Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 15
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 15–16
Hai trang ảnh này hiển thị số trang 13 và 14 (mình ghi đúng theo số in trên sách nhé, không phải 15–16). Nội dung gồm phần cuối bài đọc về Minh và Thi Ca, các câu hỏi đọc hiểu, bài luyện từ và câu, cùng phần Viết.
Tóm tắt phần lý thuyết / nội dung bài đọc
Đoạn cuối câu chuyện kể về Minh – cậu bé ban đầu khó chịu khi phải ngồi cùng bàn với Thi Ca (bạn hay đụng vào tay làm Minh viết hỏng). Minh kẻ một đường phấn chia đôi mặt bàn để làm "ranh giới". Nhưng khi biết Thi Ca phải vào bệnh viện chữa cánh tay mặt (tay phải), Minh chợt hiểu vì sao bạn hay giấu tay và hay đụng phải mình. Minh ân hận, xoá vệt phấn và mong bạn mau khoẻ trở lại. Câu chuyện dạy bài học về sự cảm thông, thấu hiểu và tình bạn.
Bài 1 (Đọc hiểu): Minh có suy nghĩ gì khi cô giáo xếp Thi Ca ngồi cạnh mình?
Đáp án: Minh không vui, cảm thấy khó chịu, không muốn ngồi cạnh Thi Ca.
Khi cô giáo xếp Thi Ca ngồi cạnh, Minh tỏ ra không thích vì bạn hay đụng chạm, làm phiền lúc Minh đang viết bài.
Bài 2: Điều gì làm cho Minh bực mình khi ngồi chung bàn với Thi Ca?
Đáp án: Thi Ca thường đụng vào tay Minh khi Minh đang viết, khiến chữ bị xấu, bị hỏng.
Đây chính là lý do Minh bực bội và muốn tách riêng chỗ ngồi.
Bài 3: Khi đang viết thì bị Thi Ca đụng vào tay, Minh đã làm những gì?
Đáp án: Đến lần thứ tư, Minh lấy phấn kẻ một đường chia đôi mặt bàn và tuyên bố đó là "ranh giới", không cho Thi Ca để tay thò qua phần của mình.
Hành động này thể hiện sự bực bội và thiếu cảm thông của Minh lúc đầu.
Bài 4: Khi biết tin Thi Ca phải đi bệnh viện chữa tay, Minh có những thay đổi gì trong suy nghĩ và việc làm?
Đáp án:
| Thay đổi | Biểu hiện |
|---|---|
| Trong suy nghĩ | Minh chợt nhớ Thi Ca hay giấu bàn tay mặt, nhớ ánh mắt buồn của bạn → hiểu ra hoàn cảnh của bạn và cảm thấy ân hận. |
| Trong việc làm | Minh mím môi, đè mạnh chiếc khăn xoá vệt phấn trên mặt bàn và thầm mong "Mau về nhé, Thi Ca!". |
Minh đã chuyển từ bực bội sang thấu hiểu, hối hận và mong bạn mau khoẻ.
Bài 5: Tóm tắt câu chuyện bằng 7 – 8 câu
Bài làm gợi ý:
Minh được cô giáo xếp ngồi cạnh bạn Thi Ca. Minh không vui vì Thi Ca hay đụng vào tay khi Minh đang viết. Bị làm hỏng chữ nhiều lần, Minh bực mình. Đến lần thứ tư, Minh lấy phấn kẻ một đường chia đôi mặt bàn làm ranh giới. Thi Ca buồn bã nhìn đường phấn ấy. Ít lâu sau, Thi Ca phải vào bệnh viện để chữa cánh tay mặt. Lúc này Minh mới hiểu vì sao bạn hay giấu tay và hay đụng vào mình. Minh ân hận, xoá vệt phấn và mong Thi Ca mau khoẻ trở lại.
Bài 1 (Luyện từ và câu): Tìm tính từ chỉ đặc điểm của sự vật và tính từ chỉ đặc điểm của hoạt động
Đề: Trong các từ in đậm dưới đây, từ nào là tính từ chỉ đặc điểm của sự vật, từ nào là tính từ chỉ đặc điểm của hoạt động?
Lời cô giáo làm Minh chợt nhớ ra Thi Ca hay giấu bàn tay mặt trong hộc bàn. Minh nhớ ánh mắt buồn của bạn khi Minh vạch đường phấn trắng. Càng nhớ càng ân hận. Mím môi, Minh đè mạnh chiếc khăn xoá vệt phấn trên bàn.
Đáp án:
| Tính từ | Loại | Giải thích |
|---|---|---|
| trắng | Tính từ chỉ đặc điểm của sự vật | Bổ nghĩa cho danh từ "đường phấn", nói lên màu sắc của vật. |
| mạnh | Tính từ chỉ đặc điểm của hoạt động | Bổ nghĩa cho động từ "đè", cho biết cách thức / mức độ của hành động. |
Lý do: "trắng" miêu tả đặc điểm của một vật (đường phấn) nên là tính từ chỉ đặc điểm sự vật; còn "mạnh" miêu tả cách diễn ra của hành động "đè" nên là tính từ chỉ đặc điểm hoạt động.
Bài 2: Đặt câu về một nhân vật trong bài đọc, trong đó có dùng tính từ
Một số câu gợi ý:
- Minh là một cậu bé nóng tính nhưng rất tốt bụng.
- Thi Ca có ánh mắt buồn và nụ cười hiền lành.
- Cô giáo của Minh thật dịu dàng và chu đáo.
(Các tính từ in đậm là phần bắt buộc phải có trong câu.)
Phần Viết (Trang 14): Tìm ý cho đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc về một người gần gũi, thân thiết
Đề bài: Viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc về một người gần gũi, thân thiết.
Đây là phần hướng dẫn lập dàn ý, chưa yêu cầu viết bài hoàn chỉnh. Mình tóm tắt lại để em dễ làm:
1. Chuẩn bị – tự trả lời 3 câu hỏi:
- Em muốn bày tỏ tình cảm với ai? (ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, bạn thân…)
- Điều gì ở người đó làm em xúc động?
- Em có tình cảm, cảm xúc gì và đã thể hiện ra sao?
2. Tìm ý – theo bảng gợi ý trong sách:
| Phần | Nội dung cần có |
|---|---|
| Mở đầu | Giới thiệu người gần gũi, thân thiết mà em muốn bày tỏ tình cảm. |
| Triển khai | Nêu điều khiến em xúc động (cử chỉ, lời nói, việc làm, kỉ niệm, tình cảm người đó dành cho em); nêu rõ tình cảm của em bằng từ ngữ trực tiếp (yêu quý, khâm phục, trân trọng, ngưỡng mộ, nhớ mong…) và bằng việc làm (giúp đỡ, luôn nghĩ đến, học theo, kể cho bạn bè nghe…). |
| Kết thúc | Khẳng định lại tình cảm, cảm xúc của em. |
Ví dụ tìm ý ngắn (về mẹ):
- Mở đầu: Người em yêu quý nhất là mẹ.
- Triển khai: Mẹ luôn dậy sớm nấu ăn, dịu dàng dỗ dành khi em buồn; em nhớ lần mẹ thức trắng đêm chăm em ốm → em rất yêu thương và biết ơn mẹ → em cố gắng học giỏi để mẹ vui.
- Kết thúc: Em mong mẹ luôn khoẻ mạnh và sẽ mãi yêu mẹ.
Em thấy phần nào chưa rõ hay muốn mình viết hẳn một đoạn văn mẫu hoàn chỉnh cho phần Viết thì cứ nói nhé.
