Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 103
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 103–104
Thầy lưu ý nhỏ với em nhé: ảnh em gửi thực ra là trang 101 và 102 (không phải 103–104 như đề bài). Thầy sẽ giải đúng theo nội dung trong ảnh.
Tóm tắt lý thuyết (Trang 101)
Phần này luyện viết mở bài và kết bài cho bài văn miêu tả cây cối. Em cần ghi nhớ:
- Mở bài có 2 cách:
- Mở bài trực tiếp: giới thiệu ngay cây định tả.
- Mở bài gián tiếp: nói chuyện khác rồi mới dẫn vào cây định tả.
- Kết bài có 2 cách:
- Kết bài không mở rộng: chỉ nêu kết thúc, cảm nghĩ ngắn gọn.
- Kết bài mở rộng: nêu cảm nghĩ, kèm theo liên tưởng, suy nghĩ, hành động liên quan.
Bài 1: Đọc bài văn và trả lời câu hỏi
Bài văn nói về cây khế trong mảnh vườn nhỏ sau nhà ông bà (Theo Vũ Tú Nam).
a. Mở bài giới thiệu thế nào về cây khế?
Mở bài giới thiệu trực tiếp: "Mảnh vườn nhỏ sau nhà ông bà có trồng một cây khế." Câu này nói ngay đến cây khế và nơi cây mọc, không vòng vo.
b. Ở đoạn kết, cây khế được nhận xét như thế nào?
Đoạn kết nhận xét: cây khế cùng với cây cam, cây bưởi, cây hồng đã mang lại vẻ đẹp bình dị cho mảnh vườn nhỏ nhà ông bà. Cây khế được nhìn nhận về vẻ đẹp và giá trị của nó đối với khu vườn.
Bài 2: So sánh cách mở bài, kết bài
Đề: Cách mở bài và kết bài dưới đây có gì khác với cách mở bài, kết bài của bài văn trên?
Lời giải:
| Tiêu chí | Bài văn trên (cây khế) | Đoạn mở/kết bài mới |
|---|---|---|
| Mở bài | Trực tiếp – giới thiệu ngay cây khế | Gián tiếp – nói về vườn nhiều cây ăn trái rồi mới dẫn đến cây khế |
| Kết bài | Không mở rộng – chỉ nhận xét vẻ đẹp của cây | Mở rộng – nêu thêm tình cảm, việc làm (phụ giúp bà lấy bùn đắp gốc) và lời cảm ơn cây |
Như vậy, đoạn văn mới mở bài theo cách gián tiếp và kết bài theo cách mở rộng, khác với bài văn trên (mở bài trực tiếp, kết bài không mở rộng).
Bài 3: Xếp các mở bài, kết bài vào nhóm thích hợp
Đề: Xếp các mở bài, kết bài ở hai bài tập trên vào nhóm thích hợp.
Lời giải:
- Mở bài:
- Trực tiếp → Mở bài của bài văn ở Bài 1 (cây khế): "Mảnh vườn nhỏ sau nhà ông bà có trồng một cây khế."
- Gián tiếp → Mở bài ở Bài 2: "Mảnh vườn nhỏ sau nhà ông bà trồng rất nhiều cây ăn trái..."
- Kết bài:
- Không mở rộng → Kết bài của bài văn ở Bài 1: "Cùng với cây cam, cây bưởi... mang lại vẻ đẹp bình dị cho mảnh vườn."
- Mở rộng → Kết bài ở Bài 2: "Sắp đến sinh nhật lần thứ chín của em... Em muốn cảm ơn cây khế..."
Bài 4: Viết mở bài và kết bài cho bài văn miêu tả một cây
Đề: Viết mở bài và kết bài cho bài văn miêu tả một cây mà em biết theo một trong những cách sau:
a. Mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp.
b. Kết bài mở rộng hoặc không mở rộng.
Bài làm tham khảo (tả cây bàng):
Mở bài gián tiếp:
Sân trường em có biết bao loài cây toả bóng mát: cây phượng đỏ rực, cây xà cừ cao lớn, cây me xanh um. Nhưng em yêu nhất vẫn là cây bàng già đứng sừng sững ở góc sân.
Kết bài mở rộng:
Cây bàng đã gắn bó với chúng em qua bao mùa học. Mỗi giờ ra chơi, chúng em lại quây quần dưới gốc bàng cười đùa. Em mong cây mãi xanh tốt để che bóng mát cho các thế hệ học trò sau này. Em sẽ cùng các bạn chăm sóc, tưới nước cho cây thêm khoẻ.
Em có thể thay cây bàng bằng cây phượng, cây bưởi, cây xoài… mà em yêu thích nhé.
Bài 22: Cái Cầu
Trang 102 mở đầu Bài 22 – Cái Cầu, gồm hoạt động trao đổi và bài thơ "Cái cầu" (trích) của nhà thơ Phạm Tiến Duật.
Hoạt động khởi động – Trao đổi cùng bạn: Kể về một cái cầu mà em biết.
Gợi ý: Em có thể kể về cây cầu gần nhà, cầu treo, cầu vượt, hay một cây cầu nổi tiếng như cầu Long Biên, cầu Hàm Rồng, cầu Mỹ Thuận… Hãy nói cầu bắc qua đâu, làm bằng gì, dùng để làm gì.
Nội dung bài thơ:
Bài thơ là lời của một em bé khi được cha (làm nghề xây cầu) gửi cho tấm ảnh chiếc cầu cha vừa bắc xong qua dòng sông sâu. Từ chiếc cầu của cha, trí tưởng tượng của em bé bay xa đến biết bao "cây cầu" ngộ nghĩnh, đáng yêu:
- Nhện qua chum nước bắc cầu tơ nhỏ.
- Con sáo sang sông bắc cầu ngọn gió.
- Con kiến sang ngòi bắc cầu lá tre.
- Cầu tre lối sang bà ngoại như cánh võng ru người qua lại.
Em yêu tất cả những cây cầu, nhưng yêu nhất vẫn là cái cầu của cha trong ảnh – chính là cầu Hàm Rồng bắc qua sông Mã.
Ý nghĩa: Bài thơ thể hiện tình cảm yêu thương, tự hào của bạn nhỏ đối với người cha và công việc xây cầu của cha, đồng thời cho thấy trí tưởng tượng phong phú, hồn nhiên của trẻ thơ.
Trang 102 chủ yếu là phần đọc bài thơ, chưa có câu hỏi luyện tập. Các câu hỏi tìm hiểu bài thường nằm ở trang tiếp theo. Nếu em gửi thêm ảnh trang 103, thầy sẽ giải tiếp phần câu hỏi đọc hiểu nhé.