Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 117

Cô lưu ý nhỏ với con nhé: số trang in trên ảnh thực tế là 115 và 116 (không phải 117–118), nên cô sẽ giải theo đúng nội dung trang ảnh.

Tóm tắt lý thuyết (Ghi nhớ)

• Để biểu đạt cùng một ý nghĩa, ta có thể dùng nhiều từ ngữ khác nhau.
• Cần chọn từ ngữ phù hợp với hoàn cảnh sử dụng.
• Dùng từ ngữ chính xác hoặc độc đáo sẽ làm câu văn thêm sinh động.

---

Bài 3: Dựa vào tranh, lựa chọn từ ngữ để hoàn thành câu

Đề bài cho 3 câu, mỗi câu có ô trống và một nhóm từ để lựa chọn. Con chọn từ hợp lý nhất rồi giải thích lí do.

a. Đàn chim én … giữa trời xanh.

Các từ: bay / lượn / chao liệng

• Đáp án gợi ý: chao liệng
• Câu hoàn chỉnh: Đàn chim én chao liệng giữa trời xanh.
• Lí do: cả ba từ đều chỉ hoạt động bay, nhưng nhìn tranh thấy đàn én đang nghiêng cánh bay lượn vòng vèo trên không. Từ "chao liệng" diễn tả đúng động tác nghiêng mình, lúc lên lúc xuống nhẹ nhàng của chim én, sinh động hơn từ "bay" (quá chung chung) hay "lượn".

b. Ve sầu … trên những cành phượng vĩ để chào đón mùa hè.

Các từ: kêu / ca hát / kêu ran

• Đáp án gợi ý: kêu ran
• Câu hoàn chỉnh: Ve sầu kêu ran trên những cành phượng vĩ để chào đón mùa hè.
• Lí do: tiếng ve mùa hè vang lên liên tục, dồn dập và to. "Kêu ran" diễn tả âm thanh rộn ràng, vang khắp nơi của cả dàn ve, hợp với không khí "chào đón mùa hè" hơn từ "kêu" (đơn điệu) hay "ca hát" (mang nghĩa du dương, ít hợp với tiếng ve).

c. Chú nghé con đang … mấy nhánh cỏ non.

Các từ: nhấm nháp / ăn / gặm

• Đáp án gợi ý: gặm
• Câu hoàn chỉnh: Chú nghé con đang gặm mấy nhánh cỏ non.
• Lí do: nhìn tranh thấy chú nghé đang cúi đầu ăn cỏ bên bờ nước. Trâu, bò, nghé khi ăn cỏ thường dùng từ "gặm" cỏ, vừa đúng đặc điểm con vật vừa gợi hình ảnh quen thuộc. "Ăn" thì quá chung; "nhấm nháp" lại chỉ kiểu ăn từ tốn, thưởng thức, không hợp với nghé con ăn cỏ.

---

Bài 4: Tìm từ phù hợp thay cho ô vuông để câu văn tạo ấn tượng

Đây là bài tập mở, con cần chọn động từ gợi hình, gợi cảm. Cô gợi ý như sau:

Giải thích:

• Câu a: "đọng" cho thấy giọt sương nằm yên trên lá, thêm "long lanh" gợi vẻ trong trẻo, lấp lánh.
• Câu b: dùng "thì thầm" là biện pháp nhân hóa, khiến trăng như người bạn đang trò chuyện nhỏ nhẹ với các vì sao, rất nên thơ.
• Câu c: "dệt" là từ độc đáo, biến ánh nắng thành tấm lụa vàng do bàn tay khéo léo dệt nên, tạo ấn tượng đẹp và mới lạ.

Con có thể chọn từ khác miễn là phù hợp và gợi hình ảnh đẹp nhé.

---

Phần VIẾT: VIẾT ĐOẠN VĂN TƯỞNG TƯỢNG (trang 116)

Phần này hướng dẫn cách viết, con chọn 1 trong 3 đề:

• Đề 1: Đóng vai Sơn Tinh kể lại cuộc chiến với Thủy Tinh (hoặc đóng vai Thủy Tinh khi thua trận).
• Đề 2: Đóng vai Mi-lô thuyết phục cha cho tham gia lớp học chơi trống.
• Đề 3: Đóng vai ông nhạc sĩ nói lên suy nghĩ khi nghe lời thì thầm của bé Mai.

Các bước thực hiện:

1. Chuẩn bị: chọn câu chuyện, nhân vật để đóng vai; đọc/nhớ lại các chi tiết quan trọng.
2. Viết: chọn cách xưng hô phù hợp (xưng "ta" khi là Sơn Tinh, xưng "con" khi là Mi-lô, xưng "tôi" khi là ông nhạc sĩ…); bổ sung chi tiết mới vừa hợp lý vừa bất ngờ.
3. Chỉnh sửa: đọc lại, sửa lỗi nội dung, lỗi câu, lỗi từ.

Bài tập vận dụng (góc nhà)

Thay lời chú sư tử trong khu bảo tồn động vật hoang dã Ngô-rông-gô-rô, kể về cuộc sống của mình.

Cô viết mẫu một đoạn để con tham khảo:

Tôi là chú sư tử sống ở khu bảo tồn Ngô-rông-gô-rô rộng lớn. Mỗi sớm mai, tôi cùng đàn của mình dạo bước trên thảo nguyên xanh mướt, đón những tia nắng đầu tiên. Tôi tự hào là "chúa tể" của vùng đất này, nhưng tôi không hề cô đơn, bên cạnh luôn có sư tử mẹ hiền dịu và lũ con nghịch ngợm. Ban ngày, tôi nằm nghỉ dưới bóng cây, lắng nghe tiếng gió và tiếng chim. Khi chiều xuống, cả gia đình tôi cùng nhau đi tìm thức ăn. Cuộc sống ở đây thật bình yên vì con người đã bảo vệ chúng tôi khỏi những kẻ săn bắt. Tôi mong khu bảo tồn mãi xanh tươi để gia đình sư tử chúng tôi được sống tự do và hạnh phúc.

Con hãy dựa vào dàn ý này để viết theo lời văn của mình nhé. Nhớ xưng "tôi" và thêm cảm xúc cho đoạn văn thêm sinh động.

Con cần cô giải kỹ thêm đề nào trong 3 đề viết đoạn văn tưởng tượng không?