Giải Tự Nhiên và Xã Hội 3 trang 77
Lời giải chi tiết SGK Lớp 3 · Môn Tá»± NhiĂªn & XĂ£ Há»™i · Trang 77–78
Chào các em! Hôm nay cô trò mình cùng tìm hiểu về cơ quan tiêu hoá và đường đi của thức ăn trong cơ thể nhé. Cô sẽ tóm tắt lý thuyết rồi giải từng câu hỏi trong sách.
Tóm tắt lý thuyết
Cơ quan tiêu hoá gồm: miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già, hậu môn, gan, túi mật, tuy.
Nhiệm vụ chính: biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể và thải các chất cặn bã ra ngoài.
Vai trò từng bộ phận (theo sơ đồ):
| Bộ phận | Nhiệm vụ |
|---|---|
| Khoang miệng | Răng cắt, nghiền nhỏ; lưỡi nhào trộn; nước bọt tẩm ướt cho dễ nuốt |
| Dạ dày | Co bóp, nhào trộn thức ăn thành dạng lỏng; một phần thức ăn biến đổi thành chất dinh dưỡng |
| Ruột non | Hầu hết thức ăn biến đổi thành chất dinh dưỡng nhờ mật, dịch tuy và dịch ruột; chất dinh dưỡng hấp thu vào máu đi nuôi cơ thể |
| Ruột già | Hấp thu phần lớn nước, chất cặn bã chuyển thành phân |
Em có biết: Mỗi ngày tuyến nước bọt tiết ra khoảng 800 ml đến 1 200 ml. Khi nhai, ngửi, nhìn thấy thức ăn ngon thì tiết nhiều hơn; khi ngủ tiết ít hơn. Nước bọt còn giúp chống vi khuẩn ở khoang miệng.
Bài 1 (trang 76): Chỉ đường đi của thức ăn trên sơ đồ
Dựa vào sơ đồ, đường đi của thức ăn lần lượt qua các bộ phận:
Miệng → Thực quản → Dạ dày → Ruột non → Ruột già → Hậu môn (thải ra ngoài)
Giải thích: Thức ăn vào miệng được nghiền nhỏ, theo thực quản xuống dạ dày, rồi xuống ruột non, ruột già, cuối cùng chất cặn bã được thải ra qua hậu môn.
Bài 2 (trang 76): Nói về tiêu hoá thức ăn ở một số bộ phận
- Ở khoang miệng: Răng cắt và nghiền nhỏ thức ăn, lưỡi nhào trộn, nước bọt tẩm ướt cho dễ nuốt.
- Ở dạ dày: Dạ dày co bóp, nhào trộn thức ăn thành dạng lỏng; một phần thức ăn được biến đổi thành chất dinh dưỡng.
- Ở ruột non: Hầu hết thức ăn được biến đổi thành chất dinh dưỡng nhờ mật, dịch tuy và dịch ruột. Chất dinh dưỡng được hấp thu vào máu đi nuôi cơ thể.
- Ở ruột già: Hấp thu phần lớn nước, chất cặn bã được chuyển thành phân.
Trò chơi: "Đó là bộ phận nào?" (trang 77)
Câu hỏi trong tranh: "Bộ phận nào nhào trộn thức ăn thành dạng lỏng?"
Đáp án: Đó là dạ dày.
Vì dạ dày có nhiệm vụ co bóp, nhào trộn thức ăn thành dạng lỏng (xem lại bảng lý thuyết ở trên).
Bài 1 (trang 77): Viết lại việc ăn, uống và thải chất cặn bã trong 3 ngày
Đây là bài thực hành, em ghi theo nhật ký thật của mình. Cô gợi ý một mẫu để em tham khảo:
| Ngày | Số bữa ăn | Các loại thức ăn, đồ uống | Số lần thải chất cặn bã |
|---|---|---|---|
| Ngày thứ nhất | 3 bữa | Cơm, thịt, rau, cá, sữa, nước lọc, hoa quả | 1 lần |
| Ngày thứ hai | 3 bữa | Cơm, trứng, canh rau, tôm, nước cam | 1 lần |
| Ngày thứ ba | 4 bữa | Cơm, thịt gà, rau xanh, sữa chua, nước lọc | 2 lần |
Em hãy thay bằng số liệu thật của bản thân nhé.
Bài 2 (trang 77): Nhận xét về việc ăn, uống, thải chất cặn bã
Gợi ý nhận xét:
- Em ăn đủ 3 bữa mỗi ngày, ăn đa dạng các loại thức ăn (cơm, thịt, cá, rau, hoa quả) là tốt cho cơ thể.
- Uống đủ nước mỗi ngày giúp tiêu hoá dễ dàng hơn.
- Thải chất cặn bã đều đặn 1–2 lần mỗi ngày cho thấy hệ tiêu hoá hoạt động bình thường.
- Nếu thấy ít ăn rau, uống ít nước thì em nên điều chỉnh để ăn uống cân bằng hơn.
Câu hỏi của bạn nhỏ (trang 77)
Câu hỏi: "Nếu con nhai kĩ thì dạ dày không phải nhào trộn nhiều đúng không ạ?"
Trả lời: Đúng rồi!
Khi em nhai kĩ, thức ăn đã được răng nghiền nhỏ và nước bọt tẩm ướt ngay từ trong miệng. Nhờ vậy, khi xuống dạ dày, dạ dày sẽ đỡ phải co bóp, nhào trộn nhiều, giúp tiêu hoá dễ dàng và bảo vệ dạ dày. Vì thế các em nhớ ăn chậm, nhai kĩ nhé!
Các em cần ghi nhớ thứ tự đường đi của thức ăn và nhiệm vụ của từng bộ phận. Hai bài thực hành (Bài 1, 2 trang 77) thì làm theo thói quen ăn uống thật của bản thân để rút ra nhận xét cho riêng mình.