Giải Tiếng Việt 4 - Tập Hai trang 13

Tóm tắt lý thuyết

Bài học đang dạy cách viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc. Đoạn văn này thường có 3 phần:

Ghi nhớ: Viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc cần nêu được tình cảm, cảm xúc đó là gì và được biểu lộ như thế nào.

---

Bài 1: Phân tích đoạn văn về tình bạn

Đoạn văn (trích, theo Nguyễn Nhật Ánh) viết về tình bạn giữa "tôi" và nhỏ Thắm.

Câu a. Tìm phần mở đầu, triển khai, kết thúc

Dựa vào các câu được đánh số trong đoạn:

• Phần mở đầu: câu giới thiệu người bạn thân (nhỏ Thắm là ai) — phần đầu đoạn.
• Phần triển khai: các câu kể về kỉ niệm gắn bó, nỗi nhớ khi xa nhau (câu 5, 6, 7 — "Trước đây tôi chưa bao giờ nghĩ... khi nhỏ Thắm đi xa, tôi nhận ra tôi nhớ nó biết chừng nào... chắc nó cũng nhớ tôi lắm").
• Phần kết thúc: câu 8 — "Nhưng tôi tin chắc rằng dù xa cách, tình bạn thân thiết giữa tôi và nhỏ Thắm sẽ mãi mãi không thay đổi."

Câu b. Nối phần với nội dung

Đề bài cho bảng nội dung bị xếp lệch. Em cần nối lại cho đúng:

Vì sao nối như vậy? Theo cấu trúc đoạn văn: mở đầu thì giới thiệu (bạn là ai), triển khai mới đi vào chi tiết kỉ niệm, còn kết thúc dùng để khẳng định, chốt lại tình cảm.

Câu c. Tìm trong phần triển khai

• Câu nêu kỉ niệm về người bạn: "Vì vậy, khi nhỏ Thắm đi xa, tôi nhận ra tôi nhớ nó biết chừng nào."
• Từ ngữ trực tiếp biểu đạt tình cảm, cảm xúc: "nhớ", "nhớ biết chừng nào", "thân thiết".
• Suy nghĩ, việc làm thể hiện tình cảm: "tôi tin chắc rằng dù xa cách, tình bạn... sẽ mãi mãi không thay đổi."

---

Bài 2: Trao đổi về điểm cần lưu ý khi viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc

Đây là câu hỏi gợi ý để các em trao đổi. Cô trả lời mẫu:

• Đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc thường có mấy phần? Có 3 phần: mở đầu, triển khai, kết thúc.
• Nội dung chính của mỗi phần là gì?
• Mở đầu: giới thiệu đối tượng và nêu tình cảm chung.
• Triển khai: nêu cụ thể tình cảm qua kỉ niệm, suy nghĩ, việc làm.
• Kết thúc: khẳng định lại tình cảm.
• Người viết có thể biểu lộ tình cảm bằng những cách nào? Bằng cách dùng từ ngữ trực tiếp (yêu, quý, nhớ, biết ơn...), kể kỉ niệm, nêu suy nghĩ và việc làm cụ thể.

---

Bài tập vận dụng: Viết 2 – 3 câu về Hải Thượng Lãn Ông

Đề: Viết 2 – 3 câu nêu tình cảm, cảm xúc của em về Hải Thượng Lãn Ông.

Bài mẫu:

Em rất kính phục và biết ơn Hải Thượng Lãn Ông. Ông là một thầy thuốc tài giỏi, luôn hết lòng chữa bệnh cứu người mà không màng đến tiền bạc. Tấm lòng nhân ái của ông là tấm gương sáng để em học tập và noi theo.

Gợi ý để em tự viết: nêu tên ông, một điều em cảm phục (y đức, tài năng, lòng thương người), rồi chốt bằng tình cảm của em (kính trọng, biết ơn, muốn noi theo).

---

Bài đọc mới: VỆT PHẤN TRÊN MẶT BÀN

Trang 12 mở đầu Bài 2 với câu hỏi khởi động và đoạn đầu bài đọc.

Câu hỏi khởi động: "Kể về một việc tốt em đã làm cho bạn. Chia sẻ về cảm xúc của em khi đó."

Gợi ý trả lời: Em có thể kể việc cho bạn mượn bút khi bạn quên, giảng bài giúp bạn, hay an ủi bạn khi bạn buồn. Khi làm xong, em cảm thấy vui và ấm áp vì đã giúp được bạn.

Nội dung đoạn đầu bài đọc: Lớp Minh có bạn mới tên Thi Ca, ngồi cạnh Minh. Minh định làm quen vui vẻ nhưng lại bực mình vì Thi Ca viết tay trái, cùi chỏ cứ đụng vào Minh làm chữ nhảy khỏi dòng, khiến Minh phải kêu lên: "Bạn xê ra chút coi! Đụng tay mình rồi nè!".

Phần này chỉ là mở đầu câu chuyện nên chưa có câu hỏi luyện tập. Em đọc tiếp các trang sau sẽ gặp phần trả lời câu hỏi nhé.

Em cần cô giải kỹ thêm phần nào hay viết thêm bài mẫu thì nói nhé!