Giải Khoa Học 4 trang 120

Hai trang này nằm ở cuối bài học về chuỗi thức ăn (trang 118) và mở đầu Bài 31 – Ôn tập chủ đề Sinh vật và môi trường (trang 119). Cô sẽ giải lần lượt từng phần nhé.

Tóm tắt lý thuyết (phần "Em đã học")

• Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng từ nước và khí các-bô-níc dưới tác dụng của ánh sáng để sống và phát triển. Vì vậy thực vật là nguồn thức ăn của con người và nhiều loài động vật khác.
• Số lượng các sinh vật trong chuỗi thức ăn được duy trì tương đối ổn định sẽ tạo nên trạng thái cân bằng của chuỗi thức ăn. Để giữ cân bằng này, chúng ta cần tích cực trồng và chăm sóc cây xanh, bảo vệ các động vật hoang dã và môi trường sống của chúng.

Bài 3 (trang 118): Vận động gia đình giữ cân bằng chuỗi thức ăn

Đề bài: Hãy chia sẻ và vận động gia đình cùng thực hiện các hoạt động để góp phần duy trì sự cân bằng các chuỗi thức ăn trong tự nhiên.

Đây là câu thực hành, không có đáp án cố định. Em có thể chia sẻ và vận động gia đình làm những việc sau:

• Trồng thêm cây xanh quanh nhà, chăm sóc cây trong vườn.
• Không săn bắt, không mua bán động vật hoang dã (như hình 9: cam kết không sử dụng rắn trong tự nhiên làm thức ăn và thuốc).
• Không xả rác, không đổ chất thải ra ao hồ, sông suối làm ô nhiễm môi trường sống của sinh vật.
• Bảo vệ rừng, không chặt phá cây rừng bừa bãi.
• Tuyên truyền cho người thân, hàng xóm cùng chung tay bảo vệ thiên nhiên.

Phần "Em có biết?" – Bò rừng Bi-son

Nội dung cho biết: Vào thế kỉ 19 ở châu Mỹ, bò rừng Bi-son hoạt động quá mạnh đã tàn phá những khu rừng, làm cho rừng xanh bị thoái hóa thành đồng cỏ. Quá trình này làm ảnh hưởng đến toàn bộ các loài sinh vật trong khu rừng.

Bài học rút ra: Khi một loài trong chuỗi thức ăn phát triển quá mức, nó sẽ phá vỡ sự cân bằng và ảnh hưởng đến tất cả các loài còn lại trong môi trường.

Phần "Em có thể"

Yêu cầu: Giải thích được vì sao số loài sinh vật trong các khu rừng thường nhiều hơn ở các khu đất trống, đồi trọc.

Gợi ý trả lời: Rừng có nhiều cây xanh nên cung cấp được nhiều thức ăn, nơi ở và nơi trú ẩn cho động vật. Nhờ vậy nhiều loài sinh vật có thể sinh sống và phát triển. Còn ở đất trống, đồi trọc thì ít cây xanh, thiếu thức ăn và nơi ở nên rất ít loài sinh vật sống được.

---

Bài 31: Ôn tập chủ đề Sinh vật và môi trường (trang 119)

Mục tiêu của bài ôn tập:

• Củng cố kiến thức về chuỗi thức ăn trong tự nhiên và vai trò của thực vật trong chuỗi thức ăn.
• Vận dụng kiến thức đã học để ứng xử trong tình huống giữ cân bằng chuỗi thức ăn.
• Giải thích được một số việc nên và không nên làm để giữ cân bằng chuỗi thức ăn.

Câu mở đầu: Điều em thích nhất ở chủ đề

Đề bài: Hãy nói về điều em thích nhất ở chủ đề Sinh vật và môi trường.

Đây là câu chia sẻ cảm nghĩ. Ví dụ trả lời: Em thích nhất phần tìm hiểu về các chuỗi thức ăn, vì em biết được loài này là thức ăn của loài kia, và tất cả các sinh vật đều liên quan đến nhau trong tự nhiên.

Bài 1: Chia sẻ nội dung theo sơ đồ hình 1

Đề bài: Chia sẻ với bạn một số nội dung theo gợi ý trong sơ đồ hình 1.

Sơ đồ hình 1 hệ thống lại kiến thức của chủ đề như sau:

Em dựa vào bảng này để nói lại với bạn từng ý cho mạch lạc nhé.

Bài 2: Kể các chuỗi thức ăn có từ ba sinh vật trở lên

Đề bài: Hãy kể các chuỗi thức ăn có từ ba sinh vật trở lên.

Một số chuỗi thức ăn ví dụ:

• Cây lúa → Châu chấu → Ếch → Rắn
• Cỏ → Thỏ → Cáo
• Cây xanh → Sâu → Chim sâu → Chim đại bàng
• Lá cây → Sâu → Gà → Cáo
• Cỏ → Trâu, bò → Con người

Lưu ý: Trong chuỗi thức ăn, dấu mũi tên chỉ "là thức ăn của". Mỗi chuỗi đều bắt đầu từ thực vật, vì thực vật là nguồn thức ăn đầu tiên trong tự nhiên.

Bài 3: Nếu không có thực vật thì điều gì sẽ xảy ra?

Đề bài: Nếu trong tự nhiên không có thực vật thì điều gì sẽ xảy ra? Vì sao?

Trả lời: Nếu không có thực vật thì các loài động vật ăn thực vật sẽ không có thức ăn và bị chết. Khi đó các loài động vật ăn thịt cũng mất nguồn thức ăn và chết theo. Dần dần mọi sinh vật trong tự nhiên đều không thể tồn tại.

Vì sao: Thực vật là nguồn thức ăn đầu tiên, là khởi đầu của mọi chuỗi thức ăn. Ngoài ra, thực vật còn cung cấp khí ô-xi cho mọi sinh vật hô hấp. Vì vậy, không có thực vật thì cả chuỗi thức ăn sẽ bị phá vỡ và sự sống không thể duy trì.

---

Cô lưu ý nhỏ: hai trang ảnh em gửi được đánh số 118 và 119 trong sách, còn yêu cầu ghi là trang 120–121. Cô vẫn giải đúng theo nội dung trong ảnh để em dùng học cho chính xác nhé.