Giải Khoa Học 4 trang 16
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Khoa Há»c · Trang 16–17
Ghi chú nhỏ: hai trang ảnh thực tế đánh số là 14 và 15 (không phải 16–17), nên mình dùng đúng số trang in trên sách nhé.
Đây là bài học về chủ đề Nước với 4 nội dung: nguyên nhân ô nhiễm nước, bảo vệ nguồn nước, sử dụng tiết kiệm nước và một số cách làm sạch nước.
Tóm tắt lý thuyết
- Nguồn nước có thể bị ô nhiễm do rác thải, nước thải sinh hoạt, phân bón, thuốc trừ sâu, dầu loang...
- Bảo vệ nguồn nước giúp con người tránh được nhiều bệnh tật (tiêu chảy, tả, lị, giun sán...).
- Nước là tài nguyên có hạn, cần sử dụng tiết kiệm.
- Tùy mục đích và nguồn nước mà chọn cách làm sạch phù hợp: lọc, khử trùng, đun sôi.
Bài 1: Nguyên nhân và tác hại ô nhiễm nguồn nước (trang 14)
Câu 1. Nêu nguyên nhân khác gây ô nhiễm nguồn nước.
Trả lời:
- Vứt rác, xác động vật xuống ao, hồ, sông, suối.
- Nước thải nhà máy, bệnh viện chưa xử lý xả ra môi trường.
- Dùng nhiều phân bón hóa học, thuốc trừ sâu trong trồng trọt.
- Dầu, xăng tràn ra sông biển.
- Nhà vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi đặt gần nguồn nước.
Câu 2. Kể việc làm ở gia đình hoặc địa phương đã và đang gây ô nhiễm nguồn nước.
Trả lời (gợi ý, em kể theo thực tế nơi mình ở):
- Đổ nước rửa bát, nước giặt thẳng xuống mương.
- Vứt túi nilon, vỏ bánh kẹo xuống kênh.
- Phun thuốc trừ sâu sát bờ ao.
- Xả nước thải chăn nuôi ra sông.
Bài 2: Bảo vệ nguồn nước (trang 14)
Câu 3. Quan sát hình 2, cho biết việc làm để bảo vệ nguồn nước và nêu tác dụng.
| Hình | Việc làm | Tác dụng |
|---|---|---|
| a | Mọi người cùng dọn rác, quét dọn quanh khu vực sông, đường phố | Giữ vệ sinh, ngăn rác trôi xuống nguồn nước |
| b | Thu gom rác nổi trên mặt sông | Làm sạch mặt nước, tránh nước bị ô nhiễm |
| c | Công nhân sửa chữa, lắp đặt đường ống dẫn nước, xử lý nước thải | Đưa nước thải đi xử lý đúng nơi, không xả bừa ra môi trường |
Câu hỏi mở rộng:
- Nêu những việc làm khác để bảo vệ nguồn nước.
- Không vứt rác xuống sông, hồ.
- Xử lý nước thải trước khi thải ra môi trường.
- Hạn chế dùng thuốc trừ sâu, phân hóa học.
- Trồng cây giữ nguồn nước, bảo vệ rừng.
- Nêu cách vận động mọi người cùng bảo vệ nguồn nước.
- Tuyên truyền qua loa phát thanh, áp phích.
- Nhắc nhở người thân, bạn bè không xả rác.
- Tham gia ngày hội dọn vệ sinh ở địa phương.
Bài 3: Sử dụng tiết kiệm nước (trang 14 – 15)
Câu 1. Quan sát hình 3, cho biết điều gì xảy ra nếu không tiết kiệm nước.
| Hình | Nội dung | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| a | Tiết kiệm nước để chia sẻ cho nhiều người dùng | Còn nhiều người thiếu nước sạch, ta cần dành cho họ |
| b | Giảm chi phí sinh hoạt nếu tiết kiệm nước | Tiết kiệm tiền cho gia đình |
| c | Nước là tài nguyên có hạn | Nếu dùng phí, nước sạch sẽ cạn kiệt |
Kết luận: Nếu không tiết kiệm nước, nguồn nước sạch sẽ cạn dần, nhiều người không có nước dùng và gia đình tốn nhiều tiền hơn.
Câu 2 (trang 15). Quan sát hình 4, cho biết việc nào nên làm và không nên làm. Vì sao?
| Hình | Việc làm | Nên / Không nên | Lý do |
|---|---|---|---|
| a | Tắm vòi sen, có hứng vòi gọn gàng (đang xối nước để gội/tắm) | Nên | Dùng nước vừa đủ |
| b | Để vòi sen chảy liên tục khi đang kỳ cọ | Không nên | Lãng phí nước chảy mà không dùng |
| c | Rửa tay/cốc, khóa bớt vòi, hứng nước vừa đủ | Nên | Tiết kiệm nước |
| d | Mở vòi nước chảy thật mạnh, tràn ra ngoài | Không nên | Nước chảy phí, tràn lãng phí |
(Em đối chiếu tranh trong sách để xác định đúng từng hình; nguyên tắc chung: mở vòi vừa đủ, khóa vòi khi không dùng là NÊN; để nước chảy liên tục, chảy mạnh tràn là KHÔNG NÊN.)
Câu hỏi mở rộng: Nêu một số việc làm khác để tiết kiệm nước.
- Khóa vòi ngay khi không dùng.
- Dùng nước vo gạo, rửa rau để tưới cây.
- Sửa ngay vòi nước, ống nước bị rò rỉ.
- Hứng nước mưa để dùng.
Bài 4: Một số cách làm sạch nước (trang 15)
Bảng tóm tắt 3 cách làm sạch nước:
| Cách | Dụng cụ / vật liệu | Cách làm |
|---|---|---|
| a) Lọc (Hình 5) | Chai nhựa, bông, cát, sỏi | Cắt chai làm 2 phần A và B; đục lỗ nhỏ ở nắp phần A; lật ngược phần A đặt vào phần B; cho lần lượt bông, cát, sỏi vào phần A rồi từ từ đổ nước cần lọc vào |
| b) Khử trùng (Hình 6) | Chai, chất khử trùng | Cho nước cần làm sạch vào chai, thêm lượng nhỏ chất khử trùng, đậy nắp và lắc đều |
| c) Đun sôi (Hình 7) | Ấm đun | Cho nước cần làm sạch vào ấm rồi đun sôi |
Giải thích thêm:
- Lọc giúp loại bỏ rác, cát, cặn bẩn nhìn thấy được.
- Khử trùng và đun sôi giúp diệt vi khuẩn, làm nước an toàn để uống.
- Tùy mục đích sử dụng và độ bẩn của nguồn nước mà chọn cách phù hợp; nước để uống nên đun sôi.
Nếu em muốn, mình có thể làm thêm phiếu bài tập ôn lại 4 nội dung này để em tự kiểm tra nhé.