Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 43
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 43–44
Tóm tắt lý thuyết
Đoạn cuối truyện Con Rồng cháu Tiên kể: một trăm người con trở thành tổ tiên người Việt. Người con trưởng lên làm vua, lấy hiệu Hùng Vương, đóng đô ở Phong Châu, đặt tên nước là Văn Lang. Từ sự tích này, người Việt tự hào xưng là con Rồng cháu Tiên và gọi nhau là đồng bào.
Từ ngữ cần nhớ:
- Miền đất Lạc Việt: nơi người Lạc Việt sinh sống, chủ yếu ở Bắc Bộ ngày nay.
- Phong Châu: vùng đất cổ, nay thuộc tỉnh Phú Thọ.
- Đồng bào: những người cùng giống nòi, cùng đất nước (nghĩa gốc là "cùng một bọc").
Bài 1: Lạc Long Quân và Âu Cơ được giới thiệu như thế nào?
- Lạc Long Quân: là con trai thần Long Nữ, thuộc nòi rồng, sống dưới nước, có sức khỏe phi thường và nhiều phép lạ.
- Âu Cơ: thuộc dòng họ Thần Nông, là tiên nữ xinh đẹp sống ở vùng núi cao.
→ Cả hai đều có nguồn gốc cao quý (một bên Rồng, một bên Tiên), nên con cháu người Việt mới tự hào là con Rồng cháu Tiên.
Bài 2: Chi tiết Âu Cơ sinh bọc trăm trứng muốn nói điều gì?
Chi tiết này muốn nói: tất cả người Việt Nam đều sinh ra từ một bọc, là anh em ruột thịt, cùng chung một nguồn cội. Vì thế chúng ta gọi nhau là đồng bào (cùng một bọc) và phải biết yêu thương, đùm bọc lẫn nhau.
Bài 3: Cách giải thích nguồn gốc người Việt là con Rồng cháu Tiên nói lên điều gì?
Cách giải thích này nói lên:
- Niềm tự hào của người Việt về dòng dõi cao quý, thiêng liêng (con của Rồng và Tiên).
- Tinh thần đoàn kết, gắn bó keo sơn vì cùng chung một cội nguồn.
- Ước mơ của cha ông về một dân tộc khỏe đẹp, đông vui và mãi trường tồn.
Bài 4: Dựa vào sơ đồ, tóm tắt lại câu chuyện
Em ghép 5 ý trong sơ đồ thành đoạn văn ngắn như sau:
Lạc Long Quân và Âu Cơ gặp nhau, đem lòng yêu mến rồi kết duyên vợ chồng. Ít lâu sau, Âu Cơ sinh ra một bọc trăm trứng, nở thành một trăm người con khỏe mạnh. Vì Lạc Long Quân quen sống dưới nước, Âu Cơ quen sống trên cạn, hai người bàn nhau chia con: năm mươi con theo cha xuống biển, năm mươi con theo mẹ lên non, hẹn khi có việc thì giúp đỡ nhau. Các con của họ tỏa đi khắp nơi, lập nên đất nước Văn Lang. Cũng từ đó, người Việt tự hào gọi mình là con Rồng cháu Tiên.
Bài 5: Câu ca dao dưới đây liên quan thế nào đến câu chuyện?
Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày giỗ Tổ mùng Mười tháng Ba.
Câu ca dao nhắc đến ngày giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch). Đây chính là ngày con cháu khắp nơi tưởng nhớ các Vua Hùng – những người con của Lạc Long Quân và Âu Cơ đã dựng nên nước Văn Lang trong câu chuyện. Câu ca dao nhắc nhở mọi người dù ở đâu cũng phải nhớ về cội nguồn, biết ơn tổ tiên.
Bài 1 (Luyện từ và câu): Kết hợp các từ ngữ để tạo thành câu
Em ghép chủ ngữ với vị ngữ cho hợp nghĩa:
| Câu hoàn chỉnh |
|---|
| Vua Hùng là con trưởng của Lạc Long Quân và Âu Cơ. |
| Đền thờ Vua Hùng được xây dựng trên núi Nghĩa Lĩnh. |
| Lễ hội Đền Hùng gồm nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ dân gian. |
Bài 2: Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong đoạn văn
Cô gạch ranh giới: phần trước dấu // là chủ ngữ (CN), phần sau là vị ngữ (VN).
- Lý Thường Kiệt // là danh tướng Việt Nam thế kỉ XI.
- CN: Lý Thường Kiệt — VN: là danh tướng Việt Nam thế kỉ XI
- Tên tuổi của ông // gắn với chiến thắng chống quân xâm lược nhà Tống.
- CN: Tên tuổi của ông — VN: gắn với chiến thắng chống quân xâm lược nhà Tống
- Tương truyền, ông // cũng là tác giả bài thơ Sông núi nước Nam.
- CN: ông — VN: cũng là tác giả bài thơ Sông núi nước Nam
- Bài thơ // được xem như bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của nước ta.
- CN: Bài thơ — VN: được xem như bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của nước ta
Bài 3: Dựa vào tranh, đặt câu có những loại vị ngữ sau
Bức tranh vẽ các chú bộ đội đang lội qua suối trong rừng, có chim bay và cây cối xanh tốt.
- a. Vị ngữ nêu hoạt động, trạng thái:
> Các chú bộ đội // đang lội qua dòng suối trong veo.
- b. Vị ngữ nêu đặc điểm:
> Dòng suối // trong vắt và mát lạnh.
- c. Vị ngữ giới thiệu, nhận xét:
> Các chú // là những người lính dũng cảm.
Bài 4: Đặt 2 – 3 câu nói về một người anh hùng dân tộc và xác định chủ ngữ, vị ngữ
Cô gợi ý viết về Trần Hưng Đạo:
Trần Hưng Đạo // là vị tướng tài ba của nước ta. (CN: Trần Hưng Đạo / VN: là vị tướng tài ba của nước ta) Ông // đã ba lần lãnh đạo quân dân đánh tan quân Nguyên – Mông. (CN: Ông / VN: đã ba lần lãnh đạo quân dân đánh tan quân Nguyên – Mông) Tên tuổi của ông // mãi được nhân dân ghi nhớ và kính trọng. (CN: Tên tuổi của ông / VN: mãi được nhân dân ghi nhớ và kính trọng)
Em có thể thay nhân vật ở Bài 4 bằng anh hùng khác mà em yêu thích (Hai Bà Trưng, Lê Lợi, Quang Trung...) miễn là xác định đúng hai thành phần CN – VN nhé. Em muốn cô giải thêm trang nào nữa không?