Giải Khoa Học 4 trang 34
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Khoa Há»c · Trang 34–35
Hai trang này thuộc bài học về Ánh sáng trong sách Khoa học 4. Mình lưu ý nhỏ: ảnh em gửi hiển thị số trang là 32 và 33 (không phải 34–35), nên mình để đúng header theo trang trong ảnh nhé.
Dưới đây là phần tóm tắt lý thuyết và hướng dẫn chi tiết từng hoạt động, thí nghiệm.
Tóm tắt lý thuyết
2. Sự truyền ánh sáng
- Ánh sáng truyền từ vật phát sáng đến các vật. Ánh sáng phản chiếu (hắt lại) từ các vật đến mắt nên ta nhìn thấy các vật.
- Trong không khí, ánh sáng truyền theo đường thẳng.
3. Vật cho ánh sáng truyền qua và vật cản ánh sáng
- Có vật cho ánh sáng truyền qua (vật trong suốt) và có vật không cho ánh sáng truyền qua (vật cản sáng).
- Phía sau vật cản sáng sẽ xuất hiện bóng tối.
Bài 1: Kiểm tra cách mắt nhìn thấy một vật (Trang 32)
Đề bài:
Chuẩn bị: Hộp bìa cứng thành trong màu đen có đục hai lỗ nhỏ, đèn pin, viên bi trắng. - Bố trí thí nghiệm như Hình 3. Viên bi trắng đặt ở đáy hộp. - Đặt mắt sát lỗ nhỏ. Dự đoán có nhìn thấy viên bi trắng không trong hai trường hợp: chưa bật đèn và đã bật đèn. - Vì sao em nhìn thấy viên bi? Từ kết quả thí nghiệm rút ra nhận xét.
Hướng dẫn trả lời:
| Trường hợp | Kết quả | Giải thích |
|---|---|---|
| Chưa bật đèn | Không nhìn thấy viên bi | Trong hộp tối, không có ánh sáng chiếu tới viên bi nên không có ánh sáng phản chiếu đến mắt |
| Đã bật đèn | Nhìn thấy viên bi | Ánh sáng từ đèn chiếu tới viên bi, viên bi hắt ánh sáng đến mắt qua lỗ nhỏ |
Vì sao em nhìn thấy viên bi?
Vì có ánh sáng từ viên bi (do phản chiếu ánh sáng đèn) truyền tới mắt em.
Nhận xét: Ta chỉ nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền tới mắt. Trong bóng tối hoàn toàn, mắt không thể nhìn thấy vật.
Bài 2: Kiểm tra ánh sáng truyền thẳng trong không khí (Trang 32)
Đề bài:
Chuẩn bị: Đèn pin đã bỏ chao đèn; ống nhựa dẻo, dài khoảng 60 cm. - Đặt đèn pin đã bật sáng ở một đầu ống nhựa để thẳng (Hình 4). Em có thấy bóng đèn khi nhìn vào đầu kia không? - Nếu uốn cong ống và làm lại như trên, em có thấy bóng đèn không? - Thực hiện thí nghiệm để kiểm tra. Hãy giải thích kết quả.
Hướng dẫn trả lời:
- Khi ống thẳng: Em nhìn thấy bóng đèn. Vì ánh sáng truyền theo đường thẳng nên đi suốt từ đầu này đến đầu kia của ống và tới mắt.
- Khi uốn cong ống: Em không nhìn thấy bóng đèn. Vì ánh sáng truyền thẳng, không đi theo đường cong, nên bị thành ống chặn lại, không tới được mắt.
Giải thích: Kết quả này chứng tỏ trong không khí ánh sáng truyền theo đường thẳng.
Bài 3: Quan sát Hình 5 (Trang 32)
Đề bài:
- Chỉ ra vật phát sáng trong hình. - Vì sao người đứng bên đường nhìn thấy ô tô? - Thảo luận cách người đó có thể nhìn thấy ô tô vào ban đêm.
Hướng dẫn trả lời:
- Vật phát sáng trong hình: Mặt Trời (ban ngày), đèn đường, đèn pha của ô tô.
