Giải Khoa Học 4 trang 76
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Khoa Há»c · Trang 76–77
Bài 20: Nấm ăn và nấm trong chế biến thực phẩm
Chào các em! Hôm nay chúng ta sẽ cùng khám phá một loại sinh vật rất quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày: đó là nấm. Có những loại nấm ăn rất ngon và bổ dưỡng, lại có những loại nấm dùng để làm thuốc nữa đấy.
Mục tiêu bài học
- Nêu được tên và một số đặc điểm (hình dạng, màu sắc) của nấm được dùng làm thức ăn.
- Khám phá được ích lợi của một số nấm men trong chế biến thực phẩm (ví dụ: làm bánh mì,...).
Tóm tắt lý thuyết
Nấm ăn là nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, cung cấp nhiều loại vi-ta-min, chất xơ, chất đạm,... có lợi cho sức khoẻ của con người.
Câu hỏi mở đầu
Đề bài: Hãy kể tên những nấm mà em biết trong hình 1.
Trả lời:
Trong hình 1 có nhiều loại nấm ăn được bày cùng nhau. Một số nấm em có thể nhận ra như:
- Nấm hương (nấm đông cô)
- Nấm sò (nấm bào ngư)
- Nấm kim châm
- Nấm đùi gà
- Nấm rơm
Đây đều là những loại nấm thường được dùng để nấu ăn trong gia đình.
Phần 1: Nấm dùng làm thức ăn (nấm ăn)
Bài 1: Quan sát hình 2, nêu tên và mô tả đặc điểm hình dáng, màu sắc của các nấm ăn
Đề bài: Quan sát hình 2, nêu tên và mô tả đặc điểm hình dáng, màu sắc của các nấm ăn (a, b, c, d, e).
Trả lời:
| Hình | Tên nấm | Hình dáng | Màu sắc |
|---|---|---|---|
| a | Nấm rơm | Thân tròn, mũ chụm lại như quả trứng nhỏ | Màu trắng ngà, đầu hơi nâu xám |
| b | Nấm tai mèo (mộc nhĩ) | Mỏng, dẹt, nhăn nheo giống tai người | Màu nâu đen |
| c | Nấm sò | Mũ xoè rộng, mọc thành cụm xếp tầng | Màu trắng xám đến nâu nhạt |
| d | Nấm kim châm | Thân dài, nhỏ và mảnh, mọc thành chùm dày | Màu trắng, mũ tròn nhỏ ở đầu |
| e | Nấm hương | Mũ tròn dày, có vân nứt trên bề mặt | Màu nâu sẫm |
Giải thích: Mỗi loại nấm ăn có hình dáng và màu sắc riêng. Khi quan sát, các em nên chú ý đến phần mũ nấm (to hay nhỏ, tròn hay xoè) và phần thân (dài hay ngắn, mảnh hay mập) để phân biệt.
Trang 75
Bài 2: Nêu tên một số nấm ăn khác
Đề bài: Hãy nêu tên một số nấm ăn khác mà em biết và chia sẻ với bạn theo sơ đồ gợi ý (Tên nấm ăn → Hình dạng, Màu sắc, Nơi sống).
Trả lời (ví dụ với nấm mỡ):
- Tên nấm ăn: Nấm mỡ
- Hình dạng: Mũ tròn, mập, thân ngắn
- Màu sắc: Trắng hoặc nâu nhạt
- Nơi sống: Được trồng trên đất giàu mùn, nơi ẩm và mát
Một số nấm ăn khác em có thể kể thêm: nấm bào ngư, nấm tuyết, nấm mối, nấm linh chi (loại ăn được).
Bài 3: Kể tên nấm gia đình thường dùng
Đề bài: Kể tên một số nấm mà gia đình em thường sử dụng trong các bữa ăn.
Trả lời:
Gia đình em thường dùng các loại nấm như:
- Nấm rơm (nấu canh, xào)
- Nấm hương (kho thịt, nấu canh)
- Nấm kim châm (lẩu, xào)
- Nấm sò (xào, nấu canh)
- Mộc nhĩ (làm nem, xào, nấu miến)
Đây là câu hỏi mở, các em hãy trả lời theo đúng thực tế ở nhà mình nhé.
Bài 1 (phần ?): Xác định tên nấm ở hình 3
Đề bài: Hãy xác định tên của các nấm ăn ở hình 3, dựa vào các cụm từ gợi ý: nấm mỡ, nấm đùi gà, nấm rơm.
Trả lời:
| Hình | Tên nấm | Dấu hiệu nhận biết |
|---|---|---|
| a | Nấm đùi gà | Thân to, mập, dài giống cái đùi gà, màu trắng kem |
| b | Nấm rơm | Mũ chụm tròn như quả trứng, mọc thành cụm trong rổ |
| c | Nấm mỡ | Mũ tròn, mập, ngắn, màu trắng hoặc nâu nhạt |
Giải thích: Em dựa vào hình dáng đặc trưng để ghép tên. Nấm đùi gà có thân rất to và dài (giống đùi gà nên gọi như vậy), nấm rơm thì nhỏ và chụm tròn, còn nấm mỡ có mũ tròn mập, bề mặt trơn nhẵn.
Bài 2 (phần ?): Chia sẻ về món ăn từ nấm
Đề bài: Hãy chia sẻ về các món ăn được làm từ nấm mà em biết.
Trả lời (gợi ý):
- Canh nấm rơm nấu với mướp
- Nấm hương kho thịt
- Lẩu nấm kim châm
- Nem rán có mộc nhĩ
- Súp nấm
- Nấm sò xào tỏi
Các em có thể kể thêm những món mà gia đình mình hay nấu nhé.
Em có biết?
Có nhiều nấm được sử dụng làm thuốc trong y học cổ truyền như nấm linh chi, nấm đông trùng hạ thảo (hình 4),... Các nấm quý này giúp tăng cường sức khoẻ và hỗ trợ điều trị một số bệnh cho con người.
- Hình 4a: Nấm linh chi (màu đỏ nâu, mặt bóng)
- Hình 4b: Nấm đông trùng hạ thảo (màu cam, mọc thành sợi dài)