Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 101
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 101–102
PHẦN ĐỌC HIỂU (Trang 99)
Bài đọc: Cánh buồm (Theo Băng Sơn)
Câu 1
Đề bài: Hình ảnh nào được tác giả cho là đẹp nhất khi nghĩ về làng quê của mình?
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ bài văn, tìm hình ảnh tác giả nhắc đến khi nghĩ về quê hương. Bước 2: Tác giả viết về nhiều hình ảnh: bờ tre, dòng sông, cánh buồm. Nhưng hình ảnh được nhắc đi nhắc lại nhiều nhất và được tả chi tiết nhất là cánh buồm. Đáp án: Hình ảnh đẹp nhất khi tác giả nghĩ về làng quê là những cánh buồm trên dòng sông.
Câu 2
Đề bài: Cánh buồm được miêu tả thế nào vào mỗi thời điểm:
Cách giải
Dựa vào bài đọc, ta điền vào sơ đồ như sau: | Thời điểm | Cánh buồm được miêu tả | |-----------|------------------------| | Buổi nắng đẹp | Cánh buồm có màu trắng như màu áo của chị, có cánh màu xám bạc như màu áo bố đã suốt ngày lam lũ trên cánh đồng. | | Ngày lộng gió | Cánh buồm căng phồng như ngực người khổng lồ, đẩy thuyền đi đến chốn, về đến nơi, mọi ngả mọi miền, cần cù nhẫn nại, suốt năm suốt tháng, bất kể ngày đêm. | | Khi dông bão | Buồm được hạ xuống, những cánh buồm cuộn tròn nằm trên mui thuyền. |
Câu 3
Đề bài: Em thích cách tả cánh buồm vào thời điểm nào? Vì sao?
Cách giải
Đây là câu hỏi nêu ý kiến riêng của em. Em có thể chọn một trong ba thời điểm và giải thích lý do. Gợi ý trả lời: Cách 1: Em thích cách tả cánh buồm vào buổi nắng đẹp. Vì tác giả so sánh cánh buồm với màu áo của chị, của bố. Cách so sánh này rất gần gũi, thân thương, cho thấy tác giả rất yêu gia đình và quê hương. Cách 2: Em thích cách tả cánh buồm vào ngày lộng gió. Vì cánh buồm được ví như ngực người khổng lồ, căng phồng đầy sức mạnh. Hình ảnh này cho thấy sự chăm chỉ, cần cù của người lao động.
Câu 4
Đề bài: Ý nào dưới đây nêu đúng nội dung chính của bài đọc?
- A. Vẻ đẹp của những dòng sông quê hương.
- B. Vẻ đẹp của những cánh buồm trên dòng sông quê hương.
- C. Vẻ đẹp của những con tàu vượt biển khơi.
- D. Vẻ đẹp của những người lao động cần cù, chăm chỉ.
Cách giải
Bước 1: Đọc lại bài văn, xác định nội dung chính. Bước 2: Bài văn tập trung miêu tả cánh buồm ở nhiều thời điểm khác nhau, trên dòng sông quê hương. Đáp án: B. Vẻ đẹp của những cánh buồm trên dòng sông quê hương.
Câu 5
Đề bài: Nói 2 – 3 câu về cảnh vật em yêu thích ở quê hương mình.
Cách giải
Đây là bài tập nói theo ý riêng của em. Dưới đây là một số gợi ý: Gợi ý 1: Quê em có một cánh đồng lúa rộng mênh mông. Mỗi khi lúa chín, cả cánh đồng vàng óng như tấm thảm khổng lồ. Em rất thích ngắm cánh đồng vào buổi chiều khi nắng nhẹ. Gợi ý 2: Quê em có một con sông nhỏ chảy qua làng. Nước sông trong xanh, hai bên bờ là những hàng tre xanh mát. Em thường ra bờ sông chơi vào mỗi buổi chiều hè. Gợi ý 3: Quê em có một cây đa cổ thụ ở đầu làng. Cây đa rất to, tán lá xanh um che mát cả một vùng. Em thích ngồi dưới gốc đa nghe ông kể chuyện.