- Vì sao nhìn thấy ô tô: Ánh sáng Mặt Trời (hoặc đèn) chiếu vào ô tô, ô tô phản chiếu ánh sáng đến mắt người nên người nhìn thấy ô tô.
- Cách nhìn thấy ô tô vào ban đêm: Ban đêm cần có nguồn sáng như đèn đường, đèn pha của ô tô bật lên. Ánh sáng chiếu vào xe rồi hắt lại đến mắt, nhờ đó người vẫn nhìn thấy ô tô.
Bài 1: Tìm hiểu ánh sáng truyền qua những vật nào (Trang 33)
Đề bài:
Chuẩn bị: 3 ngôi sao bằng nhựa trong, nhựa đen và bìa cứng; đèn pin; tấm nhựa trắng. - Thảo luận cách làm thí nghiệm và dự đoán ánh sáng từ đèn pin có thể truyền qua những ngôi sao nào. - Đặt lần lượt các ngôi sao vào khoảng giữa đèn pin và tấm nhựa trắng (Hình 6). Bật đèn pin. - Em quan sát thấy gì trên tấm nhựa trắng? Vật nào cho ánh sáng truyền qua? Vật nào không (vật cản sáng)?
Hướng dẫn trả lời:
| Ngôi sao | Ánh sáng truyền qua? | Quan sát trên tấm nhựa trắng |
|---|---|---|
| Nhựa trong | Có | Ánh sáng đi qua, gần như không tạo bóng rõ |
| Nhựa đen | Không | Xuất hiện bóng ngôi sao màu tối |
| Bìa cứng | Không | Xuất hiện bóng ngôi sao màu tối |
- Vật cho ánh sáng truyền qua: ngôi sao bằng nhựa trong.
- Vật cản ánh sáng: ngôi sao bằng nhựa đen và ngôi sao bằng bìa cứng.
Bài 2: Tìm hiểu nguyên nhân có bóng và sự thay đổi kích thước bóng (Trang 33)
Đề bài:
- Ở thí nghiệm Hình 6, vì sao trên tấm nhựa trắng có bóng của ngôi sao nhựa đen và ngôi sao bìa cứng? - Nêu kết luận về nguyên nhân có bóng của vật. - Dự đoán sự thay đổi kích thước bóng khi: di chuyển đèn lại gần / ra xa ngôi sao; di chuyển ngôi sao lại gần / ra xa tấm nhựa trắng. - Thực hiện thí nghiệm kiểm tra dự đoán. - Rút ra kết luận về vị trí của bóng và mối liên hệ giữa kích thước bóng với khoảng cách.
Hướng dẫn trả lời:
Vì sao có bóng?
Vì ngôi sao nhựa đen và bìa cứng là vật cản sáng. Ánh sáng truyền thẳng tới gặp vật này thì bị chặn lại, phần phía sau vật không nhận được ánh sáng nên tạo thành bóng tối trên tấm nhựa trắng.
Kết luận về nguyên nhân có bóng:
Bóng của vật xuất hiện ở phía sau vật cản sáng, khi vật đó được chiếu sáng.
Dự đoán và kết quả thay đổi kích thước bóng:
| Hành động | Kích thước bóng |
|---|---|
| Di chuyển đèn lại gần ngôi sao | Bóng to ra |
| Di chuyển đèn ra xa ngôi sao | Bóng nhỏ lại |
| Di chuyển ngôi sao lại gần tấm nhựa trắng | Bóng nhỏ lại |
| Di chuyển ngôi sao ra xa tấm nhựa trắng | Bóng to ra |
Kết luận:
- Vị trí của bóng: Bóng nằm ở phía sau vật cản sáng, ở phía đối diện với nguồn sáng.
- Mối liên hệ kích thước bóng – khoảng cách: Vật càng đặt gần nguồn sáng (hoặc càng xa màn) thì bóng càng lớn; vật càng xa nguồn sáng (hoặc càng gần màn) thì bóng càng nhỏ.
Nếu em cần mình vẽ sơ đồ minh họa đường truyền ánh sáng hoặc làm thêm câu hỏi luyện tập cho bài này, cứ nói nhé.