Giải Tự Nhiên và Xã Hội 3 trang 85
Lời giải chi tiết SGK Lớp 3 · Môn Tá»± NhiĂªn & XĂ£ Há»™i · Trang 85–86
Hai trang này thuộc bài về Cơ quan tuần hoàn (sách Tự nhiên và Xã hội 3 – Kết nối tri thức). Cô sẽ tóm tắt lý thuyết rồi hướng dẫn em làm từng hoạt động nhé.
Tóm tắt lý thuyết
Cơ quan tuần hoàn gồm tim và các mạch máu:
- Các mạch máu gồm: động mạch, tĩnh mạch và mao mạch.
- Cơ quan tuần hoàn có nhiệm vụ vận chuyển máu từ tim đến các bộ phận của cơ thể và từ các bộ phận của cơ thể trở về tim.
Một số điều cần nhớ:
- Người trưởng thành có khoảng 4 – 5 lít máu tùy trọng lượng cơ thể.
- Nhịp tim của người trưởng thành thấp hơn nhịp tim của trẻ em (ví dụ trong bài: nhịp tim của mẹ là 72 lần/phút, thấp hơn của con).
- Chúng ta nên tuyên truyền để nhiều người tham gia hiến máu nhân đạo.
Bài 4: Xếp thẻ chữ vào sơ đồ cơ quan tuần hoàn
Đề: Hãy xếp các thẻ chữ thích hợp vào sơ đồ cơ quan tuần hoàn và nêu chức năng của chúng.
Hướng dẫn:
Trong sơ đồ có các thẻ chữ cần dán đúng vị trí: TIM, ĐỘNG MẠCH, TĨNH MẠCH, MAO MẠCH.
| Thẻ chữ | Vị trí trên sơ đồ | Chức năng |
|---|---|---|
| Tim | Ở giữa, phía bên trái sơ đồ (cơ quan co bóp) | Co bóp để đẩy máu đi khắp cơ thể và nhận máu trở về |
| Động mạch (màu đỏ) | Mạch máu xuất phát từ tim đi ra | Dẫn máu từ tim đến các bộ phận của cơ thể |
| Tĩnh mạch (màu xanh) | Mạch máu dẫn về tim | Dẫn máu từ các bộ phận của cơ thể trở về tim |
| Mao mạch | Các mạch nhỏ li ti nối động mạch với tĩnh mạch | Nối động mạch với tĩnh mạch, là nơi trao đổi chất giữa máu và các tế bào |
Vì sao xếp như vậy: Máu đi theo vòng tuần hoàn từ tim → động mạch → mao mạch (ở các bộ phận) → tĩnh mạch → trở về tim. Dựa vào chiều đi của máu mà ta gắn đúng tên cho từng loại mạch.
Bài 1 (Em tập làm bác sĩ): Tìm nhịp đập của mạch trên cổ tay hoặc cổ
Đề: Tìm nhịp đập của mạch trên cổ tay hoặc cổ.
Có hai cách bắt mạch như hai bạn trong hình hướng dẫn:
Cách 1 – Bắt mạch ở cổ tay:
- Để ngửa bàn tay trái, đặt gần cơ thể và nắm nhẹ.
- Đặt ngón trỏ và ngón giữa của bàn tay phải lên cổ tay trái, ngay dưới nếp gấp cổ tay.
- Ấn nhẹ và đếm số nhịp đập.
Cách 2 – Bắt mạch ở cổ:
- Đặt đầu ngón trỏ và ngón giữa của bàn tay phải vào một bên cổ, ngay dưới xương hàm.
- Ấn nhẹ và đếm số nhịp đập.
Lưu ý: chỉ ấn nhẹ, không ấn mạnh; nên dùng ngón trỏ và ngón giữa (không dùng ngón cái vì ngón cái cũng có mạch đập, dễ đếm nhầm).
Bài 2 (Em tập làm bác sĩ): Tìm và đếm nhịp đập của tim
Đề:
- Đếm số nhịp đập của tim trong 1 phút ở hai trạng thái: khi ngồi yên và sau khi vận động một lúc.
- So sánh số nhịp đập của hai lần thực hiện và chia sẻ với bạn.
Cách làm: Em bắt mạch theo Bài 1, dùng đồng hồ bấm 1 phút và đếm số nhịp. Đo lần 1 khi ngồi yên, sau đó chạy nhảy hoặc vận động một lúc rồi đo lần 2.
Đây là bảng kết quả mẫu để em tham khảo (số liệu thực tế tùy từng bạn):
| Trạng thái | Số nhịp đập trong 1 phút | Nhận xét |
|---|---|---|
| Ngồi yên | khoảng 80 – 90 lần | Sau khi vận động, tim đập nhanh hơn so với khi ngồi yên |
| Sau vận động | khoảng 110 – 130 lần |
Giải thích: Khi vận động, cơ thể cần nhiều ô-xi và chất dinh dưỡng hơn, nên tim phải đập nhanh hơn để bơm máu nhiều và nhanh hơn đi nuôi cơ thể. Vì vậy số nhịp đập sau vận động luôn cao hơn khi ngồi yên.
Em nhớ thay số bằng kết quả em tự đo được nhé, vì mỗi người sẽ ra một con số khác nhau một chút.
Nếu em gửi đúng trang 86 (trang còn lại), cô sẽ giải tiếp phần đó cho đầy đủ.