PHẦN LUYỆN TỪ VÀ CÂU (Trang 100)
Bài: DẤU NGOẶC ĐƠN
Câu 1
Đề bài: Các câu ở cột A có gì khác các câu ở cột B?
| Cột A | Cột B |
|---|---|
| Nguyễn Phan Hách là một nhà văn Việt Nam. | Nguyễn Phan Hách (1944 – 2019) là một nhà văn Việt Nam. |
| Sông Bạch Đằng là con sông gắn liền với lịch sử chống giặc ngoại xâm của người Việt Nam. | Sông Bạch Đằng (còn gọi là sông Rừng) là con sông gắn liền với lịch sử chống giặc ngoại xâm của người Việt Nam. |
Cách giải
Bước 1: So sánh từng cặp câu ở hai cột. Bước 2: Nhận xét sự khác nhau: - Câu ở cột A chỉ có thông tin cơ bản. - Câu ở cột B có thêm phần trong dấu ngoặc đơn để bổ sung thông tin. Đáp án: - Câu ở cột B có thêm dấu ngoặc đơn chứa phần chú thích, giải thích thêm. - Cụ thể: (1944 – 2019) cho biết năm sinh và năm mất của nhà văn; (còn gọi là sông Rừng) cho biết tên gọi khác của con sông.
Câu 2
Đề bài: Dấu ngoặc đơn trong mỗi câu ở cột B (bài tập 1) có tác dụng gì?
Cách giải
Bước 1: Xem lại phần trong dấu ngoặc đơn ở cột B. Bước 2: Xác định tác dụng: Đáp án: - Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích (giải thích, bổ sung thêm thông tin). - Ở câu 1: Bổ sung năm sinh, năm mất của nhà văn Nguyễn Phan Hách. - Ở câu 2: Bổ sung tên gọi khác của sông Bạch Đằng.
📝 Ghi nhớ: Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích (giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm).
Câu 3
Đề bài: Có thể đặt dấu ngoặc đơn vào vị trí nào trong mỗi đoạn văn dưới đây?
Đoạn a: Chiếc xe đưa tôi từ Buôn Ma Thuột lên Buôn Đôn một làng ở gần biên giới. Những cánh rừng khộp bát ngát và bằng phẳng, kéo dài như không bao giờ dứt ở hai bên đường. (Minh Khôi)
Đoạn b: Máu trên chân con voi vẫn chảy. Người quản tượng bèn hái lá sài đất và lá nhọ nồi những thứ lá cầm máu rất nhanh giã giập rồi đắp lên vết thương cho con voi. Sau đó ông lấy đất rừng nhào nhuyễn phủ lên trên. Lớp đất ấy sẽ giữ mảng thuốc như một lớp băng dính. (Theo Vũ Hùng)
Cách giải
Đoạn a: Cụm từ "một làng ở gần biên giới" là phần giải thích cho Buôn Đôn. Đáp án: Chiếc xe đưa tôi từ Buôn Ma Thuột lên Buôn Đôn (một làng ở gần biên giới). Những cánh rừng khộp bát ngát và bằng phẳng, kéo dài như không bao giờ dứt ở hai bên đường.
Đoạn b: Cụm từ "những thứ lá cầm máu rất nhanh" là phần giải thích cho lá sài đất và lá nhọ nồi. Đáp án: Máu trên chân con voi vẫn chảy. Người quản tượng bèn hái lá sài đất và lá nhọ nồi (những thứ lá cầm máu rất nhanh) giã giập rồi đắp lên vết thương cho con voi. Sau đó ông lấy đất rừng nhào nhuyễn phủ lên trên. Lớp đất ấy sẽ giữ mảng thuốc như một lớp băng dính.
Câu 4
Đề bài: Viết đoạn văn (2 – 3 câu) về cảnh đẹp của một vùng quê hoặc nơi em sinh sống, trong đó có dùng dấu ngoặc đơn.
Cách giải
Đây là bài tập viết sáng tạo. Dưới đây là một số gợi ý: Gợi ý 1: Quê em ở Hải Dương (một tỉnh thuộc đồng bằng Bắc Bộ). Mỗi mùa xuân, hoa đào nở hồng rực khắp các con đường làng. Em rất yêu quê hương mình. Gợi ý 2: Em sống ở thành phố Đà Nẵng (thành phố ven biển miền Trung). Bãi biển Mỹ Khê rất đẹp với bờ cát trắng mịn và nước biển trong xanh. Em thích đi tắm biển vào mùa hè. Gợi ý 3: Làng em có một ngôi chùa cổ (được xây dựng từ thời Lê). Chùa nằm trên một ngọn đồi nhỏ, xung quanh là những cây cổ thụ xanh mát. Đây là nơi em thường đến vào những ngày lễ.
🎯 Ghi nhớ: - Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích (giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm thông tin). - Phần trong dấu ngoặc đơn giúp người đọc hiểu rõ hơn về sự vật, sự việc được nhắc đến.