Giải Khoa Học 4 trang 114
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Khoa Há»c · Trang 114–115
Nguon: Khoa Hoc 4 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 114 – 115)
Câu 3
Đề bài: Một nhóm học sinh quan sát khu vườn (Hình 8) và phát hiện được một số sinh vật. Hãy vẽ các chuỗi thức ăn giữa các sinh vật trong khu vườn.
Trong khu vườn có các sinh vật: cây (lá cây), sâu, rệp, ấu trùng bọ rùa, chim sâu.
Em hãy nhớ: con vật nào ăn con vật (hoặc cây) nào thì ta vẽ mũi tên chỉ từ thức ăn sang con ăn.
Chuỗi thức ăn 1: Lá cây → Sâu → Chim sâu (Sâu ăn lá cây, chim sâu ăn sâu)
Chuỗi thức ăn 2: Lá cây → Rệp → Ấu trùng bọ rùa (Rệp hút nhựa lá cây, ấu trùng bọ rùa ăn rệp)
Như vậy từ Hình 8, em vẽ được 2 chuỗi thức ăn. Cây xanh luôn đứng đầu mỗi chuỗi vì cây tự làm ra thức ăn cho mình.
Câu 4
Đề bài:
- Hãy quan sát xung quanh nơi ở hoặc trường học của em, ghi chép những sinh vật sống trong các khu vực đó.
- Vẽ sơ đồ chuỗi thức ăn giữa các sinh vật mà em quan sát được và chia sẻ.
Cách làm
Đây là bài thực hành, em tự quan sát và ghi chép. Cô gợi ý cách làm như sau:
Bước 1: Ghi chép các sinh vật em thấy. Ví dụ ở sân trường hoặc vườn nhà:
- Cây cỏ, lá cây
- Sâu, châu chấu, giun
- Gà, chim, ếch, cóc
Bước 2: Tìm xem con nào ăn con nào.
Bước 3: Vẽ sơ đồ bằng mũi tên. Một vài ví dụ:
Lá cây → Sâu → Chim Cỏ → Châu chấu → Gà Lá cây → Sâu → Ếch
Em nhớ vẽ mũi tên đi từ thức ăn sang con ăn nó nhé.
Câu hỏi (?)
Đề bài: Các sinh vật sau có mối liên hệ về thức ăn với nhau: cây lúa, rắn hổ mang, chuột, cỏ, châu chấu, chim diều hâu, bò.
- Có thể xây dựng được bao nhiêu chuỗi thức ăn từ các sinh vật nêu trên?
- Hãy thảo luận và vẽ sơ đồ các chuỗi thức ăn đó.
Cách giải
Trước hết em tìm xem con nào ăn con nào:
- Chuột ăn lúa
- Rắn hổ mang ăn chuột
- Chim diều hâu ăn rắn (và ăn chuột)
- Châu chấu ăn cỏ (và ăn lúa)
- Bò ăn cỏ
Từ đó em lập được các chuỗi thức ăn:
Chuỗi 1: Cây lúa → Chuột → Rắn hổ mang → Chim diều hâu
Chuỗi 2: Cây lúa → Chuột → Chim diều hâu
Chuỗi 3: Cây lúa → Châu chấu
Chuỗi 4: Cỏ → Châu chấu
Chuỗi 5: Cỏ → Bò
Như vậy có thể xây dựng được nhiều chuỗi thức ăn khác nhau (khoảng 5 chuỗi thường gặp). Tùy cách các em ghép, có thể ra nhiều hơn hoặc ít hơn một chút. Quan trọng là mũi tên luôn đi từ thức ăn sang con ăn nó.
Phần "Em đã học"
Đây là phần tóm tắt kiến thức, không phải bài tập. Em ghi nhớ:
- Các sinh vật trong tự nhiên có mối liên hệ với nhau về thức ăn. Sinh vật này là thức ăn của sinh vật khác, nối tiếp nhau tạo thành chuỗi thức ăn.
- Chuỗi thức ăn được vẽ bằng các mũi tên. Sinh vật ở trước mũi tên là thức ăn của sinh vật ở sau mũi tên.
Phần "Em có thể"
Phần này khuyến khích em phát hiện và chia sẻ về những chuỗi thức ăn ở nơi em sống.
Bài 30: Vai trò của thực vật trong chuỗi thức ăn
Câu hỏi mở đầu
Đề bài: Quan sát hình 1 và cho biết cây lúa có vai trò gì đối với chuỗi thức ăn.
Trong Hình 1, chuỗi thức ăn là:
Mặt Trời → Lúa → Châu chấu → Ếch → Rắn → Đại bàng
Cách giải
Em nhìn vào sơ đồ thấy cây lúa đứng ở đầu chuỗi thức ăn (sau Mặt Trời).
Vai trò của cây lúa: Cây lúa là thức ăn đầu tiên trong chuỗi, nuôi sống châu chấu. Nhờ có lúa mà châu chấu mới sống được, rồi ếch ăn châu chấu, rắn ăn ếch, đại bàng ăn rắn. Vậy cây lúa (thực vật) là nguồn thức ăn mở đầu, nuôi sống cả chuỗi thức ăn.
Phần 1: Thực vật cung cấp thức ăn cho con người và động vật
Đây là phần lý thuyết. Kiến thức chính:
- Thực vật có thể tự làm ra chất dinh dưỡng từ không khí, nước và chất khoáng nhờ ánh sáng mặt trời.
- Động vật và con người không tự làm ra chất dinh dưỡng được, nên phải lấy thức ăn từ thực vật và động vật khác.
Câu 1
Đề bài: Quan sát hình 2 và trả lời các câu hỏi:
- Thức ăn của động vật và con người được lấy từ đâu?
- Các bộ phận nào của cây ngô có thể được dùng làm thức ăn cho con người và động vật?
Cách giải
Câu hỏi 1: Thức ăn của động vật và con người được lấy từ thực vật (cây cối, rau, củ, quả, hạt...) và từ động vật khác (thịt, cá, trứng, sữa...). Câu hỏi 2: Nhiều bộ phận của cây ngô có thể dùng làm thức ăn: - Hạt ngô (bắp ngô): làm thức ăn cho con người và vật nuôi như gà, lợn. - Thân và lá ngô: làm thức ăn cho trâu, bò. Như vậy cả hạt, thân và lá cây ngô đều có ích làm thức ăn.
🎯 Ghi nhớ: - Chuỗi thức ăn cho biết con vật nào ăn con vật (hay cây) nào. Vẽ bằng mũi tên đi từ thức ăn sang con ăn nó. - Cây xanh (thực vật) luôn đứng đầu mỗi chuỗi thức ăn vì cây tự làm ra chất dinh dưỡng nhờ ánh sáng mặt trời. - Động vật và con người không tự làm ra thức ăn, phải lấy từ thực vật và động vật khác. Vì thế thực vật có vai trò rất quan trọng, là nguồn nuôi sống mọi sinh vật.