ % (Hình 28.9)
Đây là phần vận dụng quan trọng. Bảng % theo hàng (% of Row Total):
| Mức thu nhập | Kém | Trung Bình | Tốt | Tổng |
|---|---|---|---|---|
| Cao | 15,80% | 55,04% | 29,16% | 100% |
| Khá | 33,14% | 54,30% | 12,56% | 100% |
| Trung bình | 26,26% | 53,42% | 20,32% | 100% |
| Thấp | 38,18% | 51,02% | 10,80% | 100% |
| Grand Total | 28,99% | 53,13% | 17,88% | 100% |
Kết luận rút ra (xu hướng dữ liệu):
- Tỉ lệ tín dụng "Tốt" giảm dần khi thu nhập giảm: Cao 29,16% → Khá 12,56% → Trung bình 20,32% → Thấp 10,80%. Nhóm thu nhập Cao có tỉ lệ tín dụng tốt cao nhất.
- Tỉ lệ tín dụng "Kém" tăng dần khi thu nhập giảm: Cao 15,80% → Thấp 38,18%. Nhóm thu nhập Thấp có tỉ lệ tín dụng kém cao nhất, gần gấp 2,4 lần nhóm Cao.
- Mức "Trung Bình" chiếm tỉ trọng lớn và khá ổn định ở mọi nhóm (dao động 51% – 55%).
→ Tri thức rút ra: Có mối quan hệ thuận giữa mức thu nhập và khả năng tín dụng — thu nhập càng cao thì khả năng tín dụng càng tốt. Đây là thông tin hữu ích để đánh giá rủi ro cho vay.
⚠️ Lưu ý thi: Câu hỏi hay gặp dạng "vì sao phải đổi sang tỉ lệ %?". Đáp án mấu chốt: vì số lượng khách hàng giữa các nhóm chênh lệch lớn, dùng số tuyệt đối sẽ gây so sánh sai lệch; tỉ lệ % chuẩn hóa các nhóm về cùng "thang 100%" nên so sánh công bằng hơn.
🎯 Ghi nhớ: - Quy trình hoàn chỉnh: Tiền xử lí dữ liệu → PivotTable (tổng hợp) → đổi sang % → PivotChart (trực quan) → Phân tích rút ra tri thức. - Rows = gom nhóm, Columns = phân loại, Values = đếm/tính. - Khi các nhóm có quy mô khác nhau → luôn ưu tiên so sánh bằng tỉ lệ % thay vì số tuyệt đối. - PivotChart liên kết động với PivotTable, giúp đọc xu hướng dữ liệu nhanh và trực quan.
Nếu em gửi đúng ảnh trang 154 – 155 (thường là phần Luyện tập / Vận dụng / Câu hỏi củng cố của bài), thầy sẽ giải chi tiết từng câu giúp em nhé.